Οι επιστήμονες συνδέουν την παραγωγή και την έντονη θερμική επεξεργασία καθημερινού φυτικού λαδιού με αυξημένα επίπεδα ουσιών που παρακολουθούνται για πιθανή καρκινογόνο δράση
Επιστήμονες από διάφορα Πανεπιστήμια διεθνώς έχουν προειδοποιήσει για καρκινογόνες χημικές ουσίες σε καθημερινά τρόφιμα που καταναλώνονται ευρέως, ιδιαίτερα σε προϊόντα που έχουν υποστεί ψήσιμο, κάπνισμα ή τηγάνισμα σε υψηλές θερμοκρασίες. Τώρα νέα έρευνα που πραγματοποιήθηκε από το Τμήμα Επιστήμης Τροφίμων και Βιοτεχνολογίας του Seoul National University of Science and Technology στη Νότια Κορέα και δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Food Science and Biotechnology εστιάζει σε συγκεκριμένα τρόφιμα. Η έρευνα έρχεται σε μια περίοδο όπου όλο και περισσότεροι καταναλωτές προσπαθούν να ακολουθήσουν πιο υγιεινή διατροφή, επιλέγοντας τρόφιμα που θεωρούνται θρεπτικά. Ωστόσο, ακόμη και προϊόντα που θεωρούνται «καθαρά» ή υγιεινά μπορεί να περιέχουν χημικές ουσίες που σχηματίζονται κατά την επεξεργασία ή το μαγείρεμα.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | ΈΚΤΑΚΤΟ: Δεκάδες κρούσματα γαστρεντερίτιδας στο Νοσοκομείο ΑΤΤΙΚΟΝ
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Λουκέτο σε μίνι μάρκετ: Τρωκτικά είχαν ροκανίσει συσκευασίες επώνυμων προϊόντων
Οι ουσίες αυτές ονομάζονται πολυκυκλικοί αρωματικοί υδρογονάνθρακες (PAHs) και δημιουργούνται όταν τρόφιμα εκτίθενται σε έντονη θερμότητα ή καπνό. Εμφανίζονται συχνά στο ψήσιμο στα κάρβουνα, στο μπάρμπεκιου, στο κάπνισμα τροφίμων, αλλά και στο έντονο τηγάνισμα. Σύμφωνα με το National Cancer Institute των ΗΠΑ, οι ενώσεις αυτές μπορούν να σχηματιστούν όταν λίπη και υγρά από το κρέας στάζουν πάνω σε φλόγες ή καυτές επιφάνειες, δημιουργώντας καπνό που επιστρέφει πάνω στο φαγητό. Ορισμένοι από αυτούς τους χημικούς παράγοντες έχουν συνδεθεί με αυξημένο κίνδυνο καρκίνου σε πειραματόζωα, γεγονός που έχει οδηγήσει τις αρχές ασφάλειας τροφίμων σε αυστηρότερους ελέγχους διεθνώς.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | ΟΠΕΚΕΠΕ: Τα «τοστάκια» με τα 50ευρα από τις παράνομες επιδοτήσεις – Το συγκλονιστικό βίντεο της ΕΛ.ΑΣ
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ανάκληση ταραμοσαλάτας από σουπερμάρκετ και εστιατόρια – Μολύνθηκε με βακτήριο με το υψηλότερο ποσοστό θνησιμότητας
Οι ερευνητές ανέπτυξαν νέα μέθοδο ανίχνευσης οκτώ διαφορετικών PAHs σε τρόφιμα, προκειμένου να διαπιστώσουν πού εμφανίζονται συχνότερα και σε τι επίπεδα. Η μέθοδος βασίζεται σε πιο γρήγορες και ακριβείς εργαστηριακές αναλύσεις, επιτρέποντας τον ευκολότερο εντοπισμό επικίνδυνων ουσιών σε προϊόντα καθημερινής κατανάλωσης. Στη μελέτη εξετάστηκαν διάφορες κατηγορίες τροφίμων και τα υψηλότερα επίπεδα καταγράφηκαν στο σογιέλαιο, ακολούθησε το κρέας πάπιας και στη συνέχεια το κραμβέλαιο (λάδι κανόλα). Οι επιστήμονες επισημαίνουν ότι τα επίπεδα των PAHs διαφέρουν σημαντικά ανάλογα με τον τρόπο επεξεργασίας, τη θερμοκρασία μαγειρέματος και την έκθεση σε καπνό. Το σογιέλαιο είναι από τα πιο βιομηχανικά επεξεργασμένα φυτικά έλαια. Συνήθως περνά από πολλά στάδια καθαρισμού και θερμικής επεξεργασίας πριν φτάσει στην αγορά. Αυτές οι διαδικασίες αυξάνουν την πιθανότητα σχηματισμού ή συγκέντρωσης PAHs σε σχέση με πιο ήπια επεξεργασμένα έλαια.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Καφές: Νέο περιστατικό μολυσμένης παρτίδας με μυκοτοξίνη που έχει ταξινομηθεί ως «πιθανώς καρκινογόνος»
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Σολομός: Εκατομμύρια άρρωστα και νεκρά ψάρια και τόνοι καρκινογόνου φορμαλδεΰδης σε εκτροφεία (βίντεο)
Το σογιέλαιο είναι ένα από τα πιο διαδεδομένα φυτικά έλαια παγκοσμίως και χρησιμοποιείται ευρέως τόσο στη βιομηχανία τροφίμων όσο και στην εστίαση. Βρίσκεται σε τηγανητά προϊόντα, fast food, σνακ, μπισκότα, αρτοσκευάσματα, μαργαρίνες, σάλτσες, έτοιμα γεύματα και επεξεργασμένα τρόφιμα, ενώ χρησιμοποιείται συχνά και σε επαγγελματικές κουζίνες λόγω του χαμηλού κόστους και της αντοχής του στις υψηλές θερμοκρασίες. Σε πολλές συσκευασίες δεν αναγράφεται ξεκάθαρα ως σογιέλαιο, αλλά εμφανίζεται γενικά ως «φυτικό έλαιο» ή «μείγμα φυτικών ελαίων», γεγονός που σημαίνει ότι πολλοί καταναλωτές το καταναλώνουν καθημερινά χωρίς να το γνωρίζουν. Η μελέτη δεν λέει ότι το σογιέλαιο πρέπει να αποφεύγεται πλήρως. Αναφέρει όμως ότι, ανάμεσα στα δείγματα που εξετάστηκαν, είχε τις υψηλότερες συγκεντρώσεις από τις συγκεκριμένες χημικές ενώσεις.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Πόσα αυγά γεννά ο γαύρος του Αιγαίου – Νέα ελληνική επιστημονική μελέτη για την αναπαραγωγή του σημαντικότερου μικρού πελαγίσιου ψαριού
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Μούχλα σε δημοφιλή παιδικά ροφήματα – Αποσύρονται από τα ράφια από μεγάλες αλυσίδες σούπερ μάρκετ
Νεότερες μελέτες μέσα στο 2025 έδειξαν ότι αυξημένες συγκεντρώσεις PAHs έχουν εντοπιστεί και σε καπνιστά ψάρια, προϊόντα κρέατος και ορισμένα ψημένα τρόφιμα. Σε άλλη έρευνα που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Foods, επιστήμονες εντόπισαν υψηλά επίπεδα αυτών των ουσιών σε καπνιστό αποξηραμένο ψάρι, ενώ εξέφρασαν ανησυχία και για ορισμένα ψημένα προϊόντα κοτόπουλου. Οι ερευνητές τονίζουν ότι η παρουσία PAHs στα τρόφιμα δεν σημαίνει αυτόματα ότι ένα προϊόν είναι επικίνδυνο σε περιστασιακή κατανάλωση. Ωστόσο, η συχνή έκθεση μέσω τροφίμων που μαγειρεύονται επανειλημμένα σε υψηλές θερμοκρασίες παραμένει αντικείμενο στενής παρακολούθησης από τις αρχές δημόσιας υγείας. Η νέα μέθοδος ανίχνευσης θεωρείται σημαντική επειδή επιτρέπει ταχύτερους και πιο ακριβείς ελέγχους στην αγορά τροφίμων. Οι επιστήμονες εκτιμούν ότι μπορεί να βοηθήσει τόσο τις κρατικές αρχές όσο και τις βιομηχανίες τροφίμων να εντοπίζουν ευκολότερα προϊόντα με αυξημένα επίπεδα χημικών επιβαρύνσεων πριν φτάσουν στους καταναλωτές.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Τυροκομικός κολοσσός στη δίνη διευρυμένης κρίσης ασφάλειας τροφίμων: Μαζικές ανακλήσεις τυριών λόγω E. coli STEC
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ανάκληση αλατιού λόγω επιμόλυνσης από μικροσκοπικά κομμάτια φελιζόλ
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Μασούτης: Πρόστιμο για υψηλότερη χρέωση στο ταμείο σε κατάστημα της Αττικής
