Η Γερμανία κοινοποίησε στις 8 Ιουλίου 2026, μέσω του Ευρωπαϊκού Συστήματος Έγκαιρης Προειδοποίησης για Τρόφιμα και Ζωοτροφές (RASFF) ενημερωτική ειδοποίηση υψηλής προτεραιότητας σχετικά με αχλάδια προέλευσης Τουρκίας που διακινήθηκαν σε ευρωπαϊκές χώρες, στα οποία εντοπίστηκαν υπολείμματα του φυτοφαρμάκου acetamiprid σε επίπεδα που κρίθηκαν επικίνδυνα για την υγεία μικρών παιδιών. Η ειδοποίηση βασίστηκε σε επίσημο έλεγχο που πραγματοποιήθηκε στην αγορά της Γερμανίας και ταξινομήθηκε ως «Information notification for attention», με εκτίμηση σοβαρού κινδύνου.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ιός του Δυτικού Νείλου: 60χρονος στην Αγία Παρασκευή με μηνιγγοεγκεφαλίτιδα – Πώς μπορούμε να προστατευθούμε
Σύμφωνα με τα στοιχεία της κοινοποίησης, η έκθεση μικρών παιδιών στο συγκεκριμένο δείγμα υπερέβαινε περισσότερο από 200% την Οξεία Δόση Αναφοράς (Acute Reference Dose – ARfD) για το acetamiprid. Ως αποτέλεσμα, το προϊόν χαρακτηρίστηκε μη ασφαλές τρόφιμο σύμφωνα με το άρθρο 14 του Κανονισμού (ΕΚ) 178/2002, που αποτελεί το βασικό νομοθετικό πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την ασφάλεια των τροφίμων. Οι γερμανικές αρχές προχώρησαν σε ενημέρωση των αρμόδιων υπηρεσιών, ενίσχυση των ελέγχων και απόσυρση του προϊόντος από την αγορά, ενώ ενημερώθηκαν επίσης οι τουρκικές αρχές και το Διεθνές Δίκτυο Αρχών Ασφάλειας Τροφίμων (INFOSAN).
Τι είναι το acetamiprid
Η ακεταμιπρίδη είναι δραστική ουσία της οικογένειας των νεονικοτινοειδών εντομοκτόνων και χρησιμοποιείται ευρέως στη γεωργία για την αντιμετώπιση εντόμων που προσβάλλουν δενδρώδεις καλλιέργειες, οπωροφόρα, λαχανικά και άλλες καλλιέργειες. Η δράση του βασίζεται στην επίδραση στο νευρικό σύστημα των εντόμων, προκαλώντας παράλυση και θάνατο των επιβλαβών οργανισμών. Η χρήση του στην Ευρωπαϊκή Ένωση επιτρέπεται μόνο σύμφωνα με αυστηρούς όρους, συγκεκριμένες εγκεκριμένες καλλιέργειες, καθορισμένες δοσολογίες και υποχρεωτική τήρηση του χρονικού διαστήματος μεταξύ της τελευταίας εφαρμογής και της συγκομιδής. Παράλληλα εφαρμόζονται Ανώτατα Επιτρεπόμενα Όρια Υπολειμμάτων (Maximum Residue Limits – MRLs), τα οποία καθορίζουν τη μέγιστη επιτρεπόμενη συγκέντρωση υπολειμμάτων φυτοφαρμάκων στα τρόφιμα.
Γιατί θεωρήθηκε σοβαρός ο κίνδυνος
Η αξιολόγηση κινδύνου στην παρούσα περίπτωση δεν βασίστηκε αποκλειστικά στην παρουσία του φυτοφαρμάκου αλλά στην εκτιμώμενη οξεία έκθεση των καταναλωτών. Η Οξεία Δόση Αναφοράς αποτελεί την ποσότητα μιας ουσίας που μπορεί να προσληφθεί μέσα σε μία ημέρα χωρίς να αναμένεται άμεσος κίνδυνος για την υγεία. Στο συγκεκριμένο δείγμα αχλαδιών, οι υπολογισμοί των αρμόδιων αρχών έδειξαν ότι η πιθανή πρόσληψη acetamiprid από μικρά παιδιά θα μπορούσε να υπερβεί περισσότερο από δύο φορές το επιτρεπτό όριο ασφαλείας, γεγονός που οδήγησε στην αξιολόγηση του προϊόντος ως επιβλαβούς για την υγεία αυτής της ευάλωτης ομάδας του πληθυσμού.
Επιπλέον, το acetamiprid ταξινομείται σύμφωνα με τον Κανονισμό (ΕΚ) 1272/2008 ως ουσία ύποπτη για τοξικότητα στην αναπαραγωγή κατηγορίας 2. Η συγκεκριμένη ταξινόμηση σημαίνει ότι υπάρχουν επιστημονικές ενδείξεις που δημιουργούν ανησυχία για πιθανές επιδράσεις στη γονιμότητα ή στην ανάπτυξη του εμβρύου, χωρίς όμως να υπάρχουν επαρκή στοιχεία για ταξινόμηση σε αυστηρότερη κατηγορία. Η βραχυχρόνια έκθεση σε υψηλές ποσότητες υπολειμμάτων acetamiprid μπορεί να προκαλέσει συμπτώματα που σχετίζονται με τη δράση του στο νευρικό σύστημα. Ανάλογα με τη δόση και την ηλικία του ατόμου, είναι δυνατόν να εμφανιστούν ναυτία, έμετος, κοιλιακό άλγος, πονοκέφαλος, αδυναμία, ζάλη ή γενική δυσφορία.
Τα μικρά παιδιά αποτελούν την ομάδα με τη μεγαλύτερη ευαισθησία, επειδή καταναλώνουν μεγαλύτερη ποσότητα τροφής σε σχέση με το σωματικό τους βάρος και οι μηχανισμοί αποτοξίνωσης του οργανισμού τους βρίσκονται ακόμη σε στάδιο ανάπτυξης. Για τον λόγο αυτό οι αξιολογήσεις επικινδυνότητας στην Ευρωπαϊκή Ένωση δίνουν ιδιαίτερη έμφαση στην προστασία των βρεφών και των μικρών παιδιών.
Πώς δημιουργείται επιμόλυνση με υπολείμματα φυτοφαρμάκων
Η παρουσία αυξημένων υπολειμμάτων φυτοπροστατευτικών προϊόντων μπορεί να οφείλεται σε πολλούς παράγοντες κατά την πρωτογενή παραγωγή και τη μετασυλλεκτική διαχείριση των προϊόντων. Συχνά αίτια αποτελούν η εφαρμογή μεγαλύτερης ποσότητας φυτοφαρμάκου από τη συνιστώμενη, οι επαναλαμβανόμενοι ψεκασμοί σε μικρά χρονικά διαστήματα, η μη τήρηση του απαιτούμενου χρόνου αναμονής πριν από τη συγκομιδή, η χρήση μη εγκεκριμένων σκευασμάτων για τη συγκεκριμένη καλλιέργεια, η λανθασμένη βαθμονόμηση του εξοπλισμού ψεκασμού, η ανεπαρκής εκπαίδευση των χειριστών και η μη συμμόρφωση με τις Ορθές Γεωργικές Πρακτικές. Πρόσθετοι παράγοντες μπορεί να περιλαμβάνουν ελλιπή ιχνηλασιμότητα, ανεπαρκή εσωτερικό έλεγχο από παραγωγούς και συσκευαστήρια, καθώς και απουσία προληπτικών εργαστηριακών αναλύσεων πριν από τη διάθεση των προϊόντων στην αγορά.
Τι μπορούν να κάνουν οι καταναλωτές
Οι καταναλωτές καλό είναι να ενημερώνονται για τις επίσημες ανακλήσεις προϊόντων και να αποφεύγουν την κατανάλωση προϊόντων που περιλαμβάνονται σε σχετικές ανακοινώσεις των αρμόδιων αρχών. Το σχολαστικό πλύσιμο των φρούτων κάτω από τρεχούμενο νερό μπορεί να μειώσει μέρος των επιφανειακών υπολειμμάτων, χωρίς όμως να εξαλείφει πλήρως τα φυτοφάρμακα που έχουν απορροφηθεί στους ιστούς του καρπού. Η αποφλοίωση μπορεί να μειώσει περαιτέρω την έκθεση σε ορισμένες περιπτώσεις, αλλά δεν αποτελεί εγγύηση πλήρους απομάκρυνσης των υπολειμμάτων.
Μέθοδοι πρόληψης για παραγωγούς και επιχειρήσεις τροφίμων
Η αποτελεσματική διαχείριση των υπολειμμάτων φυτοφαρμάκων ξεκινά από την εφαρμογή ολοκληρωμένων συστημάτων διαχείρισης στην πρωτογενή παραγωγή. Απαραίτητες πρακτικές περιλαμβάνουν την αποκλειστική χρήση εγκεκριμένων φυτοπροστατευτικών προϊόντων σύμφωνα με τις οδηγίες της ετικέτας, την αυστηρή τήρηση των προτεινόμενων δόσεων, την καταγραφή κάθε εφαρμογής, την εκπαίδευση του προσωπικού, τη σωστή συντήρηση και βαθμονόμηση του εξοπλισμού ψεκασμού, την εφαρμογή ολοκληρωμένης φυτοπροστασίας με περιορισμό των χημικών επεμβάσεων όπου είναι εφικτό και την πραγματοποίηση τακτικών εργαστηριακών αναλύσεων υπολειμμάτων πριν από την εξαγωγή ή τη διάθεση στην αγορά. Οι επιχειρήσεις συσκευασίας, οι εξαγωγείς και οι εισαγωγείς εφαρμόζουν προγράμματα δειγματοληψίας και εργαστηριακών ελέγχων, αξιολόγηση προμηθευτών, πλήρη ιχνηλασιμότητα των παρτίδων και διαδικασίες ανάκλησης ώστε να περιορίζεται η κυκλοφορία μη ασφαλών προϊόντων.
Η νέα ειδοποίηση δεν αποτελεί το πρώτο περιστατικό εντοπισμού επικίνδυνων υπολειμμάτων φυτοφαρμάκων σε αχλάδια προέλευσης Τουρκίας. Τον Σεπτέμβριο του 2025, η ειδοποίηση RASFF 2025.7035 αφορούσε τουρκικά αχλάδια που είχαν διανεμηθεί στη Γερμανία και περιείχαν κυπερμεθρίνη σε συγκέντρωση 0,18 mg/kg, πυριπροξυφέν σε συγκέντρωση 0,028 mg/kg και φοσμέτ σε συγκέντρωση 0,0096 mg/kg. Η εκτιμώμενη οξεία έκθεση στην κυπερμεθρίνη ανερχόταν στο 328,5% της οξείας δόσης αναφοράς με τη μέθοδο VELS και στο 498,6% με το μοντέλο PRIMo 3.1, ποσοστά που υποδήλωναν σοβαρό κίνδυνο, ιδιαίτερα για παιδιά με χαμηλό σωματικό βάρος. Το φοσμέτ δεν είναι εγκεκριμένο ως δραστική ουσία στην Ευρωπαϊκή Ένωση, ενώ η αξιολόγηση της συμμόρφωσης της συγκεκριμένης μέτρησης επηρεαζόταν από τη διευρυμένη αβεβαιότητα του εργαστηριακού αποτελέσματος. Η ειδοποίηση χαρακτηρίστηκε σοβαρή και συνοδεύτηκε από μέτρα ανάκλησης των προϊόντων από τους παραλήπτες.
Ανάλογο περιστατικό είχε καταγραφεί και στη Γαλλία τον Μάιο του 2025, όταν η εταιρεία DIRECT’PRIMEURS ανακάλεσε αχλάδια της ποικιλίας «Poire fleur d’hiver», με την εμπορική ονομασία hort calvis . Η ανάκληση αποδόθηκε στη χρήση εθοξυκίνης, ουσίας που δεν είναι πλέον εγκεκριμένη στην Ευρωπαϊκή Ένωση, και σε συγκέντρωση τεμπουκοναζόλης υψηλότερη από το ανώτατο όριο των 0,30 mg/kg που προβλέπεται για τα αχλάδια.
Το Cibum είναι εξειδικευμένο site ενημέρωσης για την ασφάλεια τροφίμων. Οι πληροφορίες του άρθρου έχουν ενημερωτικό χαρακτήρα. Για περισσότερες λεπτομέρειες πατήστε ΕΔΩ.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
- Σνακ: Ποια προτιμούν οι Έλληνες καταναλωτές σύμφωνα με απαντήσεις 1.039 ενηλίκων – Μελέτη του Πανεπιστημίου Αιγαίου
- Ανακλήθηκε καφές cold brew για πιθανό κίνδυνο από λανθασμένη συντήρηση
- Ψωμί με σουσάμι με μη εγκεκριμένη χρωστική – Ευρωπαϊκή κοινοποίηση RASFF για προσθήκη φυτικού άνθρακα για να φαίνεται μαύρο
- Συναγερμός για δημοφιλή σοκολατένια μους – Ανακαλείται λόγω παρουσίας εντεροβακτηριδίων
- Το μυστικό παζάρι της τομάτας: Πώς ευρωπαϊκοί κολοσσοί κατεβάζουν τις τιμές και πιέζουν την αλυσίδα παραγωγής αυξάνοντας τα κέρδη τους
- Σιγκέλλωση: Σεξουαλικώς μεταδιδόμενη λοίμωξη ή τροφιμογενής απειλή;
 του εντομοκτόνου acetamiprid σε παιδιά.){kind=link}