Μελέτη του ΕΟΔΥ και του Εθνικού Κέντρου Αναφοράς Σαλμονέλας φωτίζει την έκταση της επιδημίας τροφικής δηλητηρίασης στην Αρκαδία και τα κενά στην ιχνηλάτηση του μολυσμένου κρέατος
Νέα στοιχεία για τη μαζική τροφική δηλητηρίαση στην Αρκαδία αποκαλύπτει μελέτη που δημοσιεύτηκε στο διεθνές επιστημονικό περιοδικό Rural and Remote Health από ερευνητές του Εθνικού Οργανισμού Δημόσιας Υγείας (ΕΟΔΥ), του Εθνικού Κέντρου Αναφοράς Σαλμονέλας και του Πανεπιστημίου Δυτικής Αττικής, με τίτλο “Η ιστορία επαναλαμβάνεται: η κατανάλωση μιας τοπικής παραδοσιακής συνταγής για ψητό χοιρινό κρέας οδηγεί σε σαλμονέλα. Κρούσματα salmonella Give στην Ελλάδα”.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Και σε σαμπουάν της Lidl εντοπίστηκε επικίνδυνο για την υγεία βακτήριο – Επείγουσα ανάκληση από τα ράφια (μάρκα και φωτογραφία)
Η έρευνα συνδέει το περιστατικό που σημειώθηκε τον Σεπτέμβριο του 2022 σε πανηγύρι της Αγίας Θεοδώρας στη Βάστα Αρκαδίας με ένα σπάνιο στέλεχος σαλμονέλας και αποκαλύπτει ότι το ίδιο ακριβώς στέλεχος είχε προκαλέσει ανάλογη επιδημία στην ίδια περιοχή τέσσερα χρόνια νωρίτερα. Το περιστατικό είχε γίνει γνωστό τον Σεπτέμβριο του 2022, όταν δεκάδες άτομα που συμμετείχαν στο πανηγύρι της Αγίας Θεοδώρας στη Βάστα Αρκαδίας στις 10 και 11 Σεπτεμβρίου παρουσίασαν συμπτώματα γαστρεντερίτιδας. Τουλάχιστον 15 άτομα κατέληξαν σε νοσοκομεία της περιοχής, ενώ 12 άτομα προσήλθαν στο Κέντρο Υγείας Μελιγαλά. Κοινό στοιχείο όλων ήταν η κατανάλωση γουρουνοπούλας που είχε αγοραστεί από πλανόδιο πωλητή.
Ο πλανόδιος πωλητής φέρεται να δήλωσε ότι αγόρασε ολόκληρο χοιρινό σφάγιο από σούπερ μάρκετ της περιοχής στις 9 Σεπτεμβρίου. Το μετέφερε με το προσωπικό του όχημα σε φούρνο όπου ψήθηκε και στη συνέχεια το μετέφερε στο πανηγύρι μαζί με τον εξοπλισμό πώλησης. Παρά τις έρευνες των αρχών, δεν κατέστη δυνατό να εντοπιστεί η ακριβής πηγή της μόλυνσης. Όταν οι ελεγκτές επισκέφθηκαν τον πωλητή, το όχημα και ο εξοπλισμός είχαν ήδη καθαριστεί και απολυμανθεί. Επιπλέον δεν υπήρχαν αποδείξεις ή τιμολόγια αγοράς του κρέατος, με αποτέλεσμα να μην είναι δυνατή η ιχνηλάτηση της παρτίδας και της προέλευσής του.
Η επιστημονική διερεύνηση που ακολούθησε αποκάλυψε ότι η πραγματική έκταση του περιστατικού ήταν μεγαλύτερη από εκείνη που είχε γίνει αρχικά γνωστή. Οι ερευνητές κατέγραψαν συνολικά 30 περιστατικά οξείας γαστρεντερίτιδας μεταξύ 11 και 17 Σεπτεμβρίου 2022. Από αυτά, τα 20 ταξινομήθηκαν ως επιβεβαιωμένα ή πιθανά περιστατικά σαλμονέλλωσης. Η διάρροια εμφανίστηκε στο 100% των ασθενών, πυρετός στο 70% και εμετοί στο 53%. Συνολικά 17 άτομα χρειάστηκαν νοσηλεία, ποσοστό που αντιστοιχεί στο 57% των καταγεγραμμένων κρουσμάτων. Η διάμεση ηλικία των ασθενών ήταν 40,5 έτη, ενώ των νοσηλευόμενων 34 έτη. Οι ηλικίες κυμαίνονταν από 3 έως 85 ετών.
Η γιατρός του Κέντρου Υγείας Μελιγαλά, Ποθητή Βουτσινά, είχε δηλώσει τότε στο Cibum ότι το Κέντρο Υγείας ενημερώθηκε αρχικά τηλεφωνικά για περιστατικά γαστρεντερίτιδας από κατοίκους του Δασοχωρίου. Όπως ανέφερε, όλοι είχαν καταναλώσει γουρουνοπούλα που είχε προμηθευτεί κάτοικος του χωριού, ενώ τα συμπτώματα εμφανίστηκαν κυρίως τα ξημερώματα της Δευτέρας 12 Σεπτεμβρίου. Σύμφωνα με την ίδια, ενημερώθηκε άμεσα ο ΕΟΔΥ και στάλθηκε ασθενοφόρο με γιατρό στο χωριό. Η γιατρός είχε επισημάνει επίσης ότι η αγορά κρέατος από πλανόδιους πωλητές ενέχει κινδύνους, καθώς δεν είναι γνωστές οι συνθήκες συντήρησης και υγιεινής κατά τη διαχείριση του προϊόντος.
Η έρευνα έδειξε επίσης ότι τα κρούσματα δεν περιορίστηκαν τοπικά. Οι ασθενείς αναζήτησαν ιατρική βοήθεια σε έξι διαφορετικές υγειονομικές δομές, δύο στην ευρύτερη περιοχή και τέσσερις στην Αθήνα, γεγονός που δυσχέρανε την αρχική αποτύπωση της έκτασης του συμβάντος. Οι εργαστηριακές αναλύσεις ταυτοποίησαν το παθογόνο ως Salmonella enterica serovar Give, γνωστή ως Salmonella Give. Πρόκειται για έναν εξαιρετικά σπάνιο ορότυπο. Σύμφωνα με τα στοιχεία που παραθέτουν οι ερευνητές, σε ολόκληρη την Ελλάδα είχαν καταγραφεί μόλις οκτώ σποραδικά περιστατικά του συγκεκριμένου οροτύπου κατά την περίοδο 2007-2021.
Το σημαντικότερο εύρημα της μελέτης προέκυψε από τη μοριακή ανάλυση των δειγμάτων. Τα στελέχη Salmonella Give που απομονώθηκαν από ασθενείς και τρόφιμα το 2022 βρέθηκαν γενετικά ταυτόσημα με στελέχη που είχαν απομονωθεί στην ίδια περιοχή το 2018. Η ανάλυση έδειξε ότι επρόκειτο για το ίδιο στέλεχος, το οποίο είχε συνδεθεί με προηγούμενα περιστατικά στην ίδια γεωγραφική ζώνη. Η πρώτη μεγάλη επιδημία είχε καταγραφεί τον Ιούλιο του 2018. Τότε είχαν αναφερθεί 15 περιστατικά γαστρεντερίτιδας, ενώ έξι ασθενείς είχαν επιβεβαιωθεί εργαστηριακά ως φορείς της Salmonella Give. Το 40% των ασθενών είχε νοσηλευτεί. Όλοι είχαν καταναλώσει το ίδιο παραδοσιακό έδεσμα από ψητό χοιρινό που είχε αγοραστεί από κατάστημα της περιοχής.
Κατά τη διερεύνηση του περιστατικού του 2018 βρέθηκε θετικό στη Salmonella Give και δείγμα από το ίδιο το ψητό χοιρινό. Ένα από τα κρούσματα ήταν ο ιδιοκτήτης του καταστήματος, ο οποίος συμμετείχε στον τεμαχισμό και τη διαχείριση του κρέατος. Οι έλεγχοι αποκάλυψαν παραβιάσεις στους κανόνες συντήρησης και διακίνησης των τροφίμων, κυρίως σε ό,τι αφορούσε τις θερμοκρασίες διατήρησης του προϊόντος. Η μελέτη αναφέρει ακόμη ότι το 2018 είχαν καταγραφεί και άλλα περιστατικά στην ίδια περιοχή, συνδεδεμένα με κατανάλωση ψητού χοιρινού σε τοπικά πανηγύρια και από πλανόδιους πωλητές. Οι επιστήμονες θεωρούν ότι δεν επρόκειτο για δύο απομονωμένα συμβάντα αλλά για επαναλαμβανόμενη παρουσία του ίδιου σπάνιου στελέχους στην περιοχή.
Οι συγγραφείς της μελέτης επισημαίνουν ότι τόσο το 2018 όσο και το 2022 εντοπίστηκαν σημαντικές ελλείψεις στην εφαρμογή κανόνων ασφάλειας τροφίμων. Αναφέρουν ότι η μεταφορά και διάθεση έτοιμων προϊόντων κρέατος από πλανόδιους πωλητές χωρίς επαρκή τεκμηρίωση και έλεγχο, ιδιαίτερα κατά τους θερινούς μήνες και σε συνθήκες υψηλών θερμοκρασιών, αυξάνει τον κίνδυνο ανάπτυξης παθογόνων μικροοργανισμών. Μετά την ολοκλήρωση της διερεύνησης, οι αρχές προχώρησαν στην αναστολή της δραστηριότητας του πλανόδιου πωλητή μέχρι να αδειοδοτηθεί, ενώ προτάθηκαν αυστηρότεροι έλεγχοι σε πλανόδιους πωλητές, επιχειρήσεις εστίασης και σφαγεία της περιοχής, καθώς και ενίσχυση της εκπαίδευσης των επαγγελματιών που διαχειρίζονται τρόφιμα.
Η υπόθεση της Βάστας παρουσιάζει ιδιαίτερο επιστημονικό ενδιαφέρον, καθώς η Salmonella Give είναι ένας από τους πιο σπάνιους οροτύπους σαλμονέλας που έχουν καταγραφεί στην Ευρώπη και στην Ελλάδα. Σύμφωνα με τους ερευνητές, πρόκειται για μία από τις ελάχιστες διεθνώς τεκμηριωμένες επιδημίες που συνδέθηκαν με κατανάλωση χοιρινού κρέατος και τη μοναδική γνωστή περίπτωση στην οποία το ίδιο γενετικά ταυτοποιημένο στέλεχος επανεμφανίστηκε στην ίδια περιοχή έπειτα από τέσσερα χρόνια.
Σύνδεσμος για την επιστημονική δημοσίευση https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/38957085/
Αναφορά: Mandilara G, Chrysostomou A, Polemis M, Duro D, Karaj G, Mathioudaki E, Karadimas K, Tryfinopoulou K, Mellou K, Sideroglou T. History repeats itself: consumption of a local traditional roast pork meat recipe leads to Salmonella ser. Give cases in Greece. Rural Remote Health. 2024 Jun;24(2):8391. doi: 10.22605/RRH8391. Epub 2024 Jun 30. PMID: 38957085.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
- Τεράστια αλυσίδα σουπερμάρκετ στο στόχαστρο: Βρέθηκαν χημικά σε όλα τα δείγματα ψαριών, κρεάτων και γαλακτοκομικών
- Η Ελλάδα στο επίκεντρο της έρευνας για ύποπτο μη ασφαλές κρέας – Η υπόθεση επεκτείνεται σε 4 ηπείρους
- Ο ΕΦΕΤ προχώρησε σε ανάκληση τυριού μία εβδομάδα μετά την προειδοποίηση του Cibum για εντεροτοξίνη
- Ελλάδα: Θωρακίστε την επιχείρησή σας από κακόβουλες ενέργειες – Διαδικτυακό σεμινάριο Food Defence από TÜV NORD Hellas και cibum
- Λαγοκέφαλος: Πανελλαδική κινητοποίηση ψαράδων για τον περιορισμό του εισβολέα των ελληνικών θαλασσών
- Αλλάζει χέρια η Ελληνική αγορά τροφίμων: Τα deals που διαμορφώνουν τη νέα πραγματικότητα και το μπαράζ εξαγορών και συνεργασιών
- Ελλάδα: Ο ΕΦΕΤ ανακαλεί κατεψυγμένα θαλασσινά – Το cibum είχε ενημερώσει από τις 14 Ιουνίου
