Η εντομοφαγία δεν είναι μόνο ένα διατροφικό φαινόμενο αλλά και ένα κοινωνικοπολιτισμικό στοίχημα, που θα κρίνει την ικανότητα των καταναλωτών να αγκαλιάσουν ή να απορρίψουν νέες συνήθειες διατροφής στο άμεσο μέλλον.
Η εντομοφαγία, δηλαδή η κατανάλωση βρώσιμων εντόμων, αποτελεί μια αρχαία πρακτική με ιστορικό βάθος σε πολλές περιοχές της Ασίας, της Αφρικής, της Λατινικής Αμερικής και της Ωκεανίας. Παρότι στις δυτικές χώρες έχει σχεδόν εξαφανιστεί, τα τελευταία χρόνια παρουσιάζεται ως μια καινοτόμος και βιώσιμη λύση για την αντιμετώπιση της παγκόσμιας επισιτιστικής κρίσης. Με προβλέψεις που θέλουν τον παγκόσμιο πληθυσμό να ξεπερνά τα 10 δισεκατομμύρια μέχρι το 2050, η ανάγκη για αύξηση της παραγωγής τροφίμων έως και 70% καθιστά αναγκαία την αναζήτηση εναλλακτικών πηγών πρωτεΐνης, φιλικών προς το περιβάλλον και θρεπτικών.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Πρόστιμα σε τρία σουβλατζίδικα σε μία ημέρα μετά από αιφνιδιαστικούς ελέγχους
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Δεκάδες τροφικές δηλητηριάσεις από συμπλήρωμα διατροφής που προωθείται ως superfood
Οι επιστήμονες τονίζουν ότι τα βρώσιμα έντομα παρέχουν υψηλής ποιότητας πρωτεΐνη, πλήρη σε όλα τα απαραίτητα αμινοξέα, καθώς και ευρεία γκάμα μικροθρεπτικών στοιχείων όπως σίδηρο, ψευδάργυρο, ασβέστιο, βιταμίνες Β12, θειαμίνη και ριβοφλαβίνη. Το λιπαρό τους προφίλ είναι ευνοϊκό, με υψηλή περιεκτικότητα σε ακόρεστα λιπαρά οξέα, ενώ η χιτίνη που περιέχεται στα εξωσκελετικά τους τμήματα συνεισφέρει σε μορφή διαιτητικών ινών και προ-βιοτικών δράσεων, ενισχύοντας την υγεία του εντέρου. Παράλληλα, τα έντομα παρουσιάζουν αντιοξειδωτική, αντιφλεγμονώδη και αντιυπερτασική δράση σε πειραματικά μοντέλα, αν και η επιβεβαίωση αυτών των επιδράσεων σε κλινικές δοκιμές παραμένει περιορισμένη.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | «Στα μανταλάκια» 6 εταιρείες για το colpo grosso στο λάδι – Πλάσαραν πάνω από 220 τόνους χρωματισμένου σπορελαίου ως έξτρα παρθένο
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ραδόνιο: Ο αόρατος κίνδυνος που κρύβεται στο σπίτι κυρίως τον χειμώνα και προκαλεί καρκίνο του πνεύμονα – Πώς θα προστατευθείτε
Σύμφωνα με τους επιστήμονες, η εντομοφαγία δεν προσφέρει μόνο διατροφικά οφέλη αλλά αποτελεί και μια φιλική προς το περιβάλλον πρακτική. Η παραγωγή εντόμων απαιτεί σημαντικά λιγότερους πόρους σε σύγκριση με τη συμβατική κτηνοτροφία, όπως νερό, γη και ζωοτροφές, ενώ πολλά είδη μπορούν να εκτραφούν χρησιμοποιώντας οργανικά υπολείμματα και βιομηχανικά υποπροϊόντα, ενισχύοντας την κυκλική οικονομία. Ωστόσο, μόλις ένα μικρό ποσοστό των βρώσιμων εντόμων, περίπου 6%, έχει εκτραφεί και τυποποιηθεί σε βιομηχανική κλίμακα, με τα περισσότερα να εξακολουθούν να συλλέγονται από το φυσικό περιβάλλον.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Coca-Cola, Pringles, Heinz, και Cheerios μεταξύ χιλιάδων προϊόντων που ανακαλούνται λόγω έκθεσης σε περιττώματα τρωκτικών
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | 1 στα 3 έτοιμα μπιφτέκια που πωλούνται σε μεγάλα σούπερ μάρκετ φέρουν σταφυλόκοκκο ή E. coli – Τι έδειξε εργαστηριακό τεστ
Σε επίπεδο ασφάλειας, η Ευρωπαϊκή Αρχή για την Ασφάλεια των Τροφίμων (EFSA) έχει προχωρήσει στην αξιολόγηση πολλών προϊόντων εντομοφαγίας ως «νέα τρόφιμα» σύμφωνα με τον Κανονισμό (ΕΕ) 2015/2283. Σημαντικό παράδειγμα αποτελεί το έλαιο από προνύμφες του κίτρινου σκουληκιού του αλευριού (Tenebrio molitor), το οποίο λαμβάνεται μέσω μηχανικού διαχωρισμού και επεξεργασίας με υπεριώδη ακτινοβολία για την αύξηση της περιεκτικότητας σε βιταμίνη D3. Σύμφωνα με την EFSA, το νέο αυτό τρόφιμο είναι ασφαλές για τις προτεινόμενες χρήσεις και μπορεί να συνεισφέρει σημαντικά στην πρόσληψη βιταμίνης D, χωρίς να υπερβαίνει τα ανώτατα ανεκτά όρια πρόσληψης. Οι τοξικολογικές μελέτες, συμπεριλαμβανομένων δοκιμών γονιδιοτοξικότητας και μελέτες σε ζώα, δεν εντόπισαν αρνητικές επιπτώσεις, αν και συνιστάται προσοχή σε άτομα με αλλεργία σε οστρακοειδή λόγω διασταυρούμενης αλλεργικότητας.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Καλλυντικά: Οι μάρκες έχουν βάλει στόχο προεφήβους και εφήβους – Γιατί ανησυχούν οι ειδικοί
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Κίνδυνος δηλητηρίασης από λάθος στην ημερομηνία λήξης τυριού που του «δίνει» παράταση ενός έτους – Πωλούνταν σε μεγάλο σούπερ μάρκετ
Θα την υιοθετήσουν οι Έλληνες καταναλωτές;
Παρά την προχωρημένη επιστημονική τεκμηρίωση και την προοδευτική νομοθεσία στην Ευρώπη, η αποδοχή των τροφίμων με βάση έντομα από τους καταναλωτές παραμένει περιορισμένη, ιδιαίτερα στην Ελλάδα. Πολλές μελέτες δείχνουν ότι οι Έλληνες καταναλωτές εμφανίζουν υψηλά επίπεδα τροφικής νεοφοβίας, όπως την χαρακτηρίζουν, αηδίας και δισταγμού απέναντι στην εντομοφαγία. Σε έρευνες που πραγματοποιήθηκαν από πανεπιστημιακά ιδρύματα σε Ελλάδα και Ιρλανδία, οι Έλληνες συμμετέχοντες ήταν σημαντικά λιγότερο πρόθυμοι να καταναλώσουν τρόφιμα με βάση έντομα σε σύγκριση με τους Ιρλανδούς, ενώ και οι απαντήσεις τους αποκάλυπταν έντονα αρνητικά συναισθήματα όπως φόβο τροφικής δηλητηρίασης, αηδία και δυσπιστία απέναντι στα υποτιθέμενα οφέλη για την υγεία.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Φίμωσαν σελίδα καταναλωτών λόγω καταγγελίας πλούσιου επιχειρηματία
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Μήλα: 1 στα 3 περιέχει νευροτοξικά φυτοφάρμακα και μόνο το 7% είναι εντελώς «καθαρά» – Έρευνα της PAN Europe
Παράλληλα, διαπιστώθηκε ότι η αισθητική απόσταση από το έντομο, δηλαδή η κατανάλωση προϊόντων όπου τα έντομα δεν είναι ορατά, αυξάνει σημαντικά την αποδοχή. Οι Έλληνες καταναλωτές τείνουν να προτιμούν έντομα σε μορφή σκόνης ή ως μέρος προϊόντων όπως μπάρες δημητριακών, ψωμιά και επιδόρπια, ενώ επηρεάζονται περισσότερο από γνώμες μελών της οικογένειας παρά από εξωτερικά ερεθίσματα όπως μαγειρικές επιδείξεις.
Η εντομοφαγία δεν είναι μόνο ένα διατροφικό φαινόμενο αλλά και ένα κοινωνικοπολιτισμικό στοίχημα, που θα κρίνει την ικανότητα των καταναλωτών να αγκαλιάσουν ή να απορρίψουν νέες συνήθειες διατροφής στο άμεσο μέλλον.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | 6 σοβαρές παρενέργειες από την υπερβολική πρωτεΐνη
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | To viral ιαπωνέζικο Cheesecake με μόνο δύο υλικά (video)
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | 5 τύποι ρούχων που δεν πρέπει ΠΟΤΕ να πλένονται μαζί στο πλυντήριο
Φωτογραφία άρθρου Shutterstock
Το Cibum είναι εξειδικευμένο site ενημέρωσης για την ασφάλεια τροφίμων. Οι πληροφορίες του άρθρου έχουν ενημερωτικό χαρακτήρα. Για περισσότερες λεπτομέρειες πατήστε ΕΔΩ.
