Κρίση αξιοπιστίας για την ελληνική παραγωγή, λόγω απαράδεκτων υπερβάσεων νευροτοξικού φυτοφαρμάκου
Τα τελευταία 24ωρα, δύο διαφορετικές ευρωπαϊκές ειδοποιήσεις –μία από την Πολωνία και μία από τη Ρουμανία– έφεραν στο προσκήνιο ένα ανησυχητικό φαινόμενο: επαναλαμβανόμενες υπερβάσεις acetamiprid σε ελληνικά λευκά σταφύλια. Και αυτό δεν είναι ένα τυχαίο μεμονωμένο περιστατικό, αλλά συνέχεια ενός προβλήματος που ήδη έχει καταγραφεί από επίσημους ελέγχους του ΥΠΑΑΤ. Όλα αυτά συμβαίνουν ενώ η δραστική ουσία βρίσκεται σε μια μεταβατική περίοδο στην Ευρωπαϊκή Ένωση, με συσσωρευμένα επιστημονικά δεδομένα να πιέζουν προς αυστηρότερη ρύθμιση και πιθανή μελλοντική απόσυρση.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Για πρώτη φορά: Το ελληνικό συστατικό που έχει ανασταλτική δράση κατά Salmonella, Listeria, E.coli και Staphylococcus aureus
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Τα γνωστά σαμπουάν και καλλυντικά που ανακλήθηκαν τις τελευταίες ημέρες λόγω απαγορευμένων ουσιών
Το acetamiprid, νεονικοτινοειδές εντομοκτόνο, παραμένει ακόμη εγκεκριμένο στην Ευρώπη (σε συγκεκριμένα και χαμηλά όρια παρουσίας σε φρούτα και λαχανικά), αλλά η θέση του είναι ασταθής. Η EFSA έχει αξιολογήσει επανειλημμένα την ουσία και αναγνωρίζει ότι παρότι η οξεία τοξικότητα θεωρείται σχετικά χαμηλή, τα ευρήματα για αναπτυξιακή νευροτοξικότητα, κυρίως σε έμβρυα και μικρά παιδιά, είναι αρκετά ώστε να απαιτούν πιο αυστηρά περιθώρια ασφαλείας. Οι τρέχουσες εκτιμήσεις διατροφικής έκθεσης δείχνουν ότι ο γενικός πληθυσμός μάλλον δεν υπερβαίνει τα αποδεκτά όρια όταν τηρούνται τα MRL. Αυτό όμως δεν μειώνει την ανησυχία για τις ευάλωτες ομάδες· αντίθετα, ενισχύει τη συζήτηση για το κατά πόσο τα υπάρχοντα όρια ανταποκρίνονται πραγματικά στους κινδύνους. Περιβαλλοντικές οργανώσεις όπως η PAN Europe υποστηρίζουν πως η συζήτηση έχει πια μετατοπιστεί από το «αν» η ουσία επηρεάζει τον αναπτυσσόμενο εγκέφαλο στο «πόσο» και «με ποια όρια μπορεί να θεωρηθεί ασφαλής».
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Τι θα πάθω εάν φάω χαλασμένο πορτοκάλι
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Στρώσιμο χαλιών: Τα 4 λάθη που κάνουν οι περισσότεροι και πώς τα αποφεύγουμε
Το τοπίο γύρω από το acetamiprid περιπλέκεται ακόμη περισσότερο από ένα κρίσιμο γεγονός: η Nisso Chemical Europe, ο μοναδικός παραγωγός και διανομέας της δραστικής ουσίας στην ευρωπαϊκή αγορά, δεν υπέβαλε αίτηση ανανέωσης της άδειας για χρήση σε βιοκτόνα, η οποία έληξε στις 31 Ιουλίου 2025. Αυτό πρακτικά σημαίνει ότι όλα τα βιοκτόνα προϊόντα που βασίζονται στο acetamiprid θα αποσυρθούν έως τις 31 Ιανουαρίου 2027. Η EFSA ήδη χαρακτηρίζει την ουσία ως «απαράδεκτο κίνδυνο», κυρίως λόγω ενδοκρινικής διαταραχής και αναπτυξιακής νευροτοξικότητας. Η άρνηση της εταιρείας να καταθέσει φάκελο ανανέωσης ερμηνεύεται ως ένδειξη ότι τα τοξικολογικά δεδομένα της —τα οποία θα δημοσιοποιηθούν το 2026— πιθανότατα δεν θα άντεχαν σε νέα αξιολόγηση. Σε αυτό το πλαίσιο, το acetamiprid παραμένει εγκεκριμένο ως φυτοπροστατευτικό, αλλά όλα δείχνουν πως βρίσκεται πλέον σε μια πορεία επιτάχυνσης προς αυστηρότερη ρύθμιση και πιθανή πλήρη απόσυρση.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Επιστολή του ΕΟΦ σε Φαρμακείο στο Μαρούσι και ευρωπαϊκή προειδοποίηση, για συμπλήρωμα διατροφής με απαγορευμένη ουσία
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Μεγάλη ανάκληση γιαουρτιών – Αποσύρονται 18 κωδικοί δημοφιλούς μάρκας
Μέσα σε αυτή τη μεταβατική περίοδο, δύο ευρωπαϊκές αναφορές έφεραν ξανά στο προσκήνιο την παρουσία του acetamiprid σε ελληνικά σταφύλια. Η πιο πρόσφατη κοινοποίηση προήλθε από την Πολωνία στις 18 Νοεμβρίου 2025 (RASFF 2025.9052). Σε δείγμα λευκών σταφυλιών ελληνικής προέλευσης ανιχνεύθηκε acetamiprid σε επίπεδο 0,56 όταν το μέγιστο επιτρεπτό όριο είναι 0,08 mg/kg (600% πάνω από το όριο). Η πολωνική αξιολόγηση χαρακτήρισε τον κίνδυνο «σοβαρό», επισημαίνοντας υπέρβαση του ΑΟΚ και ενημερώνοντας τις αρμόδιες αρχές. Το προϊόν, σύμφωνα με τα καταγεγραμμένα στοιχεία, δεν κυκλοφορεί πλέον στην αγορά.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Συναγερμός και στην Ευρώπη για το επικίνδυνο γάλα – Η ανακοίνωση του ευρωπαϊκού Κέντρου Πρόληψης και Eλέγχου Νοσημάτων
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Σε ελληνικά ράφια επικίνδυνο μπαχαρικό με ουσία που συνδέεται με καρκίνο και βλάβες στο ήπαρ – Δείτε μάρκα, εταιρεία και φωτογραφία
Λίγες ώρες νωρίτερα, η Ρουμανία ενημέρωσε την Ευρώπη για δεύτερο περιστατικό (RASFF 2025.8972), επίσης σε λευκά σταφύλια ελληνικής προέλευσης. Εκεί η ανίχνευση ήταν 0,58 mg/kg acetamiprid, δηλαδή υπέρβαση της τάξης του 625% σε σχέση με το θεσμοθετημένο όριο. Οι ρουμανικές αρχές προχώρησαν σε άμεση απόσυρση των σταφυλιών από την αγορά. Το γεγονός ότι δύο διαφορετικές χώρες εντόπισαν σχεδόν ταυτόχρονα την ίδια ουσία σε παρόμοια επίπεδα σε ελληνικά προϊόντα δείχνει πως το ζήτημα δεν είναι μεμονωμένο.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Η αποκάλυψη του Cibum για το πρώτο κρούσμα ανισακίασης από σούσι στην Ελλάδα κάνει τον γύρο του διαδικτύου 20 ημέρες μετά
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ελλάδα: Πρόστιμο στη γαλακτοβιομηχανία ΜΕΒΓΑΛ για γαλακτοκομικά προϊόντα με μικρότερο βάρος από το αναγραφόμενο
Η εικόνα ενισχύεται ακόμη περισσότερο αν ληφθούν υπόψη τα στοιχεία του ΥΠΑΑΤ. Στον τελευταίο επίσημο έλεγχο για υπολείμματα φυτοφαρμάκων σε τρόφιμα φυτικής προέλευσης, 4 από τα 22 δείγματα επιτραπέζιων σταφυλιών παρουσίασαν υπέρβαση acetamiprid. Το ποσοστό αυτό, περίπου 18%, δεν επιτρέπει εφησυχασμό. Τα δείγματα χαρακτηρίστηκαν ως πιθανής επικινδυνότητας, καθώς η ουσία δεν είναι αθώα και η ύπαρξή της σε τρόφιμα πέρα από τα επιτρεπτά όρια αποτελεί πραγματικό κίνδυνο.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Είναι ο καφές τόσο «αθώος» όσο πιστεύουμε; Νέα έρευνα για την παρουσία τοξικού μολύβδου
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Είναι υγιεινό να στρώνουμε χαρτί υγείας πάνω σε κοινόχρηστη λεκάνη;
Το διπλό ευρωπαϊκό σήμα κινδύνου αυξάνει την πίεση προς τις ελληνικές αρχές να ενισχύσουν την εποπτεία στα επιτραπέζια σταφύλια. Η συχνότητα των ευρωπαϊκών ειδοποιήσεων για μεσογειακά φρούτα δεν είναι νέα, αλλά η συγκεκριμένη δραστική ουσία συνδέεται πλέον με αυξανόμενα ερωτήματα σχετικά με την καταλληλότητά της. Οι δύο ευρωπαϊκές υποθέσεις σε συνδυασμό με τα πρόσφατα ελληνικά ευρήματα σκιαγραφούν μία κατάσταση που δεν μπορεί να υποτιμηθεί. Πρόκειται για επαναλαμβανόμενο μοτίβο υπερβάσεων σε προϊόν που αποτελεί βασικό εξαγώγιμο αγαθό της χώρας. Η ζημιά δεν είναι μόνο υγειονομική. Είναι και οικονομική, καθώς κάθε κοινοποίηση RASFF για υπολείμματα που ξεπερνούν τα επιτρεπτά όρια υπονομεύει την εικόνα της ελληνικής παραγωγής σε αγορές όπου ο ανταγωνισμός είναι αμείλικτος.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Τροφικές δηλητηριάσεις από μολυσμένο τυρί – Ανακλήθηκε πάνω από 1,5 τόνος προϊόντων τυροκομικής μονάδας
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ανακαλείται μέλι για λόγους ασφάλειας – Σοβαρή αστοχία ενέχει κίνδυνο υγείας
Σε μια περίοδο όπου η Ευρώπη κινείται αποφασιστικά προς αυστηρότερη χρήση φυτοφαρμάκων και περιορισμό των νεονικοτινοειδών, οι παραγωγοί που συνεχίζουν να χρησιμοποιούν ουσίες με αυξημένο ρυθμιστικό κίνδυνο βρίσκονται μπροστά σε ένα μέλλον που θα απαιτεί αλλαγές. Η περίπτωση του acetamiprid δείχνει καθαρά πως η ανοχή της αγοράς σε δραστικές ουσίες που βρίσκονται σε τοξικολογική «κόκκινη ζώνη» μειώνεται.
Το ερώτημα λοιπόν παραμένει… πόσες ακόμη ειδοποιήσεις χρειάζονται ώστε να υπάρξει ουσιαστικός επανασχεδιασμός στην πρακτική χρήσης φυτοφαρμάκων; Και πόσο αντέχει η ελληνική αγροτική παραγωγή να βλέπει επανειλημμένα προϊόντα της να αποσύρονται ως επικίνδυνα, σε μια εποχή που η εμπιστοσύνη της αγοράς δεν χαρίζεται αλλά χτίζεται;
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Η Επιστολή της εταιρείας που έστειλε δεκάδες παιδιά στο νοσοκομείο από μολυσμένο γάλα – Πωλείται σε 22 χώρες
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Κρούσματα ηπατίτιδας από κατεψυγμένες φράουλες
Η αλήθεια είναι ότι δεν αρκεί η άμεση απόσυρση των προβληματικών παρτίδων. Απαιτείται συστηματική επιτήρηση, αυστηρότερη εφαρμογή ορθών γεωργικών πρακτικών και πλήρης ευθυγράμμιση με τη νέα ευρωπαϊκή πραγματικότητα. Το acetamiprid βρίσκεται ήδη σε τροχιά εξόδου από τα βιοκτόνα της Ε.Ε. και το ερώτημα δεν είναι αν θα ακολουθήσει και στα φυτοπροστατευτικά, αλλά πότε. Τα ελληνικά σταφύλια μπορούν να παραμείνουν ανταγωνιστικά, αλλά όχι με υπερβάσεις υπολειμμάτων που ξεπερνούν κατά εξαπλάσιο τα επιτρεπτά όρια. Αυτός ο δείκτης, από μόνος του, δείχνει ότι κάποιοι κρίκοι στην αλυσίδα δεν λειτουργούν όπως πρέπει. Και όταν η αλυσίδα αφορά τρόφιμα που καταναλώνουν καθημερινά εκατομμύρια άνθρωποι, οι ελλείψεις δεν είναι απλώς τεχνικό ζήτημα αλλά αποτελεί κίνδυνο για τη δημόσια υγεία.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Νεκρός στο σπίτι του βρέθηκε 13χρονος – Έρευνα για πιθανή δηλητηρίαση από κοτόπουλο ντονέρ
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Λάθος σε καφέ καφετέριας προκάλεσε εσωτερικά χημικά εγκαύματα σε 26χρονη – Διδάγματα για τα βιομηχανικά καθαριστικά στην εστίαση
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Πρωτοφανές πρόστιμο σε μεγάλη αλυσίδα σούπερ μάρκετ που πούλησε μολυσμένο προϊόν παρά την ανακοίνωση ανάκλησης
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | LIDL CH: Ανάκληση μοσχαρίσιου προϊόντος λόγω μόλυνσης από “χημικά για πάντα” PFAS
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Καρκινογόνα αμύγδαλα στα ευρωπαϊκά σουπερμάρκετ – Απαίτηση για άμεση δράση από Ισπανούς παραγωγούς
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ελλάδα: Κυκλοφορούν τρόφιμα με επικίνδυνο φυτοφάρμακο – Νέα μελέτη δείχνει ότι προκαλεί αλλοιώσεις στον εγκέφαλο των παιδιών
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Στη ΜΕΘ 26χρονη από δηλητηριασμένο καφέ σε καφετέρια – Περιείχε καυστικό υγρό
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ελλάδα: Μετά τα μπισκότα Παπαδοπούλου καταγγελία στο ΣΕΕ και για τα ΠΤΙ-ΜΠΕΡ ΑΛΛΑΤΙΝΗ
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Tσουκάλι απελευθερώνει υψηλές ποσότητες τοξικού μολύβδου στα φαγητά – Προειδοποίηση των αρχών για σοβαρούς κινδύνους
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Δημοφιλές παιδικό σνακ ιδιωτικής ετικέτας μεγάλου σουπερμάρκετ περιέχει υψηλή ποσότητα νευροτοξικού φυτοφαρμάκου
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Κανέλα με υψηλά επίπεδα τοξικού μολύβδου και χρωμίου – Σε επιφυλακή φορείς σε παγκόσμιο επίπεδο για τα απανωτά περιστατικά
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Δικαστική νίκη για το πιο γνωστό εμφιαλωμένο νερό στον κόσμο – Η Nestlé γλιτώνει την απόσυρση του Perrier
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ελλάδα: Μπαράζ ανακλήσεων τροφίμων λόγω κουμαρίνης – Το ΑΠΘ μπαίνει στη μάχη για ασφαλέστερα αρτοσκευάσματα