Περισσότερους από επτά μήνες μετά την αρχική κοινοποίηση του σοβαρού περιστατικού στο ευρωπαϊκό Σύστημα Έγκαιρης Προειδοποίησης για Τρόφιμα και Ζωοτροφές (RASFF), η υπόθεση των γυάλινων ποτηριών της Flying Tiger Copenhagen με υπέρβαση των επιτρεπόμενων ορίων μετανάστευσης μολύβδου και καδμίου παραμένει ενεργή. Σήμερα 30 Ιουλίου 2026 το RASFF, προχώρησε σε νέα ενημέρωση της ειδοποίησης, η οποία εξακολουθεί να χαρακτηρίζεται ως Alert Notification για σοβαρό κίνδυνο, επιβεβαιώνοντας ότι οι αρμόδιες αρχές συνεχίζουν να ανταλλάσσουν στοιχεία για την πορεία της διερεύνησης και των μέτρων που εφαρμόστηκαν στις αγορές όπου διακινήθηκε το προϊόν.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ανακαλούνται πάνω από 100.000 γιαούρτια λόγω επικίνδυνης αστοχίας στις διαδικασίες παραγωγής
Το Cibum είχε ενημερώσει ήδη από τον Ιανουάριο του 2026 για την πρώτη ανάκληση του γυάλινου ποτηριού «Drikkeglas 220 ml Single Flowers Mixed Colors» (κωδικός 3060031), δημοσιεύοντας τα εργαστηριακά ευρήματα που οδήγησαν στην απόσυρσή του, ενώ τον Μάρτιο του 2026 είχε παρουσιάσει την επέκταση της ανάκλησης και σε επιπλέον σχέδια γυάλινων ποτηριών της Flying Tiger Copenhagen, μετά τις επίσημες ανακοινώσεις της εταιρείας προς τους καταναλωτές. Η τελευταία ενημέρωση, δείχνει ότι ο ευρωπαϊκός φάκελος της υπόθεσης εξακολουθεί να παραμένει ανοικτός και να εμπλουτίζεται με νέα στοιχεία.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Πόσα μικροπλαστικά “τρώμε” μαζί με το εμφιαλωμένο νερό;
Η συγκεκριμένη κοινοποίηση συγκαταλέγεται στις πλέον εκτεταμένες υποθέσεις για υλικά που έρχονται σε επαφή με τρόφιμα, καθώς στο δημόσιο αρχείο του RASFF εμφανίζονται συνολικά 44 χώρες και ο διεθνής οργανισμός INFOSAN ως συμμετέχοντες στην ανταλλαγή πληροφοριών. Παράλληλα, έχουν καταχωριστεί πενήντα τρία follow-ups, αριθμός ιδιαίτερα υψηλός για μία μόνο κοινοποίηση, γεγονός που αποτυπώνει τη διάρκεια και την έκταση της διερεύνησης από τις αρμόδιες αρχές σε πολλές αγορές. Κάθε χώρα εξετάζει ανεξάρτητα εάν παρέλαβε το προϊόν, σε ποιους διανομείς κατέληξε, εάν υπάρχουν αποθέματα, εάν έχουν ήδη πραγματοποιηθεί πωλήσεις σε καταναλωτές και ποια μέτρα πρέπει να εφαρμοστούν. Οι πληροφορίες αυτές διαβιβάζονται διαδοχικά μέσω του συστήματος μέχρι να ολοκληρωθεί η αξιολόγηση σε όλες τις εμπλεκόμενες αγορές.
Η μαζικές ανακλήσεις βασίστηκαν σε επίσημο εργαστηριακό έλεγχο που πραγματοποιήθηκε στη Σλοβακία. Τα αποτελέσματα έδειξαν μετανάστευση καδμίου 0,90 mg ανά αντικείμενο έναντι ανώτατου επιτρεπόμενου ορίου 0,20 mg (350% πάνω από το επιτρεπόμενο όριο) και μετανάστευση μολύβδου 6,44 mg ανά αντικείμενο έναντι ορίου 2 mg (222% πάνω από το επιτρεπόμενο όριο). Οι συγκεντρώσεις αυτές αποτέλεσαν τη βάση για την αξιολόγηση του περιστατικού ως σοβαρού κινδύνου και την ενεργοποίηση της ευρωπαϊκής διαδικασίας έγκαιρης προειδοποίησης.
Σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Αρχή Ασφάλειας Τροφίμων (EFSA), τόσο ο μόλυβδος όσο και το κάδμιο αποτελούν ουσίες ιδιαίτερου ενδιαφέροντος για τη δημόσια υγεία λόγω των επιπτώσεών τους ύστερα από μακροχρόνια έκθεση, ακόμη και σε χαμηλά επίπεδα. Ο μόλυβδος μπορεί να επηρεάσει το νευρικό σύστημα, με τα έμβρυα, τα βρέφη και τα μικρά παιδιά να αποτελούν τις πλέον ευάλωτες ομάδες, καθώς η έκθεση συνδέεται με δυσμενείς επιδράσεις στη νευροαναπτυξιακή λειτουργία. Στους ενήλικες, η χρόνια έκθεση έχει συσχετιστεί με επιδράσεις στο καρδιαγγειακό σύστημα και στους νεφρούς.
Για το κάδμιο, η EFSA αναφέρει ότι η μακροχρόνια πρόσληψη μπορεί να οδηγήσει σε συσσώρευση στον οργανισμό, κυρίως στους νεφρούς, αυξάνοντας τον κίνδυνο νεφρικής δυσλειτουργίας, ενώ επηρεάζει και την υγεία των οστών. Αντίστοιχα, τα Κέντρα Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων των ΗΠΑ (CDC) υπογραμμίζουν ότι δεν έχει προσδιοριστεί ασφαλές επίπεδο έκθεσης στον μόλυβδο για τα παιδιά και ότι η έκθεση μπορεί να επηρεάσει την ανάπτυξη του εγκεφάλου, τη μάθηση, τη συμπεριφορά και τη γνωστική λειτουργία. Το CDC επισημαίνει επίσης ότι η παρατεταμένη έκθεση στο κάδμιο μπορεί να προκαλέσει βλάβες στους νεφρούς, να συμβάλει στην αποδυνάμωση των οστών και, σε υψηλά επίπεδα ή μετά από χρόνια έκθεση, να επηρεάσει και το αναπνευστικό σύστημα.
Ιδιαίτερη απήχηση είχε και η ανακοίνωση της Flying Tiger Copenhagen προς το ελληνικό καταναλωτικό κοινό, η οποία δημοσιεύθηκε τον Μάρτιο του 2026, μετά την επέκταση της ανάκλησης σε επιπλέον σχέδια γυάλινων ποτηριών. Η ανάρτηση στην επίσημη ελληνική σελίδα της εταιρείας στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης προκάλεσε έντονες αντιδράσεις από καταναλωτές που δήλωναν ότι χρησιμοποιούσαν καθημερινά τα συγκεκριμένα ποτήρια, ζητώντας διευκρινίσεις για τον κίνδυνο και την έκταση της ανάκλησης. Σε απαντήσεις της προς χρήστες, η εταιρεία ανέφερε ότι τα ανακληθέντα προϊόντα ήταν σύμφωνα με τα όρια που ίσχυαν κατά τον χρόνο διάθεσής τους στην αγορά και ότι η απόσυρση αποφασίστηκε μετά από πρόσφατες αλλαγές στα επιτρεπόμενα όρια, επισημαίνοντας παράλληλα ότι δεν είχε αναφερθεί κάποιο περιστατικό τραυματισμού ή βλάβης στην υγεία. Ωστόσο, τα εργαστηριακά αποτελέσματα που αποτέλεσαν τη βάση της ευρωπαϊκής κοινοποίησης RASFF για το αρχικό ποτήρι «Single Flowers» κατέγραψαν μετανάστευση μολύβδου και καδμίου σε επίπεδα που υπερέβαιναν και τα προγενέστερα ισχύοντα όρια, στοιχείο που είχε παρουσιάσει αναλυτικά το Cibum ήδη από τον Ιανουάριο του 2026.
Η μετανάστευση βαρέων μετάλλων από γυάλινα σκεύη αποτελεί αντικείμενο ελέγχου της ευρωπαϊκής νομοθεσίας για τα υλικά που έρχονται σε επαφή με τρόφιμα. Η αξιολόγηση δεν αφορά τη συνολική ποσότητα μετάλλων που ενδέχεται να περιέχει ένα διακοσμητικό υλικό, αλλά την ποσότητα που μπορεί να μεταφερθεί από την επιφάνεια του προϊόντος στο τρόφιμο ή στο ποτό κατά τη συνήθη χρήση. Για τον σκοπό αυτό εφαρμόζονται τυποποιημένες εργαστηριακές δοκιμές, κατά τις οποίες τα σκεύη έρχονται σε επαφή με ειδικούς προσομοιωτές τροφίμων που αναπαριστούν τις φυσικοχημικές ιδιότητες διαφορετικών κατηγοριών τροφίμων, όπως τα υδατικά, τα όξινα ή τα αλκοολούχα προϊόντα. Οι δοκιμές πραγματοποιούνται υπό συγκεκριμένες συνθήκες χρόνου και θερμοκρασίας, ώστε να εκτιμηθεί η ποσότητα ουσιών που μπορεί να μεταφερθεί από το υλικό στο περιεχόμενο του σκεύους.
Στα γυάλινα ποτήρια οι μεγαλύτερες συγκεντρώσεις βαρέων μετάλλων συνδέονται συνήθως με τις διακοσμητικές εκτυπώσεις, τα χρωματιστά σμάλτα και τις υαλώδεις επικαλύψεις που εφαρμόζονται στην εξωτερική ή στην εσωτερική επιφάνεια. Ο μόλυβδος και το κάδμιο χρησιμοποιήθηκαν επί δεκαετίες σε ορισμένες χρωστικές και υαλώδεις συνθέσεις επειδή προσφέρουν υψηλή σταθερότητα, έντονη απόδοση χρωμάτων και ανθεκτικότητα στις υψηλές θερμοκρασίες κατά το ψήσιμο. Τα τελευταία χρόνια η χρήση τους περιορίζεται σημαντικά λόγω των κινδύνων για τη δημόσια υγεία και της αυστηροποίησης των κανονιστικών απαιτήσεων.
Η παρουσία ενός βαρέος μετάλλου σε ένα διακοσμητικό στρώμα δεν συνεπάγεται απαραίτητα ότι αυτό θα μεταναστεύσει στο τρόφιμο. Καθοριστικό ρόλο παίζει ο τρόπος με τον οποίο έχει ενσωματωθεί στο υαλώδες υλικό, η ποιότητα της υάλωσης, η θερμοκρασία και η διάρκεια του ψησίματος, η χημική σύσταση των πρώτων υλών και η συνολική σταθερότητα της διακοσμητικής επίστρωσης. Εάν η διαδικασία παραγωγής δεν εξασφαλίσει επαρκή εγκλωβισμό των μετάλλων μέσα στη γυάλινη μήτρα, είναι δυνατόν να αποδεσμευθούν μικρές ποσότητες κατά την επαφή με ποτά ή τρόφιμα.
Σημαντική παράμετρο αποτελεί και η επιλογή των πρώτων υλών. Οι παραγωγοί υλικών που προορίζονται να έρχονται σε επαφή με τρόφιμα οφείλουν να γνωρίζουν τη χημική σύσταση των χρωστικών, των υαλωμάτων και των βοηθητικών υλικών που χρησιμοποιούν, να αξιολογούν τους προμηθευτές τους και να διαθέτουν τεκμηρίωση για τη συμμόρφωση κάθε πρώτης ύλης με τις απαιτήσεις της σχετικής νομοθεσίας. Η ιχνηλασιμότητα των υλικών καθιστά δυνατή την ταχεία αναγνώριση των παρτίδων που επηρεάζονται σε περίπτωση που εντοπιστεί πρόβλημα κατά τους ελέγχους.
Η διαδικασία παραγωγής περιλαμβάνει επίσης κρίσιμα σημεία ελέγχου που μπορούν να επηρεάσουν την ασφάλεια του τελικού προϊόντος. Η ομοιομορφία της εκτύπωσης, η σωστή εφαρμογή των διακοσμητικών στρώσεων, η ακρίβεια των θερμοκρασιών όπτησης, η διάρκεια παραμονής στους κλιβάνους και η επαναληψιμότητα της παραγωγικής διαδικασίας αποτελούν παραμέτρους που παρακολουθούνται μέσω συστημάτων διασφάλισης ποιότητας. Ακόμη και μικρές αποκλίσεις σε ένα από αυτά τα στάδια είναι δυνατόν να επηρεάσουν τη χημική σταθερότητα της επιφάνειας.
Για τον λόγο αυτό, οι δοκιμές μετανάστευσης δεν πραγματοποιούνται μόνο κατά την ανάπτυξη ενός νέου προϊόντος. Οι επιχειρήσεις εφαρμόζουν προγράμματα επαλήθευσης σε τακτά χρονικά διαστήματα, ιδιαίτερα όταν αλλάζει προμηθευτής πρώτων υλών, τροποποιείται η σύνθεση μιας χρωστικής, εγκαθίσταται νέος εξοπλισμός ή μεταβάλλονται κρίσιμες παράμετροι της παραγωγής. Η περιοδική εργαστηριακή επιβεβαίωση αποτελεί βασικό στοιχείο της τεκμηρίωσης συμμόρφωσης και συμβάλλει στον έγκαιρο εντοπισμό πιθανών αποκλίσεων πριν τα προϊόντα διατεθούν στην αγορά.
