Η έγκαιρη διάγνωση και αντιμετώπιση της ανεπάρκειας είναι ιδιαίτερα σημαντική, καθώς οι νευρολογικές επιπλοκές μπορεί, μετά από παρατεταμένη έλλειψη της βιταμίνης, να μην είναι πλήρως αναστρέψιμες.
Η βιταμίνη Β12 είναι απαραίτητη για τη φυσιολογική λειτουργία του οργανισμού, καθώς συμμετέχει στην παραγωγή των ερυθρών αιμοσφαιρίων, στη διατήρηση της υγείας του νευρικού συστήματος και στη σύνθεση του DNA. Όταν τα επίπεδά της μειώνονται σημαντικά, μπορεί να εμφανιστεί μια σειρά συμπτωμάτων, ορισμένα από τα οποία γίνονται ορατά στο πρόσωπο, στο στόμα και στα μάτια, ακόμη και πριν εκδηλωθούν πιο χαρακτηριστικά προβλήματα, όπως η έντονη κόπωση ή τα νευρολογικά συμπτώματα.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ελλάδα: Ανάκληση 41.951 οχημάτων Citroën, DS, Peugeot και Opel λόγω σοβαρού κινδύνου ατυχήματος – Τι πρέπει να κάνουν οι κάτοχοι
Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι κανένα από αυτά τα σημεία δεν αποτελεί από μόνο του απόδειξη ανεπάρκειας βιταμίνης Β12, καθώς μπορεί να σχετίζεται και με άλλες παθήσεις ή ελλείψεις θρεπτικών συστατικών. Ωστόσο, όταν οι αλλαγές επιμένουν ή συνοδεύονται από αδυναμία, μούδιασμα ή άλλα συμπτώματα, είναι σημαντικό να αξιολογούνται από γιατρό.
Ένα από τα συχνότερα σημάδια είναι η ασυνήθιστη ωχρότητα του δέρματος. Η έλλειψη βιταμίνης Β12 μπορεί να προκαλέσει μεγαλοβλαστική αναιμία, επειδή ο οργανισμός αδυνατεί να παράγει επαρκή αριθμό φυσιολογικών ερυθρών αιμοσφαιρίων. Ως αποτέλεσμα, μειώνεται η μεταφορά οξυγόνου στους ιστούς και το δέρμα αποκτά πιο χλωμή όψη. Αντίστοιχη εικόνα μπορεί να παρατηρηθεί και στο εσωτερικό του κάτω βλεφάρου, το οποίο εμφανίζεται πιο ωχρό από το φυσιολογικό. Οι γιατροί χρησιμοποιούν την εξέταση αυτή ως ένα πιθανό στοιχείο που μπορεί να υποδηλώνει αναιμία, χωρίς όμως να αρκεί από μόνη της για τη διάγνωση.
Ένα ακόμη πιθανό σύμπτωμα είναι οι επώδυνες ρωγμές στις γωνίες του στόματος, μια κατάσταση γνωστή ως γωνιακή χειλίτιδα. Οι περιοχές αυτές μπορεί να εμφανίζουν ερυθρότητα, ξηρότητα, ευαισθησία ή ακόμη και μικρά σκασίματα που δυσκολεύουν το φαγητό, την ομιλία ή ακόμη και το χαμόγελο. Παρότι η γωνιακή χειλίτιδα μπορεί να σχετίζεται με ανεπάρκεια βιταμίνης Β12, μπορεί επίσης να οφείλεται σε έλλειψη σιδήρου, μυκητιασικές λοιμώξεις ή άλλες διατροφικές ελλείψεις, γεγονός που καθιστά απαραίτητο τον ιατρικό έλεγχο.
Χαρακτηριστικές μπορεί να είναι και οι αλλοιώσεις της γλώσσας. Σε ορισμένους ανθρώπους αναπτύσσεται γλωσσίτιδα, δηλαδή φλεγμονή της γλώσσας, η οποία γίνεται κόκκινη, διογκωμένη, λεία και γυαλιστερή. Οι μικρές θηλές που φυσιολογικά καλύπτουν την επιφάνειά της μπορεί να ατροφήσουν, δημιουργώντας μια ασυνήθιστα λεία εικόνα. Παράλληλα, αρκετοί ασθενείς αναφέρουν αίσθημα καύσου, αυξημένη ευαισθησία στα πικάντικα τρόφιμα, πόνο κατά τη μάσηση ή την κατάποση, καθώς και μεταβολές στην αίσθηση της γεύσης.
Η ανεπάρκεια της βιταμίνης Β12 έχει επίσης συσχετιστεί με την εμφάνιση υποτροπιαζόντων στοματικών ελκών ή έντονων ερυθρών περιοχών στο εσωτερικό του στόματος. Οι βλάβες αυτές μπορεί να εμφανιστούν στη γλώσσα, στα ούλα, στις εσωτερικές επιφάνειες των παρειών ή στα χείλη. Αν και τα περιστασιακά άφθες είναι συχνές και συνήθως αθώες, οι ειδικοί συνιστούν ιατρική αξιολόγηση όταν οι πληγές επανεμφανίζονται συχνά ή δεν επουλώνονται.
Σπανιότερα, η έλλειψη βιταμίνης Β12 μπορεί να προκαλέσει υπερμελάγχρωση του δέρματος, δηλαδή την εμφάνιση πιο σκούρων περιοχών σε συγκεκριμένα σημεία του σώματος, συμπεριλαμβανομένου του προσώπου. Η ακριβής αιτία του φαινομένου δεν έχει αποσαφηνιστεί πλήρως, ωστόσο θεωρείται ότι σχετίζεται με διαταραχές στην παραγωγή μελανίνης που προκαλεί η ανεπάρκεια της βιταμίνης. Αν και το σύμπτωμα αυτό δεν είναι συχνό, έχει περιγραφεί σε ασθενείς με σοβαρή έλλειψη Β12.
Σε πολύ σπάνιες περιπτώσεις, η ανεπάρκεια μπορεί να επηρεάσει το οπτικό νεύρο, το οποίο μεταφέρει τις οπτικές πληροφορίες από τα μάτια στον εγκέφαλο. Η κατάσταση αυτή, γνωστή ως οπτική νευροπάθεια, μπορεί να προκαλέσει θολή όραση, μείωση της οπτικής οξύτητας, δυσκολία στη διάκριση των χρωμάτων, εμφάνιση τυφλών σημείων στο οπτικό πεδίο και, σε ορισμένες περιπτώσεις, διπλωπία. Οι επιστήμονες εκτιμούν ότι τα συμπτώματα αυτά οφείλονται στη βλάβη της μυελίνης, της προστατευτικής ουσίας που περιβάλλει τα νεύρα. Κάθε αλλαγή στην όραση απαιτεί άμεση ιατρική αξιολόγηση, ανεξάρτητα από την αιτία που την προκαλεί.
Μεγαλύτερο κίνδυνο εμφάνισης ανεπάρκειας βιταμίνης Β12 αντιμετωπίζουν όσοι ακολουθούν αυστηρά φυτοφαγική ή vegan διατροφή χωρίς κατάλληλη συμπληρωματική χορήγηση Β12, καθώς η βιταμίνη βρίσκεται σχεδόν αποκλειστικά σε τρόφιμα ζωικής προέλευσης. Αυξημένος κίνδυνος υπάρχει επίσης σε άτομα με κοιλιοκάκη ή φλεγμονώδη νόσο του εντέρου, όπως η νόσος Crohn, σε όσους έχουν υποβληθεί σε χειρουργικές επεμβάσεις στο στομάχι ή βαριατρικές επεμβάσεις απώλειας βάρους, αλλά και σε ανθρώπους που λαμβάνουν για μεγάλο χρονικό διάστημα φάρμακα όπως οι αναστολείς αντλίας πρωτονίων για τη γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση ή η μετφορμίνη για τον σακχαρώδη διαβήτη, καθώς μπορεί να επηρεάσουν την απορρόφηση της βιταμίνης.
Οι ειδικοί υπογραμμίζουν ότι η παρουσία αλλαγών στο πρόσωπο ή στα μάτια δεν αρκεί για να τεθεί διάγνωση ανεπάρκειας βιταμίνης Β12. Εάν όμως τα συμπτώματα επιμένουν ή συνοδεύονται από έντονη κόπωση, αδυναμία, μούδιασμα ή μυρμήγκιασμα στα άκρα, είναι σημαντικό να πραγματοποιηθεί ιατρική εκτίμηση και αιματολογικός έλεγχος. Η έγκαιρη διάγνωση και αντιμετώπιση της ανεπάρκειας είναι ιδιαίτερα σημαντική, καθώς οι νευρολογικές επιπλοκές μπορεί, μετά από παρατεταμένη έλλειψη της βιταμίνης, να μην είναι πλήρως αναστρέψιμες.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
- Ένας άνδρας νεκρός και μια γυναίκα που χαροπαλεύει από κεράσια – Οδηγίες για σωστό πλύσιμο και ασφαλή κατανάλωση του φρούτου
- Μεγάλη προσοχή! Σοβαρός κίνδυνος υποξίας από τις μάσκες θαλάσσης τύπου full face σε παιδιά – Αυστηρή προειδοποίηση των αρχών
- Σφουγγάρι κουζίνας: Φουλ σε βακτήρια ακόμη κι όταν δεν φαίνεται ή μυρίζει – Τι να κάνετε για να αποφύγετε τις επιπτώσεις στην υγεία
- Σιγκέλλωση: Πειραματικό εμβόλιο πέτυχε προστασία 89% από το βακτήριο που σκοτώνει εκατοντάδες χιλιάδες παιδιά κάθε χρόνο
- Ποντίκια στο σπίτι: Γιατί δεν τα «πιάνουν» πλέον τα περισσότερα ποντικοφάρμακα; – Νέα μελέτη
- Lidl Fr: Ξύλο και σκηνές αλλοφροσύνης σε υποκαταστήματα για τα φθηνά κλιματιστικά (βίντεο)
- Προσοχή! Κι άλλη επικίνδυνη τοστιέρα πασίγνωστης μάρκας στα ελληνικά ράφια – Σοβαρός κίνδυνος ηλεκτροπληξίας (φωτο)
- Αγριόχορτα στον κήπο: Πώς θα τα εξολοθρεύσετε με μαγειρική σόδα
