Ραγδαία αύξηση των κρουσμάτων Salmonella Stanley στην Ευρώπη με 49 νοσηλείες. Στο μικροσκόπιο των αρχών οι παρτίδες από την Ουκρανία και οι οδηγίες μαγειρέματος
Νέα δεδομένα για την πολυκρατική επιδημία σαλμονέλωσης που συνδέεται με δημοφιλή ζυμαρικά, δημοσιοποίησαν σήμερα 1 Ιουλίου 2026 το Ευρωπαϊκό Κέντρο Πρόληψης και Ελέγχου Νοσημάτων (ECDC) και η Ευρωπαϊκή Αρχή για την Ασφάλεια των Τροφίμων (EFSA), επιβεβαιώνοντας ότι η επιδημία έχει επεκταθεί σε 13 χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης και του Ευρωπαϊκού Οικονομικού Χώρου, καθώς και στο Ηνωμένο Βασίλειο. Η επικαιροποιημένη ταχεία αξιολόγηση επιδημίας καταγράφει πλέον 106 επιβεβαιωμένα περιστατικά λοίμωξης από Salmonella enterica serovar Stanley ST2045, έναντι 83 που είχαν αναφερθεί στις αρχές Ιουνίου. Παράλληλα, οι νοσηλείες αυξήθηκαν σε τουλάχιστον 49, ενώ περισσότερα από 30 επιπλέον περιστατικά βρίσκονται υπό διερεύνηση και δεν έχουν ακόμη ολοκληρώσει τη διαδικασία γενετικής ταυτοποίησης.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Γονείς προσοχή: Μετά τις μαζικές δηλητηριάσεις σε νηπιαγωγεία από κοτόπουλο, η AESAN εκδίδει ειδική σύσταση για παιδιά κάτω των 3 ετών
Η επιδημία σαλμονέλας αφορά κυρίως παιδιά, εφήβους και νεαρούς ενήλικες και έχει συνδεθεί με αρωματισμένα instant noodles (στιγμιαία νούντλς) της μάρκας Reeva, τα οποία παράγονται στην Ουκρανία και διακινούνται σε πολλές ευρωπαϊκές αγορές (η μάρκα πωλείται και στην Ελλάδα). Σύμφωνα με τις ευρωπαϊκές αρχές, η ισχυρότερη μέχρι σήμερα ένδειξη είναι ότι τα συγκεκριμένα προϊόντα αποτελούν το πιθανότερο όχημα μετάδοσης του παθογόνου.
Στη Δανία, όπου εντοπίστηκε αρχικά η επιδημία, έχουν επιβεβαιωθεί δέκα κρούσματα σε παιδιά και νέους ηλικίας 5 έως 22 ετών από τον Ιανουάριο του 2026. Τρία παιδιά χρειάστηκαν νοσηλεία. Οι δανικές αρχές ανακοίνωσαν ότι η επιδημιολογική διερεύνηση, οι συνεντεύξεις ασθενών, τα στοιχεία αγορών και οι εργαστηριακές αναλύσεις συνδέουν τα περιστατικά με τα instant noodles Reeva με γεύσεις. Οι υγειονομικές αρχές τονίζουν ότι, παρότι ο κίνδυνος λοίμωξης για όσους κατανάλωσαν τα προϊόντα θεωρείται χαμηλός, οι καταναλωτές δεν πρέπει να τα καταναλώνουν απευθείας από τη συσκευασία χωρίς θερμική επεξεργασία.
Η νεότερη ευρωπαϊκή αξιολόγηση καταγράφει 77 επιβεβαιωμένα περιστατικά στις χώρες της ΕΕ/ΕΟΧ και 29 στο Ηνωμένο Βασίλειο. Αναλυτικά έχουν αναφερθεί έξι κρούσματα στην Αυστρία, έξι στην Τσεχία, δέκα στη Δανία, εννέα στην Εσθονία, ένα στη Γαλλία, δεκατέσσερα στη Γερμανία, ένα στην Ουγγαρία, τρία στη Λετονία, είκοσι τρία στη Λιθουανία, ένα στην Ολλανδία, ένα στη Νορβηγία, ένα στην Πολωνία, ένα στη Σουηδία και είκοσι εννέα στο Ηνωμένο Βασίλειο. Από τους επιβεβαιωμένους ασθενείς, τουλάχιστον 49 χρειάστηκαν νοσηλεία, ενώ 33 περιστατικά αφορούν παιδιά ηλικίας κάτω των 10 ετών. Η επιδημία εντοπίστηκε για πρώτη φορά από τη Δανία, η οποία κοινοποίησε το συμβάν στο ευρωπαϊκό σύστημα EpiPulse στις 23 Μαρτίου 2026. Η ανάλυση ολόκληρου γονιδιώματος (Whole Genome Sequencing – WGS) έδειξε ότι τα στελέχη Salmonella Stanley ST2045 που απομονώθηκαν σε διαφορετικές χώρες εμφανίζουν εξαιρετικά στενή γενετική συγγένεια, γεγονός που υποδεικνύει κοινή πηγή μόλυνσης.
Η μικροβιολογική τεκμηρίωση ενισχύθηκε μετά τον εντοπισμό του ίδιου στελέχους Salmonella Stanley σε noodles με γεύση κοτόπουλου που εξετάστηκαν στη Γερμανία και σε noodles με καυτερή γεύση κοτόπουλου που εξετάστηκαν στη Λιθουανία. Οι αναλύσεις και η ιχνηλασιμότητα συνέδεσαν και τα δύο προϊόντα με τον ίδιο παραγωγό στην Ουκρανία. Επιπλέον, στις ίδιες ή σε διαφορετικές παρτίδες ανιχνεύθηκαν επίσης τα οροτυπικά στελέχη Salmonella Richmond, Salmonella Newport και Salmonella Senftenberg, εύρημα που εξετάζεται ως πιθανή ένδειξη πολλαπλών σημείων επιμόλυνσης ή διαφορετικών μολυσμένων πρώτων υλών.
Η υπόθεση δημοσιεύτηκε και στο Ευρωπαϊκό Σύστημα Ταχείας Προειδοποίησης για Τρόφιμα και Ζωοτροφές (RASFF), που εκδόθηκε από τη Γερμανία στις 11 Μαΐου 2026, έπειτα από επίσημο έλεγχο κατά τον οποίο ανιχνεύθηκε Salmonella Stanley σε στιγμιαία noodles με γεύση κοτόπουλου προέλευσης Ουκρανίας, τα οποία είχαν εισαχθεί μέσω Πολωνίας. Στη συνέχεια, η ίδια κοινοποίηση εμπλουτίστηκε με διαδοχικές ενημερώσεις (follow-up notifications) από τη Λιθουανία, την Εσθονία, την Πολωνία, την Αυστρία και την Ουκρανία, οι οποίες κατέγραψαν νέα θετικά εργαστηριακά ευρήματα σε διαφορετικές γεύσεις και παρτίδες της ίδιας μάρκας, την ιχνηλάτηση της αλυσίδας διανομής, καθώς και τα μέτρα απόσυρσης και ανάκλησης που εφαρμόστηκαν στις χώρες όπου είχαν διατεθεί τα προϊόντα.
Οι έρευνες δείχνουν ότι σημαντικός αριθμός ασθενών είχε καταναλώσει noodles της ίδιας μάρκας. Σε αρκετές περιπτώσεις, κυρίως σε παιδιά, τα προϊόντα είχαν καταναλωθεί ωμά, χωρίς προσθήκη βραστού νερού, με χρήση μόνο των καρυκευμάτων της συσκευασίας. Αντίστοιχες αναφορές καταγράφηκαν στη Δανία, τη Λετονία, τη Λιθουανία και την Ουγγαρία. Οι ευρωπαϊκές αρχές επισημαίνουν ότι αυτά τα instant noodles, δεν αποτελούν τρόφιμα έτοιμα προς κατανάλωση. Η θερμική επεξεργασία σύμφωνα με τις οδηγίες του κατασκευαστή μειώνει σημαντικά τον κίνδυνο λοίμωξης, καθώς η Salmonella καταστρέφεται σε θερμοκρασίες περίπου 70–75°C όταν επιτευχθεί επαρκής θέρμανση του προϊόντος. Αντίθετα, η κατανάλωση χωρίς μαγείρεμα παρακάμπτει αυτό το κρίσιμο στάδιο ασφάλειας των τροφίμων.
Οι ευρωπαϊκές έρευνες εξετάζουν επίσης τον πιθανό ρόλο επεξεργασμένων προϊόντων κοτόπουλου, καθώς πολλοί ασθενείς ανέφεραν κατανάλωση nuggets, κεμπάπ, λουκάνικων, έτοιμων γευμάτων ή άλλων προϊόντων πουλερικών πριν από την εμφάνιση των συμπτωμάτων. Ωστόσο, μέχρι σήμερα τα noodles της συγκεκριμένης μάρκας αποτελούν την ισχυρότερη τεκμηριωμένη ένδειξη για την πηγή της επιδημίας, χωρίς να αποκλείεται η ύπαρξη και άλλων οχημάτων μετάδοσης.
Στις επίσημες εργαστηριακές αναλύσεις που πραγματοποιήθηκαν στη Γερμανία, τη Λιθουανία και την Εσθονία ανιχνεύθηκαν θετικά δείγματα σε προϊόντα με γεύση κοτόπουλου, καυτερού κοτόπουλου και βοδινού, όλα προερχόμενα από τον ίδιο ουκρανικό παραγωγό. Η Πολωνία επιβεβαίωσε ότι από τον ίδιο παραγωγό είχαν εξαχθεί από τις αρχές του 2026 προϊόντα με πολλές διαφορετικές γεύσεις, μεταξύ των οποίων κοτόπουλο, καυτερό κοτόπουλο, τηγανητό κοτόπουλο, πάπια, βοδινό, τυρί με μπέικον, λαχανικά, γαρίδα, curry και άλλοι συνδυασμοί, προς κράτη της Ευρωπαϊκής Ένωσης και το Ηνωμένο Βασίλειο. Οι έλεγχοι στον ουκρανό παραγωγό βρίσκονται ακόμη σε εξέλιξη. Σύμφωνα με τις ουκρανικές αρχές, οι μέχρι στιγμής αναλύσεις στο αρωματικό συστατικό με γεύση βραστού κοτόπουλου ήταν αρνητικές για Salmonella, χωρίς όμως να έχει ακόμη εντοπιστεί η βασική αιτία της επιμόλυνσης ή το σημείο διασταυρούμενης επιμόλυνσης κατά την παραγωγική διαδικασία.
Η διερεύνηση στρέφεται σε πιθανά σημεία εισόδου του παθογόνου, όπως μολυσμένες πρώτες ύλες, μίγματα καρυκευμάτων, περιβαλλοντική επιμόλυνση στον χώρο παραγωγής ή προβλήματα υγιεινής του εξοπλισμού. Η εφαρμογή συστημάτων HACCP, η μικροβιολογική επιτήρηση πρώτων υλών, οι περιβαλλοντικές δειγματοληψίες και η πλήρης ιχνηλασιμότητα αποτελούν βασικά εργαλεία για τον εντοπισμό της πηγής και την πρόληψη αντίστοιχων περιστατικών.
Τα συμπτώματα της σαλμονέλωσης εμφανίζονται συνήθως μέσα σε έξι έως 72 ώρες μετά την κατανάλωση μολυσμένου τροφίμου και περιλαμβάνουν διάρροια, πυρετό, κοιλιακό άλγος, ναυτία, εμετούς και πονοκέφαλο. Στους περισσότερους υγιείς ενήλικες η λοίμωξη είναι αυτοπεριοριζόμενη, όμως σε βρέφη, μικρά παιδιά, ηλικιωμένους και άτομα με εξασθενημένο ανοσοποιητικό σύστημα μπορεί να εξελιχθεί σε σοβαρή νόσο με αφυδάτωση ή βακτηριαιμία. Οι ευρωπαϊκές αρχές συστήνουν στους καταναλωτές να ακολουθούν αυστηρά τις οδηγίες παρασκευής των προϊόντων που δεν είναι έτοιμα προς κατανάλωση, να μην καταναλώνουν ωμά instant noodles, να τηρούν τους κανόνες υγιεινής κατά την προετοιμασία των τροφίμων και να μην χρησιμοποιούν προϊόντα που έχουν ανακληθεί. Επισημαίνουν επίσης ότι, λόγω της μεγάλης διάρκειας ζωής των συγκεκριμένων προϊόντων, παρτίδες που έχουν ήδη διατεθεί στην αγορά ενδέχεται να παραμένουν σε οικιακά ντουλάπια για μεγάλο χρονικό διάστημα, γεγονός που διατηρεί τον κίνδυνο εμφάνισης νέων περιστατικών.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
- Στοιχεία σοκ του ΥΠΑΑΤ: Μόνο σε ελληνικά προϊόντα επικίνδυνα φυτοφάρμακα – Ποια παρουσιάζουν πιθανή επικινδυνότητα
- Μαζική ανάκληση φρούτων από πέντε μεγάλα σούπερ μάρκετ που έχουν κοινό προμηθευτή, μετά τον εντοπισμό Salmonella
- ΑΒ Βασιλόπουλος: Πρόστιμο σε κατάστημα στην Καλαμάτα για την τιμή σε γραβιέρα
- Ξέρετε τι ψάρι αγοράζετε; Όσα πρέπει να γνωρίζετε πριν φτάσετε στο ταμείο
- Ελλάδα: Βρέθηκαν κολοβακτηρίδια, E. coli και εντερόκοκκοι σε παγάκια – Έρευνα της ΕΕΔΥΠΠΠ σε 965 δείγματα πάγου από την εστίαση
- Αλεύρι: Νέα ευρωπαϊκή ειδοποίηση και ανάκληση λόγω επικίνδυνης τοξίνης σε επίπεδο 300% πάνω από το νόμιμο όριο
