Ανάλυση των συστατικών και των διατροφικών δηλώσεων παγωτών που πωλούνται στην Ελλάδα – Πόσο υπερεπεξεργασμένα είναι και τι δείχνουν οι λίστες συστατικών.
Το παγωτό αποτελεί ένα από τα πιο δημοφιλή επιδόρπια, ιδιαίτερα κατά τους θερινούς μήνες, με τους καταναλωτές να έχουν στη διάθεσή τους εκατοντάδες επιλογές σε οικογενειακές συσκευασίες, χωνάκια, ξυλάκια, σάντουιτς, γρανίτες και premium εκδόσεις. Παρά τις σημαντικές διαφορές στη γεύση, στην εμφάνιση και στην τιμή, οι λίστες συστατικών αποκαλύπτουν ότι τα περισσότερα βιομηχανικά παγωτά ακολουθούν κοινές τεχνολογικές πρακτικές παραγωγής. Η εξέταση των συστατικών και των διατροφικών δηλώσεων προϊόντων που διατίθενται στην ελληνική αγορά και δημοσιεύονται στις ιστοσελίδες μεγάλων αλυσίδων λιανικής δείχνει ότι οι περισσότερες συνθέσεις περιλαμβάνουν πολλαπλές πηγές σακχάρων, φυτικά λιπαρά, γαλακτωματοποιητές, σταθεροποιητές και αρωματικές ύλες, ενώ σε αρκετές περιπτώσεις χρησιμοποιούνται και χρωστικές ουσίες.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Διεθνής ανάκληση γαλλικού τυριού ΠΓΕ – Κινητοποίηση RASFF σε τέσσερις ηπείρους
Η παρουσία αυτών των πρόσθετων τροφίμων δεν σημαίνει από μόνη της ότι ένα προϊόν είναι μη ασφαλές. Όλα τα πρόσθετα που χρησιμοποιούνται νόμιμα στα τρόφιμα έχουν προηγουμένως αξιολογηθεί από την Ευρωπαϊκή Αρχή για την Ασφάλεια των Τροφίμων (EFSA) και εγκρίνονται μόνο όταν θεωρούνται ασφαλή στις προβλεπόμενες συνθήκες χρήσης. Ωστόσο υπάρχουν κενά γνώσης για τη μακροχρόνια και αθροιστική έκθεση σε πολλούς διαφορετικούς γαλακτωματοποιητές, σταθεροποιητές, χρωστικές και αρωματικές ύλες, ακόμη και όταν κάθε πρόσθετο βρίσκεται ξεχωριστά εντός των εγκεκριμένων ορίων. Ταυτόχρονα, η επιστημονική κοινότητα μελετά τον πιθανό ρόλο που μπορεί να έχει η συχνή κατανάλωση υπερεπεξεργασμένων τροφίμων στη δημόσια υγεία, ανεξάρτητα από την ασφάλεια κάθε επιμέρους πρόσθετου.
Τι σημαίνει «υπερεπεξεργασμένο παγωτό»
Η έννοια του υπερεπεξεργασμένου τροφίμου βασίζεται στο σύστημα ταξινόμησης NOVA, το οποίο αναπτύχθηκε από ερευνητές του Πανεπιστημίου του Σάο Πάολο και χρησιμοποιείται σήμερα σε μεγάλο αριθμό επιστημονικών μελετών. Το σύστημα δεν αξιολογεί μόνο τα θρεπτικά συστατικά ενός προϊόντος, αλλά και τον βαθμό βιομηχανικής επεξεργασίας που απαιτείται για την παραγωγή του.
Στην τέταρτη κατηγορία του NOVA εντάσσονται τρόφιμα που παρασκευάζονται κυρίως από εκλεπτυσμένες πρώτες ύλες και περιέχουν συστατικά τα οποία χρησιμοποιούνται σχεδόν αποκλειστικά στη βιομηχανία τροφίμων, όπως σιρόπια γλυκόζης, τροποποιημένα άμυλα, γαλακτωματοποιητές, σταθεροποιητές, ενισχυτικά γεύσης, χρωστικές και αρωματικές ύλες.
Με βάση τις λίστες συστατικών που εξετάστηκαν, η πλειονότητα των παγωτών που διατίθενται στην ελληνική αγορά παρουσιάζει χαρακτηριστικά που αντιστοιχούν στην κατηγορία NOVA 4. Ωστόσο, ο βαθμός επεξεργασίας δεν είναι ίδιος σε όλα τα προϊόντα. Ορισμένα περιέχουν μεγάλο αριθμό πρόσθετων και διαφορετικών μορφών σακχάρων, ενώ άλλα βασίζονται περισσότερο σε γάλα, κρέμα γάλακτος, αυγά, σοκολάτα ή φρούτα και χρησιμοποιούν μικρότερο αριθμό τεχνολογικών προσθέτων.
Τα συστατικά που εμφανίζονται συχνότερα
Η ανάλυση των ετικετών έδειξε ότι τα συχνότερα πρόσθετα που χρησιμοποιούνται στα βιομηχανικά παγωτά είναι οι γαλακτωματοποιητές μονο- και διγλυκερίδια λιπαρών οξέων (E471), οι λεκιθίνες (E322) και, σε ορισμένα προϊόντα, η πολυγλυκερόλη πολυρικινελαϊκού οξέος (E476). Μεταξύ των σταθεροποιητών κυριαρχούν το κόμμι χαρουπιού (E410), το κόμμι γκουάρ (E412), η καραγενάνη (E407), τα επεξεργασμένα φύκη Euchema (E407a), το κόμμι τάρα (E417), η κόμμι ξανθάνης (E415), η πηκτίνη (E440), η καρβοξυμεθυλοκυτταρίνη (E466) και το αλγινικό νάτριο (E401). Στις χρωστικές εμφανίζονται συχνότερα τα καροτένια (E160a), η χρωστική από παντζάρι ή παντζαρόχρωμα (E162), το καραμελόχρωμα, συμπεριλαμβανομένου του εναμμώνιου θειώδους καραμελοχρώματος (E150d), η κουρκουμίνη (E100), το εκχύλισμα πάπρικας (E160c), τα σύμπλοκα χλωροφυλλινών με χαλκό (E141), καθώς και φυσικά συμπυκνώματα φρούτων και λαχανικών που χρησιμοποιούνται για χρωματισμό. Παράλληλα, σχεδόν όλα τα προϊόντα περιέχουν αρωματικές ή φυσικές αρωματικές ύλες, ενώ σε αρκετές συνθέσεις χρησιμοποιείται βανιλίνη είτε μόνη της είτε σε συνδυασμό με φυσική βανίλια.
Η ανάλυση των ετικετών δείχνει ότι η ζάχαρη αποτελεί σχεδόν σταθερό συστατικό των περισσότερων παγωτών. Παράλληλα, σε πολλές συνθέσεις χρησιμοποιούνται επιπλέον σιρόπι γλυκόζης, σιρόπι γλυκόζης-φρουκτόζης, δεξτρόζη, φρουκτόζη ή ιμβερτοζάχαρο. Η χρήση περισσότερων του ενός γλυκαντικών δεν γίνεται μόνο για την ενίσχυση της γλυκιάς γεύσης. Επηρεάζει επίσης τη δομή του παγωτού, μειώνει τον σχηματισμό μεγάλων κρυστάλλων πάγου, βελτιώνει την υφή και συμβάλλει στη διατήρηση της απαλότητας κατά την αποθήκευση στην κατάψυξη. Εξίσου συχνή είναι η χρήση φυτικών λιπαρών, κυρίως κοκόλιπου ή λίπους καρύδας, ενώ σε ορισμένα προϊόντα χρησιμοποιείται και φοινικέλαιο. Σε άλλες συνθέσεις τα φυτικά λιπαρά συνδυάζονται με βούτυρο γάλακτος ή κρέμα γάλακτος, ώστε να επιτυγχάνονται συγκεκριμένα οργανοληπτικά χαρακτηριστικά και μεγαλύτερη σταθερότητα του προϊόντος.
Οι ουσίες που δίνουν υφή, σταθερότητα και διάρκεια ζωής
Ένα από τα βασικά χαρακτηριστικά των βιομηχανικών παγωτών είναι η παρουσία γαλακτωματοποιητών και σταθεροποιητών. Οι ουσίες αυτές δεν προστίθενται για να ενισχύσουν τη γεύση, αλλά για να διατηρήσουν τη δομή του προϊόντος από την παραγωγή έως την κατανάλωση. Οι γαλακτωματοποιητές επιτρέπουν τη σταθερή ανάμιξη νερού και λιπαρών, δύο συστατικών που φυσιολογικά διαχωρίζονται. Χάρη σε αυτούς, το παγωτό αποκτά ομοιόμορφη υφή, μεγαλύτερη κρεμώδη αίσθηση και καλύτερη αντοχή στις μεταβολές της θερμοκρασίας. Στις ετικέτες των προϊόντων εμφανίζονται συχνότερα οι μονο- και διγλυκερίδες λιπαρών οξέων (E471), οι λεκιθίνες (E322) και σε ορισμένες σοκολατένιες επικαλύψεις η πολυγλυκερόλη πολυρικινελαϊκού οξέος (E476).
Οι σταθεροποιητές αποτελούν μία ακόμη ομάδα προσθέτων που συναντώνται σχεδόν σε όλες τις κατηγορίες παγωτού. Στις λίστες συστατικών εμφανίζονται συχνότερα το κόμμι γκουάρ (E412), το κόμμι χαρουπιού (E410), το κόμμι τάρα (E417), η καραγενάνη (E407), τα επεξεργασμένα φύκη Euchema (E407a), η πηκτίνη (E440), η κόμμι ξανθάνης (E415) και, σε ορισμένα προϊόντα, η καρβοξυμεθυλοκυτταρίνη (E466). Οι ουσίες αυτές περιορίζουν τον σχηματισμό μεγάλων κρυστάλλων πάγου, συμβάλλουν στη σταθερότητα του αφρού που δημιουργείται κατά την παραγωγή και βοηθούν ώστε το προϊόν να διατηρεί την επιθυμητή υφή ακόμη και μετά από μικρές διακυμάνσεις της θερμοκρασίας κατά τη μεταφορά ή την αποθήκευση.
Στις περισσότερες περιπτώσεις χρησιμοποιούνται περισσότερα από ένα σταθεροποιητικά ταυτόχρονα, καθώς κάθε ουσία προσφέρει διαφορετικές τεχνολογικές ιδιότητες. Η πρακτική αυτή είναι ιδιαίτερα συνηθισμένη στη βιομηχανία παγωτού και δεν αποτελεί εξαίρεση στα προϊόντα που διατίθενται στην ελληνική αγορά.
Σημαντικό ποσοστό των παγωτών περιλαμβάνει επίσης αρωματικές ύλες ή φυσικές αρωματικές ύλες. Στις γεύσεις βανίλιας χρησιμοποιείται συχνά φυσικό εκχύλισμα βανίλιας, βανιλίνη ή συνδυασμός των δύο, ενώ στις γεύσεις φρούτων απαντώνται φυσικές ή γενικές αρωματικές ύλες που ενισχύουν το αρωματικό προφίλ του προϊόντος. Σύμφωνα με την ευρωπαϊκή νομοθεσία, ο γενικός όρος «αρωματικές ύλες» μπορεί να χρησιμοποιείται χωρίς να αναγράφεται η πλήρης σύνθεση των επιμέρους συστατικών, εφόσον πληρούνται οι απαιτήσεις του Κανονισμού (ΕΚ) 1334/2008.
Αρκετά προϊόντα περιέχουν και χρωστικές ουσίες ή συμπυκνώματα φυτικής προέλευσης που χρησιμοποιούνται για την απόδοση ή την ενίσχυση του χρώματος. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται τα καροτένια, οι χρωστικές από παντζάρι, τα συμπυκνώματα μαύρου καρότου, τα εκχυλίσματα πάπρικας, η κουρκουμίνη, τα σύμπλοκα χλωροφυλλινών με χαλκό και διάφορα καραμελόχρωματα. Σε αρκετές περιπτώσεις χρησιμοποιούνται επίσης συμπυκνώματα φρούτων και λαχανικών αντί συνθετικών χρωστικών, ιδιαίτερα σε προϊόντα με γεύσεις φράουλας ή άλλων φρούτων.
Τα τελευταία χρόνια ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η επιστημονική έρευνα για ορισμένες κατηγορίες προσθέτων τροφίμων. Η καραγενάνη (E407) είναι από τα περισσότερο μελετημένα σταθεροποιητικά. Η Ευρωπαϊκή Αρχή για την Ασφάλεια των Τροφίμων έχει επανεξετάσει τα διαθέσιμα επιστημονικά δεδομένα και έχει καταλήξει ότι η καραγενάνη που χρησιμοποιείται στα τρόφιμα θεωρείται ασφαλής στις εγκεκριμένες χρήσεις και ποσότητες. Παράλληλα, επισημαίνεται ότι η καραγενάνη τροφίμων διαφέρει από την αποικοδομημένη μορφή της, η οποία χρησιμοποιείται αποκλειστικά για ερευνητικούς σκοπούς και δεν επιτρέπεται στα τρόφιμα. Αντίστοιχα, για τα επεξεργασμένα φύκη Euchema (E407a) έχουν διατυπωθεί παρόμοια ερευνητικά ερωτήματα, χωρίς μέχρι σήμερα να έχουν προκύψει δεδομένα που να οδηγούν σε διαφορετική αξιολόγηση από τις ευρωπαϊκές ρυθμιστικές αρχές.
Η επιστημονική βιβλιογραφία εξετάζει επίσης κατά πόσο ορισμένοι γαλακτωματοποιητές ενδέχεται να επηρεάζουν τη σύσταση του εντερικού μικροβιώματος ή τη λειτουργία του εντερικού φραγμού. Ωστόσο, οι περισσότερες διαθέσιμες μελέτες αφορούν διαφορετικούς γαλακτωματοποιητές από εκείνους που χρησιμοποιούνται συχνότερα στα παγωτά, ενώ για τον E471 τα διαθέσιμα δεδομένα παραμένουν περιορισμένα και δεν έχουν οδηγήσει σε αλλαγή της ισχύουσας αξιολόγησης ασφάλειας.
NOVA και Nutri-Score: Δύο διαφορετικά συστήματα αξιολόγησης
Η συζήτηση γύρω από τα υπερεπεξεργασμένα τρόφιμα συνοδεύεται συχνά από σύγχυση μεταξύ του συστήματος NOVA και του Nutri-Score. Αν και χρησιμοποιούνται για την αξιολόγηση των τροφίμων, εξυπηρετούν διαφορετικό σκοπό και βασίζονται σε διαφορετικά κριτήρια.
Το NOVA ταξινομεί τα τρόφιμα ανάλογα με τον βαθμό βιομηχανικής επεξεργασίας. Δεν εξετάζει τις θερμίδες ούτε την περιεκτικότητα σε λίπος ή ζάχαρη, αλλά τον τρόπο παραγωγής και το είδος των συστατικών που χρησιμοποιούνται. Ένα προϊόν μπορεί να περιέχει σχετικά λίγες θερμίδες και ταυτόχρονα να κατατάσσεται στα υπερεπεξεργασμένα τρόφιμα, εφόσον περιλαμβάνει πολλές βιομηχανικές πρώτες ύλες και πρόσθετα.
Αντίθετα, το Nutri-Score αποτελεί σύστημα διατροφικής αξιολόγησης. Ο αλγόριθμός του υπολογίζει τη συνολική διατροφική ποιότητα ανά 100 γραμμάρια ή 100 χιλιοστόλιτρα προϊόντος, λαμβάνοντας υπόψη την ενεργειακή αξία, τα σάκχαρα, τα κορεσμένα λιπαρά, το αλάτι, τις φυτικές ίνες, τις πρωτεΐνες και, σε ορισμένες κατηγορίες τροφίμων, την περιεκτικότητα σε φρούτα, λαχανικά και ξηρούς καρπούς. Για τον λόγο αυτό δύο παγωτά που κατατάσσονται στην ίδια κατηγορία NOVA μπορεί να εμφανίζουν διαφορετική βαθμολογία Nutri-Score.
Η ανάλυση των διατροφικών δηλώσεων των προϊόντων που εξετάστηκαν δείχνει ότι τα περισσότερα περιέχουν από 180 έως και περισσότερες από 300 θερμίδες ανά 100 γραμμάρια, ενώ η περιεκτικότητα σε σάκχαρα κυμαίνεται συνήθως μεταξύ 20 και 30 γραμμαρίων ανά 100 γραμμάρια προϊόντος. Αντίστοιχα, τα κορεσμένα λιπαρά κυμαίνονται σε αρκετές περιπτώσεις από 6 έως και πάνω από 12 γραμμάρια ανά 100 γραμμάρια, τιμές που επηρεάζουν σημαντικά τη συνολική διατροφική βαθμολογία.
Με βάση τα διαθέσιμα διατροφικά στοιχεία, τα περισσότερα από τα παγωτά της ανάλυσης θα κατατάσσονταν πιθανότατα στις κατηγορίες C ή D του Nutri-Score, ενώ ορισμένα προϊόντα με υψηλή περιεκτικότητα σε ζάχαρη και κορεσμένα λιπαρά θα μπορούσαν να λάβουν βαθμολογία E. Αντίθετα, προϊόντα με χαμηλότερη ενεργειακή πυκνότητα, μικρότερη περιεκτικότητα σε λιπαρά ή χωρίς προσθήκη ζάχαρης ενδέχεται να εμφανίζουν ευνοϊκότερη βαθμολογία, ακόμη και όταν περιέχουν μεγάλο αριθμό πρόσθετων και ταξινομούνται ως υπερεπεξεργασμένα σύμφωνα με το NOVA. Η διαφοροποίηση αυτή εξηγεί γιατί ένα παγωτό μπορεί να αξιολογείται ως διατροφικά καλύτερη επιλογή σε σχέση με ένα άλλο, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι ανήκει σε διαφορετική κατηγορία ως προς τον βαθμό επεξεργασίας του.
Η εξέταση των συστατικών δείχνει επίσης ότι υπάρχουν σημαντικές διαφορές μεταξύ των προϊόντων ως προς την πολυπλοκότητα της σύνθεσής τους. Ορισμένα παγωτά βασίζονται κυρίως σε γάλα, κρέμα γάλακτος, αυγά, σοκολάτα και φρούτα, περιέχοντας περιορισμένο αριθμό πρόσθετων. Σε άλλες περιπτώσεις οι λίστες συστατικών είναι σημαντικά εκτενέστερες και περιλαμβάνουν πολλαπλές μορφές σακχάρων, περισσότερους από έναν γαλακτωματοποιητές, τρεις ή τέσσερις διαφορετικούς σταθεροποιητές, χρωστικές, αρωματικές ύλες και πρόσθετα που εξυπηρετούν αποκλειστικά τεχνολογικές λειτουργίες κατά την παραγωγή και τη συντήρηση του προϊόντος.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν ορισμένα παγωτά που περιέχουν υψηλά ποσοστά γάλακτος, κρέμας γάλακτος ή πραγματικών φρούτων και περιορισμένο αριθμό συστατικών. Παρότι και αυτά μπορεί να περιλαμβάνουν έναν ή δύο σταθεροποιητές ή φυσικές αρωματικές ύλες, η συνολική τους σύνθεση είναι αισθητά απλούστερη σε σύγκριση με άλλα προϊόντα της ίδιας κατηγορίας. Αντίθετα, οι περισσότερες γρανίτες και αρκετά προϊόντα με γεύσεις φρούτων εξακολουθούν να περιέχουν σιρόπια γλυκόζης ή γλυκόζης-φρουκτόζης, σταθεροποιητές και αρωματικές ύλες, παρά την παρουσία χυμών ή πουρέδων φρούτων.
Οι διεθνείς επιδημιολογικές μελέτες που έχουν δημοσιευθεί τα τελευταία χρόνια συνδέουν τη συστηματική κατανάλωση μεγάλων ποσοτήτων υπερεπεξεργασμένων τροφίμων με αυξημένη πιθανότητα εμφάνισης παχυσαρκίας, σακχαρώδους διαβήτη τύπου 2, καρδιαγγειακών νοσημάτων και άλλων χρόνιων παθήσεων. Οι ερευνητές επισημαίνουν ότι οι συσχετίσεις αυτές αφορούν συνολικά το διατροφικό πρότυπο και όχι την κατανάλωση ενός μεμονωμένου τροφίμου ή ενός συγκεκριμένου πρόσθετου. Για τον λόγο αυτό η αξιολόγηση ενός παγωτού δεν μπορεί να βασιστεί αποκλειστικά στην παρουσία ενός συστατικού, αλλά απαιτεί συνεκτίμηση της συνολικής σύνθεσης, της διατροφικής του αξίας και της συχνότητας κατανάλωσης στο πλαίσιο μιας ισορροπημένης διατροφής.
Τι δείχνουν τελικά οι ετικέτες
Η ανάλυση των παγωτών που κυκλοφορούν στην ελληνική αγορά δείχνει ότι η πλειονότητα των προϊόντων φέρει χαρακτηριστικά υπερεπεξεργασμένου τροφίμου: πολλαπλές μορφές σακχάρων, φυτικά λιπαρά, γαλακτωματοποιητές, σταθεροποιητές, αρωματικές ύλες και, σε αρκετές περιπτώσεις, χρωστικές ουσίες. Τα ίδια δεδομένα δείχνουν όμως και σημαντικές διαφορές μεταξύ των προϊόντων, καθώς ορισμένα έχουν πιο σύντομες λίστες συστατικών και βασίζονται περισσότερο σε γάλα, κρέμα, φρούτα ή σοκολάτα, ενώ άλλα εμφανίζουν σαφώς πιο σύνθετες βιομηχανικές συνθέσεις.
Η επιστημονική κοινότητα δεν αντιμετωπίζει σήμερα τα εγκεκριμένα πρόσθετα τροφίμων ως ουσίες που είναι επικίνδυνες στις νόμιμες επιτρεπόμενες ποσότητες. Η αξιολόγηση της EFSA βασίζεται στην ασφάλεια κάθε ουσίας υπό συγκεκριμένες συνθήκες χρήσης. Παράλληλα, έχει αναπτύξει μεθοδολογία για την αξιολόγηση της συνδυαστικής έκθεσης σε πολλαπλές χημικές ουσίες, αναγνωρίζοντας ότι η πραγματική διατροφή δεν περιλαμβάνει μεμονωμένες ουσίες, αλλά μίγματα συστατικών από πολλά τρόφιμα.
Το σημείο που παραμένει ανοιχτό στην έρευνα είναι η η σωρευτική έκθεση σε διαφορετικά πρόσθετα τροφίμων, ακόμη και όταν κάθε γαλακτωματοποιητής, σταθεροποιητής, χρωστική ή αρωματική ύλη βρίσκεται ξεχωριστά εντός των εγκεκριμένων ορίων χρήσης. Οι διαθέσιμες μελέτες δεν επιτρέπουν γενικευμένο συμπέρασμα ότι ο συνδυασμός προσθέτων στα παγωτά προκαλεί βλάβη στον άνθρωπο. Δείχνουν όμως ότι η αξιολόγηση της έκθεσης σε μίγματα ουσιών αποτελεί ενεργό πεδίο επιστημονικής και ρυθμιστικής παρακολούθησης.
Το σίγουρό είναι πως μεγάλες επιδημιολογικές ανασκοπήσεις για τα υπερεπεξεργασμένα τρόφιμα συνδέουν την υψηλή κατανάλωσή τους με αυξημένο κίνδυνο για διάφορες χρόνιες παθήσεις, κυρίως καρδιομεταβολικές. Οι ίδιες μελέτες επισημαίνουν ότι πρόκειται κυρίως για συσχετίσεις και ότι ο κίνδυνος δεν μπορεί να αποδοθεί σε ένα μόνο πρόσθετο ή σε ένα μόνο τρόφιμο.
Για τον καταναλωτή, η ετικέτα παραμένει το βασικό εργαλείο αξιολόγησης. Η σειρά των συστατικών, ο αριθμός των γλυκαντικών, η παρουσία φυτικών λιπαρών, οι γαλακτωματοποιητές, οι σταθεροποιητές, οι αρωματικές ύλες και η διατροφική δήλωση ανά 100 γραμμάρια δίνουν σαφέστερη εικόνα από την εμπορική περιγραφή του προϊόντος. Ένα παγωτό μπορεί να έχει καλύτερη βαθμολογία Nutri-Score από ένα άλλο λόγω χαμηλότερων θερμίδων, ζάχαρης ή κορεσμένων λιπαρών, αλλά να παραμένει υπερεπεξεργασμένο με βάση το NOVA.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
- Ανακαλούνται 6.860 σακούλες σνακ… Πόσες χρωστικές μπορεί να περιέχει ένα “απλό” σνακ;
- Σε ποια χώρα και γιατί οι άντρες δεν τρώνε γλυκά; Η πρωτοφανής εξήγηση που δίνει νέα μελέτη
- Ανάκληση χιλιάδων συσκευασιών επιτραπέζιου αλατιού μεγάλης μάρκας – Το λάθος στην παραγωγή και οι επιπτώσεις στην υγεία
- Johnson & Johnson: Αθώωση σε πιλοτική δίκη για το ταλκ ενώ εκκρεμούν χιλιάδες αγωγές
