Το Cibum είναι εξειδικευμένο site ενημέρωσης για την ασφάλεια τροφίμων και τη βιομηχανία. Οι πληροφορίες του άρθρου έχουν ενημερωτικό χαρακτήρα. Για περισσότερες λεπτομέρειες πατήστε ΕΔΩ.
Η παρουσία chlorpyrifos πάνω από το νόμιμο όριο οδήγησε σε ανάκληση του προϊόντος ιδιωτικής ετικέτας «Deluxe Erdbeeren in weißer Schokolade» (φράουλες σε λευκή σοκολάτα), συσκευασίας 120 γραμμαρίων, που είχε διατεθεί από την αλυσίδα στη Γερμανία. Η ανάκληση αφορά αποκλειστικά προϊόντα με ημερομηνία ελάχιστης διατηρησιμότητας 16 Απριλίου 2027 και αριθμούς παρτίδας 12 L160426-1 και 13 L160426-1. Προμηθευτής του προϊόντος είναι η Victoria Nuts Ltd. από τη Βουλγαρία, η οποία διατηρεί πολυετή συνεργασία με τη Lidl και παράγει προϊόντα αποξηραμένων φρούτων με επικάλυψη σοκολάτας για την ιδιωτική ετικέτα Deluxe, τα οποία εξάγονται μέσω του δικτύου της αλυσίδας σε πολλές ευρωπαϊκές αγορές· σύμφωνα με στοιχεία της Lidl Βουλγαρίας, προϊόντα της εταιρείας είχαν παρουσία σε 18 χώρες το 2025. Σύμφωνα με την ανακοίνωση ανάκλησης, το φυτοφάρμακο εντοπίστηκε σε έλεγχο της ίδιας της επιχείρησης και οι καταναλωτές καλούνται να μην καταναλώσουν το προϊόν.
Η υπόθεση έχει καταχωριστεί και στο ευρωπαϊκό Σύστημα Έγκαιρης Προειδοποίησης για Τρόφιμα και Ζωοτροφές, RASFF. Η ειδοποίηση καταχωρίστηκε στις 9 Σεπτεμβρίου 2026 από τη Γερμανία με αντικείμενο «Chlorpyrifos in confectionery from Bulgaria» και έχει ταξινομηθεί ως Alert notification, με την εκτίμηση κινδύνου να χαρακτηρίζεται σοβαρός.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | «Πυρά» καταναλωτών κατά δημοφιλούς σοκολάτας – Περιέχει χρωστική που μπορεί να επηρεάσει την προσοχή των παιδιών
Με βάση τα διαθέσιμα στοιχεία της RASFF δεν τεκμηριώνεται αυτή τη στιγμή διανομή του επίμαχου προϊόντος σε άλλη χώρα εκτός Γερμανίας ή στην Ελλάδα. Επομένως, δεν υπάρχει επί του παρόντος τεκμηριωμένη ένδειξη ότι οι Έλληνες καταναλωτές που αγόρασαν το προϊόν από ελληνικό κατάστημα Lidl επηρεάζονται από τη συγκεκριμένη ανάκληση. Δεν επιτρέπουν όμως ούτε να εξαχθεί συμπέρασμα για το εάν ο Βούλγαρος παραγωγός είχε άλλες παραγωγικές παρτίδες του ίδιου ή παρόμοιου προϊόντος για άλλες αγορές. Για κάτι τέτοιο απαιτούνται στοιχεία ιχνηλασιμότητας που δεν περιλαμβάνονται στις πληροφορίες που έχουμε στη διάθεσή μας.
Σίγουρα χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή, από καταναλωτές που έχουν αγοράσει το συγκεκριμένο προϊόν στη Γερμανία ή σε άλλη χώρα του εξωτερικού και το έχουν μεταφέρει στην Ελλάδα. Σε αυτή την περίπτωση θα πρέπει να ελέγξουν στη συσκευασία την ονομασία του προϊόντος, το βάρος των 120 γραμμαρίων, την ημερομηνία ελάχιστης διατηρησιμότητας 16.04.2027 και κυρίως τον αριθμό παρτίδας. Εάν αναγράφεται 12 L160426-1 ή 13 L160426-1, το προϊόν δεν πρέπει να καταναλωθεί.
Το chlorpyrifos είναι οργανοφωσφορικό εντομοκτόνο που χρησιμοποιήθηκε επί σειρά ετών για την καταπολέμηση εντόμων σε διάφορες καλλιέργειες. Η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν ανανέωσε την έγκρισή του το 2020. Η απόφαση ακολούθησε την αξιολόγηση της Ευρωπαϊκής Αρχής για την Ασφάλεια των Τροφίμων (EFSA), κατά την οποία εντοπίστηκαν ανησυχίες για την ανθρώπινη υγεία, ιδιαίτερα σχετικά με πιθανή γονιδιοτοξικότητα και αναπτυξιακή νευροτοξικότητα. Η EFSA είχε επίσης καταλήξει ότι, με βάση τα διαθέσιμα δεδομένα, δεν μπορούσαν να καθοριστούν ασφαλή επίπεδα έκθεσης. Μετά τη μη ανανέωση, τα ανώτατα όρια καταλοίπων chlorpyrifos στα τρόφιμα και τις ζωοτροφές μειώθηκαν στο χαμηλότερο επίπεδο που μπορούσε να μετρηθεί από τα αναλυτικά εργαστήρια.
Η νευροτοξικότητα αφορά δυσμενείς επιδράσεις στο νευρικό σύστημα, δηλαδή στον εγκέφαλο, στον νωτιαίο μυελό και στα νεύρα. Τέτοιες επιδράσεις μπορούν να αφορούν τη λειτουργία, την κίνηση, τη συμπεριφορά, τη μνήμη, τη μάθηση ή την ανάπτυξη, ενώ ιδιαίτερη προσοχή δίνεται στα βρέφη και στα παιδιά. Στην περίπτωση της συγκεκριμένης ανάκλησης, όμως, η δημόσια RASFF εγγραφή δεν αναφέρει περιστατικά ασθένειας ή συγκεκριμένα συμπτώματα σε καταναλωτές. Συνεπώς, δεν υπάρχει βάση για να αποδοθούν κλινικά περιστατικά στην κατανάλωση του συγκεκριμένου προϊόντος.
Η παρουσία ενός υπολείμματος φυτοφαρμάκου πάνω από το επιτρεπόμενο όριο δεν σημαίνει από μόνη της ότι κάθε άνθρωπος που έφαγε το προϊόν θα εμφανίσει δηλητηρίαση ή άλλο πρόβλημα υγείας. Η πραγματική έκθεση εξαρτάται, μεταξύ άλλων, από τη συγκέντρωση της ουσίας στο τρόφιμο και την ποσότητα που καταναλώθηκε. Για τη βιομηχανία τροφίμων, η διερεύνηση ενός τέτοιου περιστατικού απαιτεί να εντοπιστεί πού εισήλθε το chlorpyrifos στην αλυσίδα παραγωγής. Με τα στοιχεία που έχουν δημοσιοποιηθεί δεν γνωρίζουμε ποιο συστατικό του προϊόντος περιείχε το υπόλειμμα. Δεν γνωρίζουμε εάν σχετιζόταν με τη φράουλα, με άλλη πρώτη ύλη ή με διαφορετικό σημείο της παραγωγικής αλυσίδας.
Σε επίπεδο διερεύνησης, η αναγκαία τεχνική εργασία είναι η ιχνηλάτηση των πρώτων υλών που χρησιμοποιήθηκαν στις δύο παρτίδες, η αντιστοίχισή τους με τα αρχεία παραλαβής και παραγωγής και ο έλεγχος των σχετικών αποτελεσμάτων αναλύσεων. Εφόσον εντοπιστεί η πηγή του υπολείμματος, πρέπει να εξακριβωθεί σε ποιες άλλες παραγωγικές παρτίδες χρησιμοποιήθηκε η ίδια πρώτη ύλη. Αυτό επιτρέπει το trace-back προς τον προμηθευτή και το αρχικό lot και το trace-forward προς τα τελικά προϊόντα στα οποία ενσωματώθηκε. Η αποτελεσματική πρόληψη τέτοιων συμβάντων στηρίζεται σε επαρκώς σχεδιασμένους ελέγχους υπολειμμάτων φυτοφαρμάκων στις πρώτες ύλες με βάση την αξιολόγηση κινδύνου, στην έγκριση και επανεξέταση προμηθευτών, στην αντιστοίχιση των πιστοποιητικών ανάλυσης με πραγματικά lots, σε κατάλληλα προγράμματα δειγματοληψίας και στην ιχνηλασιμότητα που επιτρέπει την ταχεία σύνδεση μιας προβληματικής πρώτης ύλης με κάθε τελικό προϊόν στο οποίο χρησιμοποιήθηκε.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
- Μαζική τροφική δηλητηρίαση σε σχολείο: 39 άτομα στο νοσοκομείο – Οι κρίσιμες θερμοκρασίες μαγειρέματος και συντήρησης στα σχολικά γεύματα
- Φράουλες και ξηροί καρποί: Μπλόκο της Ευρωβουλής στην αύξηση ορίων φυτοφαρμάκου που επηρεάζει την ανάπτυξη του εγκεφάλου
- Φυτοφάρμακα: Πάνω από 400 εκατ. άνθρωποι δηλητηριάζονται κάθε χρόνο – «Θύμα» σχεδόν 1 στους 2 αγρότες
- Ηλεκτρικά αυτοκίνητα: Γιατί οι ασφαλιστικές αρχίζουν να «ανησυχούν» – Τι εκτοξεύει το κόστος
- ΔΕΠΥ: Το άγνωστο σύμπτωμα που «χτυπά» το έντερο
- Λαχανικά στο air fryer: Μειώνονται τα φυτοφάρμακα ή αυξάνεται η συγκέντρωσή τους;
