Εντοπίστηκαν μη αποδεκτά επίπεδα μυκοτοξινών σε πρώτη ύλη χαλβά. Οι κίνδυνοι για τη δημόσια υγεία, οι υποχρεώσεις των επιχειρήσεων και οι έλεγχοι στην αλυσίδα εφοδιασμού ενόψει αυξημένης κατανάλωσης χαλβά την περίοδο της νηστείας
Η Καθαρά Δευτέρα και η Σαρακοστή σηματοδοτούν κάθε χρόνο εκρηκτική αύξηση στην κατανάλωση χαλβά στην ελληνική αγορά. Πρόκειται για προϊόν συνδεδεμένο με τη νηστεία, ευρέως διαθέσιμο σε σούπερ μάρκετ, φούρνους και ζαχαροπλαστεία, με βάση το ταχίνι από σουσάμι αλλά και με πληθώρα παραλλαγών που περιλαμβάνουν κακάο, βανίλια και ξηρούς καρπούς, ιδίως φιστίκι. Η διεύρυνση των γεύσεων και η ενσωμάτωση πάστας φιστικιού αυξάνει την πολυπλοκότητα της εφοδιαστικής αλυσίδας και ταυτόχρονα ενισχύει την έκθεση σε έναν από τους σοβαρότερους χημικούς κινδύνους για τους ξηρούς καρπούς: τις αφλατοξίνες.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Μολυσμένα ζυμαρικά: 7 νεκροί, 27 άνθρωποι στο νοσοκομείο και ανάκληση 111 τόνων, ο απολογισμός μεγάλης επιδημίας τροφικής δηλητηρίασης
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Έλεγχοι σε 74 εστιατόρια της Αττικής: Πού εντοπίστηκαν οι περισσότερες παραβάσεις υγιεινής και ασφάλειας τροφίμων
Οι αφλατοξίνες, με κυριότερη την AFB1, παράγονται από μύκητες του γένους Aspergillus και αποτελούν καρκινογόνες ουσίες Ομάδας 1 κατά τον International Agency for Research on Cancer (IARC). Συνδέονται με ηπατοκυτταρικό καρκίνωμα, ιδιαίτερα σε φορείς του ιού της ηπατίτιδας Β, ενώ έχουν συσχετιστεί με ανοσοκαταστολή και αρνητικές επιδράσεις στην ανάπτυξη παιδιών. Η έκθεση είναι συνήθως χρόνια και σωρευτική, χωρίς εμφανή άμεσα συμπτώματα σε χαμηλές δόσεις, γεγονός που καθιστά τον κίνδυνο λιγότερο ορατό αλλά ιδιαίτερα κρίσιμο από άποψη δημόσιας υγείας.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Κατασχέθηκαν 3,5 τόνοι νοθευμένου ελαιολάδου – Το διαφήμιζαν στο Facebook
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Αλεύρι με μικρά κομμάτια γυαλιού: Επεκτείνεται η ανάκληση – Το RASFF προειδοποιεί για σοβαρό κίνδυνο
Χαρακτηριστικό παράδειγμα του κινδύνου, αποτελεί η πρόσφατη ανάκληση προϊόντος της Panda Vegan Products Ltd στο Ισραήλ. Η ανάκληση αφορούσε σνακ χαλβά με φιστίκι, μάρκας PANDA, συσκευασίας 45 γραμμαρίων, με ημερομηνία ανάλωσης κατά προτίμηση πριν από τις 30/08/2026, παρτίδες 365 και 364 και γραμμωτό κώδικα 7290016505146. Η εταιρεία ενημερώθηκε από τον προμηθευτή πρώτης ύλης για παρουσία μυκοτοξινών σε μη αποδεκτά επίπεδα στην πάστα φιστικιού που χρησιμοποιήθηκε και προχώρησε σε απόσυρση σε συντονισμό με την αρμόδια αρχή τροφίμων. Οι καταναλωτές κλήθηκαν να μην καταναλώσουν το προϊόν.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Μαθήτρια βρήκε κομμάτι από λεπίδα κοπιδιού στο συσκευασμένο ψωμάκι που της έδωσαν με το σχολικό γεύμα
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Φριτέζα αέρα: Η λεπτομέρεια που διπλασιάζει τις τοξικές εκπομπές στο σπίτι
Τα φιστίκια είναι εξαιρετικά ευάλωτα σε μόλυνση με αφλατοξίνες τόσο στον αγρό όσο και κατά την αποθήκευση. Θερμές και υγρές συνθήκες, καθυστερημένη συγκομιδή, ανεπαρκής ξήρανση και μηχανικές βλάβες στους καρπούς ευνοούν την ανάπτυξη των Aspergillus flavus και Aspergillus parasiticus. Διεθνείς ανασκοπήσεις έχουν καταγράψει υψηλά ποσοστά μη συμμόρφωσης σε εξαγωγικές χώρες, με συγκεντρώσεις AFB1 που σε ορισμένες περιπτώσεις υπερβαίνουν κατά πολύ τα εθνικά όρια.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Μουχλιασμένο ψωμί: Μπορώ να φάω το κομμάτι που φαίνεται καθαρό; Τι ισχύει για τις φρατζόλες και τι για τις φέτες του τοστ
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Φιλέτο τόνου μπορεί να οδηγήσει σε δυνητικά θανατηφόρα λοίμωξη – Οι αρχές εντόπισαν επικίνδυνο βακτήριο σε τυχαίο δείγμα
Στο ρυθμιστικό επίπεδο, η Ευρωπαϊκή Ένωση εφαρμόζει από τα αυστηρότερα όρια παγκοσμίως. Για φιστίκια έτοιμα προς κατανάλωση, 2 μg/kg για AFB1 και 4 μg/kg για το σύνολο των αφλατοξινών. Για παρτίδες που προορίζονται για διαλογή ή φυσική επεξεργασία, τα όρια ανέρχονται σε 8 μg/kg για AFB1 και 10 μg/kg συνολικά. Αντίθετα, στις ΗΠΑ το συνολικό όριο ανέρχεται σε 20 μg/kg, ενώ σε άλλες χώρες τα όρια διαφοροποιούνται. Η απουσία ανεκτής ημερήσιας πρόσληψης και η χρήση μοντέλων καρκινογένεσης από τις αρχές υποδηλώνουν ότι ο στόχος είναι η ελαχιστοποίηση της έκθεσης.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Σάντουιτς με μουχλιασμένα λαχανικά σε μια από τις πιο γνωστές αεροπορικές εταιρείες του κόσμου – Οργισμένη καταγγελία επιβάτη
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Δημοφιλείς μπάρες σοκολάτας ανακαλούνται μετά από νοσηλεία καταναλωτή – Το σοβαρό λάθος της εταιρείας
Η ελληνική αγορά έχει βρεθεί επανειλημμένα στο επίκεντρο ειδοποιήσεων για αφλατοξίνες σε ξηρούς καρπούς μέσω του Rapid Alert System for Food and Feed (RASFF), με δεσμεύσεις παρτίδων στα σύνορα και κοινοποιήσεις κινδύνου με χαρακτηρισμό «σοβαρός». Οι αυξημένες εισαγωγές φιστικιών, ιδίως ενόψει περιόδων υψηλής κατανάλωσης όπως η Σαρακοστή, εντείνουν την ανάγκη για ενισχυμένους ελέγχους.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Επταήμερο reset για το έντερο: Αναλυτικό πρόγραμμα για να βελτιώσετε την πέψη, την ανοσία και να μειώσετε τα επίπεδα άγχους
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Είναι το κουλούρι Θεσσαλονίκης λειτουργικό τρόφιμο; Τι δείχνει επιστημονική ανάλυση για τη διατροφική αξία και το αρωματικό του προφίλ
Για τους παραγωγούς χαλβά και προϊόντων με βάση το φιστίκι, η διαχείριση του κινδύνου απαιτεί πολυεπίπεδη προσέγγιση. Ξεκινά από την αυστηρή αξιολόγηση και πιστοποίηση προμηθευτών, συνεχίζεται με δειγματοληψίες και εργαστηριακές αναλύσεις με επικυρωμένες μεθόδους και ενσωματώνεται σε συστήματα HACCP με σαφώς ορισμένα κρίσιμα σημεία ελέγχου. Η μηχανική και οπτική διαλογή, η απομάκρυνση ύποπτων πυρήνων, η σωστή ξήρανση και οι ελεγχόμενες συνθήκες αποθήκευσης αποτελούν βασικές προϋποθέσεις. Προηγμένα συστήματα φασματοσκοπίας φθορισμού σε πραγματικό χρόνο επιτρέπουν την ανίχνευση μολυσμένων καρπών πριν αυτοί οδηγηθούν σε άλεση και μετατραπούν σε πάστα, μειώνοντας δραστικά τον κίνδυνο διασποράς της μόλυνσης σε ολόκληρη την παρτίδα.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Γυαλιά με κάμερα αναλαμβάνουν ρόλο κατασκόπου και μαρτυρούν πότε «ξεφεύγουμε» από τη δίαιτα
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ανάκληση ψαριού από την Ελληνική αγορά λόγω κινδύνου δηλητηρίασης – Δείτε μάρκα και φωτογραφία
Οι κλασικές τεχνολογίες μείωσης, όπως το καβούρδισμα, η ακτινοβόληση ή ο οζονισμός, μπορούν να περιορίσουν τα επίπεδα αφλατοξινών αλλά δεν εξαλείφουν πλήρως το πρόβλημα και ενδέχεται να επηρεάσουν την ποιότητα. Η έμφαση μετατοπίζεται σε μη θερμικές και πιο στοχευμένες παρεμβάσεις που συνδυάζουν ασφάλεια και διατήρηση οργανοληπτικών χαρακτηριστικών.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Σοβαρός κίνδυνος από δημοφιλή μπισκότα που διατίθενται σε μεγάλες αλυσίδες σούπερ μάρκετ – Ειδοποίηση σε 12 χώρες
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Γαριδάκια: Και σκόνη εντόμων στα συστατικά τους – Ανάλυση όλων των κινδύνων από την κατανάλωση του αγαπημένου σνακ
Για τους καταναλωτές, η προστασία ξεκινά από την ενημέρωση. Σε περίπτωση ανακοίνωσης ανάκλησης, απαιτείται έλεγχος παρτίδας και ημερομηνίας λήξης και αποφυγή κατανάλωσης του συγκεκριμένου προϊόντος. Η επιστροφή στο σημείο αγοράς σύμφωνα με τις οδηγίες της επιχείρησης ή των αρχών είναι η ενδεδειγμένη ενέργεια. Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται σε παιδιά, εγκύους και άτομα με ηπατικά νοσήματα. Παράλληλα, η επιλογή προϊόντων από αξιόπιστους παραγωγούς με διαφανείς διαδικασίες ελέγχου και η σωστή αποθήκευση στο σπίτι σε δροσερό και ξηρό περιβάλλον συμβάλλουν στη μείωση του κινδύνου.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Έρευνα για παραπλάνηση καταναλωτών από την προώθηση δημοφιλούς συσκευής Braun που πωλείται και στην Ελλάδα (Φωτογραφία)
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Πώς θα καταλάβετε ποια καλλυντικά και είδη προσωπικής φροντίδας προκαλούν κνησμό και ξεφλούδισμα στο κεφάλι σας (αναλυτικός πίνακας)
Η αυξημένη κατανάλωση χαλβά την περίοδο της νηστείας, σε συνδυασμό με τη χρήση φιστικιού ως δημοφιλούς γευστικής προσθήκης, καθιστά τις αφλατοξίνες κρίσιμο παράγοντα για την ασφάλεια τροφίμων. Η πρόσφατη ανάκληση επιβεβαιώνει ότι ο κίνδυνος είναι υπαρκτός σε όλη την αλυσίδα, από την πρωτογενή παραγωγή έως το ράφι, και ότι η συστηματική πρόληψη και ο έγκαιρος εντοπισμός αποτελούν βασικές προϋποθέσεις για την προστασία της δημόσιας υγείας και τη συμμόρφωση με το ευρωπαϊκό κανονιστικό πλαίσιο.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ψωμί του τοστ: Ανιχνεύθηκε γλυφοσάτη σε 6 από τα 8 προϊόντα που ελέγχθηκαν – Δείτε τη λίστα
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ανάκληση σκόνης κακάο από την αγορά – Υπέρβαση κατά 393% ωχρατοξίνης Α με τεκμηριωμένη νεφροτοξικότητα
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Πάνω από 10 τόνοι μοσχαρίσιου κιμά με επικίνδυνο βακτήριο πωλήθηκαν σε εστιατόρια
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ανακαλούνται φυσικοί χυμοί από τα σούπερ μάρκετ λόγω υποεπεξεργασίας – Σοβαρός κίνδυνος από πιθανή παρουσία παθογόνων
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Πρέπει να κόψετε το αλάτι; Δείτε πώς να νοστιμίσετε το φαγητό σας χωρίς αυτό
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Οι μάρκες καλλυντικών που τεκμηριώνουν την ασφάλεια με… δοκιμές σε συγγενείς! Έλεγχος σε 147 επιχειρήσεις έδειξε τοξικές ουσίες
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Κρέμες προσώπου: Γιατί δεν πρέπει ΠΟΤΕ να παίρνετε το προϊόν από το βάζο με τα δάχτυλα
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Μοσχαρίσιος κιμάς με … καουτσούκ στα ψυγεία σούπερ μάρκετ – Ανάκληση και επιστροφή χρημάτων στο διπλάσιο της τιμής αγοράς
Το Cibum είναι εξειδικευμένο site ενημέρωσης για την ασφάλεια τροφίμων. Οι πληροφορίες του άρθρου έχουν ενημερωτικό χαρακτήρα. Για περισσότερες λεπτομέρειες πατήστε ΕΔΩ.