“Αιώνια χημικά” PFAS στα αυγά: Αλήθειες, μύθοι και παραπλανητικοί τίτλοι
Ο Δρ. Φραγκίσκος Γαΐτης* Βιολόγος – Μικροβιολόγος τροφίμων αναλύει την πρόσφατη είδηση για τα “αιώνια χημικά” στα ελληνικά αυγά. Υποστηρίζει ότι η παρουσία επιμολυντών στα τρόφιμα δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται με πανικό αλλά με ψύχραιμη, επιστημονικά τεκμηριωμένη ενημέρωση, κάνει λόγο για τρομολαγνικούς τίτλους που καλλιεργούν σύγχυση και ακραίες συμπεριφορές στον καταναλωτή και τονίζει ότι αν και η σύγχρονη διατροφή δεν είναι απαλλαγμένη από κινδύνους, η επιστήμη, η νομοθεσία και οι ελεγκτικοί μηχανισμοί υπάρχουν ακριβώς για να εξασφαλίσουν ότι οι ουσίες αυτές παραμένουν σε επιτρεπτά όρια, προστατεύοντας τη δημόσια υγεία.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ψωμί του τοστ: 8+1 δοκιμασμένα κόλπα για να μη μουχλιάζει και να διαρκεί περισσότερο
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Haribo Happy Cola: Κλείνει η υπόθεση για την παρουσία κάνναβης λόγω έλλειψης στοιχείων
«Αιώνια χημικά» σε αυγά και άλλες ιστορίες «τρόμου» από το καθημερινό τραπέζι.
Tου Δρ. Φραγκίσκου Γαΐτη* Βιολόγου – Μικροβιολόγου τροφίμων
Αφορμή για το άρθρο αποτελεί ο πρόσφατος σάλος που προκάλεσε η έρευνα που διεξήγαγε το τμήμα Αναλυτικής Χημείας του ΕΚΠΑ σε συνεργασία με το τμήμα Περιβάλλοντος του Πανεπιστημίου Αιγαίου για την παρουσία των χημικών ενώσεων PFAs σε αυγά ελευθέρας βοσκής σε διάφορες περιοχές της Ελλάδας.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Νέα ευθανασία γάτας λόγω γρίπης των πτηνών από μολυσμένη τροφή – Σε πανικό οι ιδιοκτήτες κατοικιδίων
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | TEMU: Ανακλήσεις σε βερνίκια νυχιών λόγω επικίνδυνων συστατικών – Προκαλούν καρκινογενέσεις και δερματίτιδα
Να σημειωθεί ότι η δημοσιευμένη μελέτη είναι εξαιρετική και δίνει πολλά αξιοποιήσιμα στοιχεία, όπως οφείλει να κάνει κάθε επιστημονική έρευνα, προσθέτοντας ένα ακόμη λιθαράκι στην αναζήτηση της αλήθειας. Γιατί η επιστημονική έρευνα είναι η αναζήτηση της αλήθειας και όχι η ίδια η αλήθεια, οπότε οποιεσδήποτε απολυτότητες και κινδυνολογίες περιξ της επιστήμης είναι τουλάχιστον άτοπες αν όχι επικίνδυνες!
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Χαλασμένο “γάλα” Alpro: Αποκαλύφθηκε η αιτία της ανάκλησης και της πρόκλησης ναυτίας στους καταναλωτές
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Υδροκυάνιο σε δημοφιλές superfood που πωλείται σε μεγάλα σούπερ μάρκετ – Μπορεί να προκαλέσει από ναυτία μέχρι θάνατο
Αναπαράγω τίτλους από τον ηλεκτρονικό τύπο:
- Απίστευτο! Βρέθηκαν φάρμακα και φυτοφάρμακα μέσα σε ελληνικά αυγά!
- Τοξικά χημικά σε ελληνικά αυγά: Νέα έρευνα αποκαλύπτει κινδύνους
- «Παντοτινά χημικά» στα αυγά μας – Απειλή για παιδιά κι ενήλικες!
- Ανησυχία για τα ελληνικά αυγά – Εντοπίστηκαν χημικές ουσίες
- Μελέτη «κόλαφος» για τα ελληνικά αυγά: Μολυσμένα με χημικές ουσίες PFAS και φυτοφάρμακα – Οι περιοχές που εξετάστηκαν – Αναλυτικά η έρευνα
- Σοκαριστική μελέτη: Βρέθηκαν χημικά στα αυγά σε διάφορες περιοχές της Ελλάδας
- PFAS: Τα “αιώνια χημικά” που δεν εξαφανίζονται ποτέ και εντοπίστηκαν σε ελληνικά αυγά – Πού βρίσκονται, τι προκαλούν
- Ελληνικά αυγά-βόμβες: Κρύβουν φυτοφάρμακα και τοξικές ουσίες – Απειλή για τη δημόσια υγεία, οι πιθανοί κίνδυνοι
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Αυτό είναι το σημάδι στα νύχια που αποτελεί προειδοποίηση για καρκίνο του δέρματος
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ανακαλούνται για δεύτερη φορά ζυμαρικά ιδιωτικής ετικέτας γιατί περιέχουν κομμάτια… ξύλου
Δυστυχώς ζούμε στην περίοδο των «κλικ» και τρομολαγνικοί τίτλοι βοηθούν στην επίτευξή τους. Έλα όμως που αποδέκτης των τίτλων είναι ο μέσος καταναλωτής ο οποίος έχει τρείς επιλογές:
- Να αναζητήσει έγκυρη ενημέρωση από επίσημα χείλη, αν είναι ψύχραιμος.
- Να αφαιρέσει από τη διατροφή του ή να ελαττώσει δραματικά την κατανάλωση του περι ου ο λόγος τροφίμου, και ενδεχομένως και άλλων τροφίμων με αντίστοιχη αρνητική δημοσιότητα, περιορίζοντας τις διατροφικές του επιλογές και την πρόσληψη σημαντικών ουσιών (ιχνοστοιχεία, βιταμίνες, πρωτεΐνες κλπ).
- Να αδιαφορήσει τελείως, σε μια άτυπη εφαρμογή της παραβολής του ψεύτη βοσκού, διακινδυνεύοντας ενδεχομένως την υγεία του σε περίπτωση υπαρκτού κινδύνου.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Lidl Ελλάς: «Καμπάνα» 2.000 € στο υποκατάστημα Σερρών για παραπλανητικές προσφορές και έλλειψη πινακίδων
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ανακαλούνται πατατάκια λόγω μη δηλωμένου επικίνδυνου συστατικού
Διαβιώνουμε σε ένα βιομηχανοποιημένο περιβάλλον και είναι προφανές ότι οι ανθρωπογενείς δραστηριότητες, από την βιομηχανική επανάσταση και εντεύθεν, αυξάνουν τη συσσώρευση «δυνητικά επικίνδυνων» για την υγεία χημικών ουσιών οι οποίες μοιραία επιμολύνουν την παραγωγή τροφίμων τόσο σε πρωτογενές επίπεδο όσο και κατά την μεταποίηση. Επιπλέον και η ίδια η φύση (ηφαιστειακή δραστηριότητα, έκπλυση πετρωμάτων) συνεισφέρει στην συνολική επιμόλυνση.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ποιος πάροχος ρεύματος καταβάλει πρόστιμο 275.000 ευρώ για να «κλείσει» υπόθεση με 77.000 λανθασμένους λογαριασμούς;
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | 2 νεκροί από μολυσμένα θαλασσινά – Το βακτήριο που προκάλεσε τη σηψαιμία
Συνεπώς, η περιστασιακή έκθεση σε μικρές ποσότητες δυνητικά επιβλαβών ουσιών, είναι μέρος της σύγχρονης ζωής και είναι απίθανο να προκαλέσει βλάβη, όταν:
- έχει υιοθετηθεί ποικιλία στη διατροφή η οποία μειώνει την πιθανότητα επανειλημμένης έκθεσης σε συγκεκριμένους χημικούς παράγοντες και διασφαλίζει την ισορροπία των θρεπτικών συστατικών,
- ισορροπεί με έναν υγιεινό τρόπο ζωής
- αυτές οι χημικές ουσίες βρίσκονται εντός των επιτρεπόμενων επιπέδων, όπως αυτά έχουν καθοριστεί από την ΕΕ σε Κανονισμούς, με βάση αξιολογήσεις κινδύνου (risk assessments) που διενεργήθηκαν από την Ευρωπαϊκή Αρχή για την Ασφάλεια των Τροφίμων (EFSA).
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | 7 σημάδια ότι έχετε χαμηλό σίδηρο και τι να κάνετε για να το διορθώσετε
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Πτώσεις και κατάγματα από υψηλές δόσεις βιταμίνης D σε συμπληρώματα – Επιστημονική αξιολόγηση
Κατά καιρούς έχουν υπάρξει αντίστοιχα με τα αυγά δημοσιεύματα για παρουσία επικίνδυνων για την υγεία χημικών ουσιών, σε τρόφιμα ευρείας κατανάλωσης όπως:
- φρούτα και λαχανικά, για παρουσία φυτοφαρμάκων και βαρέων μετάλλων
- ψαριών, για παρουσία υδραργύρου, διοξινών, PCBs
- κρεάτων και γαλακτοκομικών, για παρουσία ορμονών, κτηνιατρικών φαρμάκων
- ρύζι, για παρουσία αρσενικού
- πατάτες τηγανιτές, για παρουσία ακρυλαμιδίου
- σοκολάτα και κακάο, για παρουσία καδμίου
- αλλαντικά, για παρουσία νιτροζαμινών
- επεξεργασμένα τρόφιμα, για παρουσία προσθέτων (χρωστικές, συντηρητικά), BPA
- δημητριακά, για παρουσία μυκοτοξινών, φυτοφαρμάκων
- εμφιαλομένο νερό, για μικροπλαστικά
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Δεκάδες ασθενείς, 10 στο νοσοκομείο και πάνω από 60 ανακλήσεις διαφορετικών προϊόντων, λόγω μολυσμένης πρώτης ύλης
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Θεραπεία με βακτηριοφάγους: Η νέα στρατηγική κατά της σαλμονέλας στα πουλερικά
Θα ήταν αδιανόητη η διαγραφή των ανωτέρω τροφίμων από τη διατροφή των καταναλωτών, λόγω μιας πρόσκαιρης, αρνητικά «μεγεθυμένης» δημοσιότητας.
Η διασφάλιση ότι τα διατιθέμενα στην αγορά προϊόντα ελέγχονται ως προς τη συμμόρφωσή τους με την κείμενη νομοθεσία, μπορεί να υπάρξει μέσω της αγοράς προϊόντων εγκεκριμένων παραγωγών και εγκαταστάσεων, που εκτός των συστημάτων διασφάλισης της ασφάλειας και της ποιότητας, που υποχρεωτικά έχουν εγκαταστήσει και των εσωτερικών ελέγχων που διενεργούν, υπόκεινται σε περιοδικούς ελέγχους από τους αρμόδιους φορείς ελέγχου.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Υψηλά ποσοστά καρκινογόνων αφλατοξινών σε αλεύρι – Άμεση ανάκληση
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Κρεμμύδια: Πού να τα αποθηκεύσετε για να μείνουν φρέσκα και τραγανά για 6 ολόκληρους μήνες
Όσον αφορά στην έγκυρη ενημέρωση των καταναλωτών, προφανώς αυτή ανήκει κατά βάση στον αρμόδιο φορέα για τον έλεγχο των τροφίμων, τον ΕΦΕΤ, ο οποίος διαθέτοντας μεγάλο αριθμό υψηλού επιπέδου επιστημόνων από όλες τις συναφείς με τα τρόφιμα, ειδικότητες μπορεί να μιλήσει με απόλυτη εγκυρότητα και επάρκεια για το θεωρητικό κομμάτι ενός κινδύνου (που βρίσκεται, τι προκαλεί, ποια τρόφιμα αφορά, ποιες ομάδες καταναλωτών βρίσκονται σε κίνδυνο, τι ισχύει στη νομοθεσία κλπ). Στο πρακτικό κομμάτι όμως, η συλλογή στατιστικά επαρκών δεδομένων για όλες τις κατηγορίες τροφίμων όπου υπάρχουν νομοθετικά όρια, σε συνδυασμό με τον περιοδικό έλεγχο όλων των επιχειρήσεων τροφίμων της επικράτειας, παρεμποδίζεται από την αποφυγή συζήτησης και ικανοποίησης δύο αιτημάτων που προκαλούν «αλλεργία» στο άκουσμα τους από όλες τις κυβερνήσεις και από όλους όσους έχουν διατελέσει εποπτεύοντες υπουργοί του ΕΦΕΤ: προσωπικό και χρηματοδότηση. Εντούτοις το υφιστάμενο προσωπικό του ΕΦΕΤ πραγματοποιεί όσους ελέγχους (επιτόπιους σε επιχειρήσεις ή δειγματοληψίες) είναι ανθρωπίνως δυνατόν, τους οποίους ο ΕΦΕΤ δημοσιεύει ετησίως με απόλυτη διαφάνεια και είναι στη διάθεση όλων των ενδιαφερομένων.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Πόσα φιστίκια μπορούμε να φάμε την ημέρα και πώς θα καταλάβουμε αν περιέχουν τοξίνες από μούχλα;
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | ΗΠΑ: Έκλεισαν δεκάδες παραλίες λόγω κοπρανώδους μόλυνσης – Οι κίνδυνοι και οι οδηγίες των Αρχών
Στην απευκταία περίπτωση μιας μελλοντικής μεγάλης διατροφικής κρίσης, η οποία ειρήσθω εν παρόδω δεν έχει συμβεί μέχρι σήμερα στην Ελλάδα, όσοι θα αναρωτιούνται με οργή «πού είναι ο ΕΦΕΤ», εσείς που διαβάζετε αυτό το άρθρο θα ξέρετε: «πιστός στο καθήκον στο ασφυκτικά αφαιρετικό πλαίσιο που τον έχει τοποθετήσει η πολιτεία»
* Ο Δρ. Φραγκίσκος Γαΐτης εργάζεται στον ΕΦΕΤ και στο παρόν κείμενο εκφράζει προσωπικές απόψεις.
