Πώς προκύπτει η διαφορά μίας ολόκληρης εβδομάδας στη διάρκεια ζωής των αυγών – Το αυστηρά δεσμευτικό όριο του ΕΦΕΤ
Παράδοξο και ταυτόχρονα εντυπωσιακό για πολλούς καταναλωτές είναι το γεγονός ότι ένα αυγό στη Νορβηγία μπορεί να διατίθεται στην αγορά με μεγαλύτερη διάρκεια ζωής (μία εβδομάδα παραπάνω) από ένα αυγό στην Ελλάδα παρότι πρόκειται για το ίδιο βασικό τρόφιμο και παρότι και οι δύο χώρες λειτουργούν μέσα στο ευρωπαϊκό ρυθμιστικό πλαίσιο. Η εξήγηση δεν βρίσκεται στη φύση του αυγού αλλά στον τρόπο με τον οποίο η κάθε χώρα διαχειρίζεται τον κίνδυνο τη δημόσια υγεία και τη νομοθεσία γύρω από την ασφάλεια τροφίμων.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ανακαλούνται πασίγνωστα μπισκότα από τα ράφια των σούπερ μάρκετ – Το σοβαρό λάθος που τα κάνει επικίνδυνα (φωτογραφία)
Στην Ευρωπαϊκή Ένωση η διάρκεια ζωής των αυγών είναι αυστηρά καθορισμένη. Ο Ευρωπαϊκό Κανονισμός, προβλέπει ανώτατη ημερομηνία ελάχιστης διατηρησιμότητας τις 28 ημέρες από την ωοτοκία στηριζόμενος στη γνωμοδότηση της EFSA, σύμφωνα με την οποία ο βασικός κίνδυνος για τη δημόσια υγεία από τα αυγά είναι η Salmonella Enteritidis η οποία μπορεί να μεταδοθεί κάθετα από τη μολυσμένη όρνιθα στο εσωτερικό του αυγού και ότι η παράταση της διάρκειας ζωής αυξάνει τον σχετικό κίνδυνο τροφικής δηλητηρίασης, ιδιαίτερα όταν δεν τηρούνται σταθερές συνθήκες ψύξης.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | 1.000 μικροπλαστικά σε μόλις 5 γραμμάρια ζάχαρης! Έρευνα σοκ αποκαλύπτει τι βάζουμε καθημερινά στον καφέ μας
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ελλάδα: Καθυστέρηση δύο ημερών στην επίσημη ανάκληση γάλακτος από τον ΕΟΦ – Το cibum είχε ενημερώσει από τις 3/2
Το προσχέδιο του νέου κανονισμού αναφέρει ότι η ανάπτυξη της Salmonella Enteritidis επηρεάζεται άμεσα από τη θερμοκρασία κατά την αποθήκευση και τη μεταφορά των αυγών και ότι σε πολλά κράτη μέλη δεν υπάρχουν ενιαίες απαιτήσεις για τις συνθήκες αυτές. Για τον λόγο αυτό κρίθηκε αναγκαίος ο καθορισμός συγκεκριμένης ημερομηνίας ελάχιστης διατηρησιμότητας ώστε να υπάρχει κοινή βάση ενημέρωσης των καταναλωτών. Το ίδιο κείμενο παραδέχεται ότι το προηγούμενο όριο των 21 ημερών συνέβαλλε στη σπατάλη τροφίμων και ότι η επέκταση στις 28 ημέρες μειώνει σημαντικά τις απώλειες χωρίς να υπερβαίνει το όριο κινδύνου που έχει θέσει η EFSA.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Επείγουσα ανάκληση γιαουρτιού από την αγορά – Επαναλαμβανόμενα τα περιστατικά μόλυνσης
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ανάκληση σαρδέλας από μεγάλο σουπερμάρκετ λόγω μόλυνσης από τοξική ουσία
Η Νορβηγία αμφισβήτησε στην πράξη τη γενικευμένη εφαρμογή αυτού του ορίου. Το 2022 οι νορβηγικές αρχές απέστειλαν επιστολή στην τότε Επίτροπο Υγείας και Ασφάλειας Τροφίμων Στέλλα Κυριακίδη ζητώντας από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή ευελιξία και δυνατότητα ανά περίπτωση παράτασης της διάρκειας ζωής των αυγών για χώρες που μπορούν να τεκμηριώσουν χαμηλό επιπολασμό σαλμονέλας. Στην επιστολή αναφέρεται ότι ενώ η Salmonella αποτελεί σοβαρό πρόβλημα σε πολλά κράτη μέλη δεν ισχύει το ίδιο για τη Νορβηγία και ότι μια ενιαία αριθμητική προσέγγιση δεν αντικατοπτρίζει τις πραγματικές συνθήκες παραγωγής. Η παροχή μεγαλύτερης ευελιξίας σύμφωνα με τους Νορβηγούς θα βελτίωνε το ρυθμιστικό πλαίσιο και θα λειτουργούσε ως εργαλείο κατά της σπατάλης τροφίμων στο πνεύμα της στρατηγικής Farm to Fork.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Μολυσμένο Γάλα σε όλη την υφήλιο: Δεκάδες δηλητηριάσεις διαψεύδουν τις διαβεβαιώσεις των πολυεθνικών
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Εισαγόμενα στρείδια πίσω από δεκάδες τροφικές δηλητηριάσεις – 5 άνθρωποι νοσηλεύονται
Σύμφωνα με αξιολόγηση που διεξήγαγε η Νορβηγική Επιστημονική Επιτροπή Τροφίμων και Περιβάλλοντος (VKM) η οποία δημοσιεύτηκε πριν από λίγε ημέρες, οι χαμηλές θερμοκρασίες και ο αυστηρός έλεγχος σε όλη την αλυσίδα παραγωγής συμβάλλουν στην καλή διάρκεια ζωής των αυγών. Η εμφάνιση σαλμονέλας στα αυγά και στις ωοτόκες όρνιθες είναι πολύ χαμηλή και δεν θεωρείται περιοριστικός παράγοντας για τη διάρκεια ζωής των αυγών. Συνολικά, αυτές οι συνθήκες σημαίνουν ότι η διάρκεια ζωής 35 ημερών θεωρείται ασφαλής για τα αυγά που παράγονται στη Νορβηγία.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ανάκληση 4.380 αιθέριων ελαίων λόγω κινδύνου δηλητηρίασης από τοξική ουσία και ακατάλληλη συσκευασία – Φωτογραφίες
Η θέση αυτή στηρίζεται σε συγκεκριμένα δεδομένα. Στη Νορβηγία εφαρμόζεται καθολικό πρόγραμμα ελέγχου της σαλμονέλας σε όλα τα σμήνη ωοπαραγωγών ορνίθων με συνεχή δειγματοληψία και πολυετή τεκμηρίωση εξαιρετικά χαμηλού επιπολασμού. Η Salmonella Enteritidis πρακτικά απουσιάζει από τη νορβηγική αλυσίδα παραγωγής γεγονός που ακυρώνει τη βασική παραδοχή πάνω στην οποία στηρίχθηκε η ανάλυση κινδύνου της EFSA. Παράλληλα ισχύει εθνική υποχρέωση τα αυγά να διατηρούνται σε θερμοκρασία όχι μεγαλύτερη από 12 βαθμούς Κελσίου από την ωοτοκία έως την παράδοση στον καταναλωτή ενώ στη συνέχεια αποθηκεύονται σχεδόν καθολικά στο ψυγείο. Η συνεχής ψυκτική αλυσίδα επιβραδύνει τη μικροβιακή ανάπτυξη και διατηρεί για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα τους φυσικούς αμυντικούς μηχανισμούς του αυγού.
Η ευρωπαϊκή αυστηρότητα γίνεται ακόμη πιο εμφανής αν συγκριθεί με τις Ηνωμένες Πολιτείες. Στις ΗΠΑ δεν υπάρχει εθνικό ομοσπονδιακό γραπτό όριο διάρκειας ζωής για τα φρέσκα αυγά αντίστοιχο με αυτό της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η ομοσπονδιακή νομοθεσία εστιάζει κυρίως στην υποχρεωτική ψύξη και στην επισήμανση ενώ η ημερομηνία κατανάλωσης καθορίζεται στην πράξη από τους παραγωγούς και τους λιανοπωλητές με βάση τη διαχείριση κινδύνου και τις πολιτειακές πρακτικές. Το αποτέλεσμα είναι ένα πιο ευέλικτο αλλά και λιγότερο ομοιόμορφο σύστημα σε σύγκριση με το ευρωπαϊκό.
Στην Ελλάδα το πλαίσιο παραμένει αυστηρά δεσμευτικό. Σύμφωνα με εγκύκλιο του ΕΦΕΤ η διάθεση αυγών στον καταναλωτή πρέπει να ολοκληρώνεται εντός 28 ημερών από την ωοτοκία όπως ορίζει ο Κανονισμός ΕΚ 853/2004 με ρητή αναφορά στο επιστημονικό σκεπτικό της EFSA ότι η υπέρβαση του ορίου αυξάνει τον σχετικό κίνδυνο από Salmonella Enteritidis. Σε πρακτικό επίπεδο αυτό σημαίνει αυστηρή διαχείριση αποθεμάτων με βάση την ημερομηνία ωοτοκίας έγκαιρη ταξινόμηση και συσκευασία και σαφείς κανόνες επιστροφών μεταξύ των κρίκων της αλυσίδας.
