Συναγερμός έχει σημάνει στις ευρωπαϊκές αρχές ασφάλειας τροφίμων μετά την κοινοποίηση σοβαρού περιστατικού τροφικής δηλητηρίασης από την Ιταλία στο σύστημα RASFF στις 23 Αυγούστου 2026. Η ειδοποίηση αφορά αποψυγμένες φέτες κιτρινόπτερου τόνου (Thunnus albacares), στις οποίες ανιχνεύθηκε εξαιρετικά υψηλή συγκέντρωση ισταμίνης, ενώ ήδη αναφέρονται τρία άτομα που ασθένησαν με σκομβροειδές σύνδρομο. Το προϊόν παρήχθη στην Ιταλία με πρώτη ύλη από την Ισπανία, ενώ στα εμπλεκόμενα κράτη εμφανίζεται και ο Ισημερινός ως χώρα προέλευσης.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Μπισκότα: Μελέτη εντόπισε σε όλα τα δείγματα ακρυλαμίδιο, ουσία με πιθανές καρκινογόνες επιδράσεις – Ποιοι κινδυνεύουν περισσότερο
Η εργαστηριακή εξέταση που πραγματοποιήθηκε στις 17 Αυγούστου έδειξε συγκέντρωση ισταμίνης στα 1.640,3 ±169,0 mg/kg, τη στιγμή που η ανώτατη επιτρεπόμενη τιμή που αναγράφεται στην κοινοποίηση ανέρχεται μόλις στα 200 mg/kg. Η κεντρική τιμή της μέτρησης υπερβαίνει κατά περισσότερο από οκτώ φορές το συγκεκριμένο όριο. Βάσει της ευρωπαϊκής νομοθεσίας για τα αλιευτικά προϊόντα από είδη με υψηλή περιεκτικότητα σε ιστιδίνη, καθορίζονται αυστηρά μικροβιολογικά κριτήρια και το αποτέλεσμα χαρακτηρίζεται μη ικανοποιητικό όταν έστω μία από τις εξεταζόμενες μονάδες υπερβαίνει την ανώτατη τιμή.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Αναζητείται ο παραγωγός αυγών πίσω από τα εκατοντάδες κρούσματα σαλμονέλας στην Ευρώπη – Φόβοι για περαιτέρω εξάπλωση
Οι ιταλικές αρχές προχώρησαν σε επίσημη δέσμευση των φετών κιτρινόπτερου τόνου, απόσυρση από τους παραλήπτες και επίσημη δέσμευση των κατεψυγμένων αποθεμάτων, με τη διανομή των συγκεκριμένων steaks να περιορίζεται εντός της χώρας που έκανε την ειδοποίηση. Παράλληλα, στις 23 Αυγούστου υπήρξε σχετικό follow-up από τις υγειονομικές υπηρεσίες της Puglia για τα αποτελέσματα των ερευνών και τα ληφθέντα μέτρα. Εντούτοις, μέχρι σήμερα 24 Αυγούστου δεν έχουν δημοσιοποιηθεί μέσω της επίσημης εγγραφής η εμπορική επωνυμία, ο αριθμός παρτίδας, το κατάστημα ή η επιχείρηση εστίασης, ούτε ο ακριβής τόπος όπου ασθένησαν τα τρία άτομα.
Την ίδια ώρα, στο Bari καταγράφεται μια χρονικά προγενέστερη δημόσια αναφορά καταναλώτριας, για την οποία δεν έχει αποδειχθεί τυχόν σύνδεση με το περιστατικό του RASFF. Σύμφωνα με αξιολόγηση που αναρτήθηκε στις 12 Ιουλίου 2026, η καταναλώτρια ανέφερε ότι μετά την κατανάλωση poke με τόνο στις 9 Ιουλίου, προσήλθε στο Τμήμα Επειγόντων Περιστατικών του Policlinico Bari, όπου στο ιατρικό έγγραφο αναγράφηκε διάγνωση για σκομβροειδές σύνδρομο από κατανάλωση φρέσκου ψαριού. Η ίδια περιέγραψε πολύωρη παραμονή στο νοσοκομείο, λήψη θεραπείας και πρόθεση ενημέρωσης των αρχών. Παράλληλα, έντονη ελεγκτική δραστηριότητα καταγράφεται συνολικά στη νότια Ιταλία. Στις 23 Αυγούστου δημοσιοποιήθηκε η κατάσχεση τεσσάρων τόνων ερυθρού τόνου (Thunnus thynnus) στη Riposto της Σικελίας, λόγω έλλειψης των απαιτούμενων εγγράφων αλίευσης και προέλευσης.
Η ισταμίνη προκύπτει από μικροβιακή δραστηριότητα. Ο τόνος διαθέτει φυσικά υψηλές συγκεντρώσεις του αμινοξέος ιστιδίνη. Μετά τη θανάτωση του ψαριού, βακτήρια που φέρουν το ένζυμο αποκαρβοξυλάση της ιστιδίνης μπορούν να τη μετατρέψουν σε ισταμίνη, μια διαδικασία που επιταχύνεται δραματικά όταν παραβιάζονται τα πρωτόκολλα χρόνου και θερμοκρασίας κατά την αλίευση, την ψύξη, τη μεταφορά, την επεξεργασία, την απόψυξη ή την αποθήκευση.
Ιδιαίτερα κρίσιμη θεωρείται η καθυστέρηση στην ταχεία ψύξη των μεγάλων αλιευμάτων, καθώς η θερμοκρασία στο εσωτερικό της μυϊκής μάζας υποχωρεί με αργούς ρυθμούς. Παράλληλα, οι εργασίες τεμαχισμού και φιλεταρίσματος αυξάνουν την εκτεθειμένη επιφάνεια του μυϊκού ιστού. Σε περιπτώσεις ανεπαρκούς υγιεινής κατά την επεξεργασία, τα ισταμινοπαραγωγά βακτήρια μπορούν να μεταφερθούν από τα βράγχια, τα σπλάχνα, τις επιφάνειες ή τον εξοπλισμό απευθείας στο βρώσιμο τμήμα του ψαριού.
Από τη στιγμή που η ισταμίνη έχει σχηματιστεί, είναι αδύνατον να εξαλειφθεί με κατάψυξη ή θερμική επεξεργασία. Ακόμη και αν το πλήρες μαγείρεμα καταστρέψει τα βακτήρια και τα σχετικά ένζυμα, η παραχθείσα τοξίνη παραμένει ανέπαφη. Συνεπώς, ένας επιμολυσμένος τόνος δεν καθίσταται ασφαλής επειδή μαγειρεύτηκε καλά, ενώ ούτε η προγενέστερη κατάψυξη παρέχει εγγύηση αν η παραγωγή ισταμίνης είχε ήδη προηγηθεί ή αν δημιουργήθηκαν ακατάλληλες συνθήκες μετά την απόψυξη.
Η διαχείριση του κινδύνου δυσχεραίνεται περαιτέρω από την ανομοιόμορφη κατανομή της ισταμίνης στον μυϊκό ιστό, καθώς διαφορετικά τμήματα του ίδιου ψαριού ενδέχεται να φέρουν εντελώς διαφορετικές συγκεντρώσεις. Επιπλέον, η οσμή, το χρώμα και η συνολική εμφάνιση δεν αποτελούν αξιόπιστους δείκτες, αφού ένα ψάρι χωρίς κανένα εμφανές οργανοληπτικό σημάδι αλλοίωσης μπορεί να περιέχει επικίνδυνες ποσότητες της ουσίας.
Για την αλυσίδα της βιομηχανίας αλιείας, επεξεργασίας και εστίασης, η πρόληψη βασίζεται στην άμεση ψύξη μετά την αλίευση, στη συνεχή διατήρηση της ψυκτικής αλυσίδας, στον αυστηρό έλεγχο συνθηκών κατά την απόψυξη, στην πρόληψη της διασταυρούμενης επιμόλυνσης, την υγιεινή των επιφανειών, την πλήρη ιχνηλασιμότητα και τους τακτικούς εργαστηριακούς ελέγχους. Η παρακολούθηση της θερμοκρασίας οφείλει να καλύπτει ολόκληρη τη διαδρομή του προϊόντος και όχι μόνο το στάδιο παραλαβής από τον τελικό επαγγελματία.
Όσον αφορά τους καταναλωτές, η σκομβροειδής δηλητηρίαση εκδηλώνεται με συμπτώματα που προσομοιάζουν με αλλεργική αντίδραση και εμφανίζονται ταχύτατα μετά την κατανάλωση. Σε αυτά περιλαμβάνονται η έξαψη, το κοκκίνισμα του δέρματος, ο πονοκέφαλος, το αίσθημα καύσου ή μυρμηγκιάσματος στο στόμα, ο κνησμός, το εξάνθημα, η ναυτία, ο έμετος, η διάρροια, η ταχυκαρδία, ενώ σε σοβαρότερες περιπτώσεις μπορεί να προκληθεί αναπνευστική δυσχέρεια ή απότομη πτώση της αρτηριακής πίεσης. Όσοι εμφανίζουν έντονα συμπτώματα μετά την κατανάλωση τόνου χρειάζονται άμεση ιατρική φροντίδα, ενώ υπογραμμίζεται ότι η προστασία ξεκινά από την αγορά ψαριών αποκλειστικά από ελεγχόμενα σημεία, τη γρήγορη μεταφορά στο οικιακό ψυγείο και την αποφυγή παραμονής σε θερμοκρασίες χώρου, καθώς καμία οικιακή παρασκευή, μαρινάδα ή ψήσιμο δεν μπορεί να εξουδετερώσει την ισταμίνη εφόσον έχει ήδη παραχθεί.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
- Νεκρός άνδρας από φαγητό εταιρείας έτοιμων γευμάτων για απώλεια βάρους – Διαπιστώθηκε εκτεταμένη μόλυνση στις εγκαταστάσεις
- Νοθευμένο μέλι σε μεγάλη αλυσίδα σούπερ μάρκετ – Τι αποκάλυψε ο κρατικός έλεγχος
- Βρεφικό γάλα: Γνωστή εταιρεία προσφέρει αστρονομικό ποσό για να κλείσει 2.000 αγωγές γονιών που καταγγέλλουν σοβαρές βλάβες στα μωρά τους
- Ευρωπαϊκός συναγερμός για καρέκλα γραφείου μάρκας που πωλείται και στην Ελλάδα, λόγω σοβαρού κινδύνου πτώσης και τραυματισμού (φωτογραφία)
- Καφές: Ποιων φαρμάκων τη δράση επηρεάζει και τι πρέπει να προσέχουμε
- Κελυφωτά φιστίκια: Γιατί μια από τις κύριες χώρες παραγωγούς πουλά το προϊόν της σε κουτιά με συναγερμούς ασφαλείας; (Φωτο και βίντεο)
- Ενεργειακά ποτά: Ζάχαρη, καφεΐνη, λιγότερος ύπνος και αύξηση βάρους – Ελληνική μελέτη αποκαλύπτει τον φαύλο κύκλο που «εξαντλεί» τους εφήβους
- Έληξε το φυστικοβούτυρο – Το τρώμε ή το πετάμε;
- Γιατί λαχταράμε αλμυρές τροφές όταν είμαστε στη θάλασσα;
Το Cibum είναι εξειδικευμένο site ενημέρωσης για την ασφάλεια τροφίμων. Οι πληροφορίες του άρθρου έχουν ενημερωτικό χαρακτήρα. Για περισσότερες λεπτομέρειες πατήστε ΕΔΩ.
