Τα καθημερινά σνακ που αυξάνουν την έκθεση σε ακρυλαμίδιο και βαρέα μέταλλα
Η παρουσία ακρυλαμιδίου και βαρέων μετάλλων στα τρόφιμα συνεχίζει να αποτελεί σημαντική πρόκληση για τη δημόσια υγεία στην Ευρώπη. Τα πρώτα αποτελέσματα της τρίτης «Total Diet Study» που πραγματοποιεί ο Εθνικός Οργανισμός Υγειονομικής Ασφάλειας Τροφίμων, Περιβάλλοντος και Εργασίας της Γαλλίας (Agence nationale de sécurité sanitaire de l’alimentation, de l’environnement et du travail – Anses) δείχνουν ότι, παρά τη μείωση ορισμένων χημικών επιμολυντών, η έκθεση του πληθυσμού σε ορισμένες ουσίες παραμένει ανησυχητικά υψηλή. Η έρευνα, γνωστή ως TDS3, εξετάζει περισσότερες από 250 ουσίες και τα αποτελέσματα δημοσιεύονται σταδιακά ανά κατηγορία επιμολυντών.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Εντοπίστηκε το ιδιαίτερα τοξικό και απαγορευμένο chlorpyrifos σε μπανάνες που διακινούνται στην Ευρώπη
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ευρωπαϊκή προειδοποίηση για αβοκάντο με επικίνδυνα επίπεδα βαρέων μετάλλων – Η Ισπανία προχώρησε ήδη στην καταστροφή τους
Η πρώτη ενότητα της μελέτης επικεντρώνεται στο ακρυλαμίδιο και σε ορισμένα ιχνοστοιχεία που συχνά χαρακτηρίζονται ως βαρέα μέταλλα, όπως το κάδμιο, ο μόλυβδος, το αλουμίνιο, ο υδράργυρος και ο άργυρος. Σύμφωνα με τις επιστήμονες που συντονίζουν τη μελέτη, Morgane Champion και Véronique Sirot, πολλά από αυτά τα στοιχεία βρίσκονται φυσικά στο περιβάλλον, όμως η ανθρώπινη δραστηριότητα αυξάνει σημαντικά την παρουσία τους στο διατροφικό σύστημα. Το κάδμιο, για παράδειγμα, υπάρχει φυσικά στο έδαφος και απορροφάται εύκολα από τα φυτά μέσω των ριζών, ενώ γεωργικές πρακτικές, βιομηχανικές δραστηριότητες και η κυκλοφορία οχημάτων συμβάλλουν στη διάχυσή του στο περιβάλλον και τελικά στα τρόφιμα.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Η ακρίβεια «ενισχύει» τα προϊόντα ιδιωτικής ετικέτας στο καλάθι των Ελλήνων και οι αλυσίδες αποφάσισαν να τα ακριβύνουν!
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Πόσιμο νερό: Η προέλευση του μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο εκδήλωσης νόσου του Πάρκινσον έως και 62% – Αποκαλυπτική έρευνα
Τα πιο επιβαρυμένα τρόφιμα
Η TDS3 καταγράφει συνολική μείωση στις μέσες συγκεντρώσεις αρκετών επιμολυντών σε σχέση με την προηγούμενη έρευνα, τη TDS2. Οι συγκεντρώσεις ακρυλαμιδίου, αργύρου, αλουμινίου, καδμίου και μολύβδου εμφανίζονται χαμηλότερες κατά μέσο όρο. Ωστόσο η βελτίωση αυτή δεν αφορά όλα τα τρόφιμα. Σε ορισμένες κατηγορίες παρατηρείται αύξηση, ιδιαίτερα σε προϊόντα δημητριακών όπως το ψωμί, τα μπισκότα, τα προϊόντα ζαχαροπλαστικής και τα ζυμαρικά. Τα τρόφιμα αυτά αποτελούν σημαντική πηγή διατροφικής έκθεσης σε αλουμίνιο, κάδμιο και μόλυβδο, επειδή καταναλώνονται καθημερινά και σε μεγάλες ποσότητες.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Lidl: Ευρωπαϊκός συναγερμός για «premium» δημοφιλές προϊόν ιδιωτικής ετικέτας
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ανακαλούνται πιπίλες NUK λόγω κινδύνου πνιγμού – Η εταιρεία επικαλείται «πιθανή αλλοίωση των προϊόντων από τρίτους»
Αυξημένες συγκεντρώσεις έχουν εντοπιστεί επίσης σε ορισμένα λαχανικά. Οι ειδικοί τονίζουν ότι αυτό το εύρημα δεν αναιρεί τη διατροφική αξία των λαχανικών ούτε αλλάζει τις διατροφικές συστάσεις υπέρ της κατανάλωσής τους. Αντίθετα, μεγαλύτερη ανησυχία προκαλούν τα γλυκά αρτοσκευάσματα και τα μπισκότα, τα οποία συνδυάζουν την παρουσία επιμολυντών με χαμηλή διατροφική αξία.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ληγμένο και μουχλιασμένο ψωμί στα ράφια καταστήματος τροφίμων – Το εντόπισαν κρατικοί ελεγκτές (φωτογραφίες)
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ρεκόρ επικίνδυνων προϊόντων στην ΕΕ – Οι κατηγορίες με τις περισσότερες ειδοποιήσεις στο Safety Gate
Παρά τη μείωση ορισμένων συγκεντρώσεων, η αξιολόγηση κινδύνου δείχνει ότι η συνολική έκθεση του πληθυσμού σε αρκετές ουσίες παραμένει υπερβολικά υψηλή. Η Anses εκτιμά ότι η έκθεση σε ακρυλαμίδιο, κάδμιο, μόλυβδο, αλουμίνιο και μεθυλυδράργυρο εξακολουθεί να υπερβαίνει τα ασφαλή επίπεδα για ολόκληρο ή για μέρος του πληθυσμού.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Σοκολάτα γάλακτος: Η “μυστική” συνταγή της απόλαυσης στο στόμα μας
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Μπλόκο σε εισαγόμενο τσάι με εντομοκτόνο στα Ελληνικά σύνορα – Η χώρα μας ενημέρωσε την Ευρώπη μέσω RASFF
Ιδιαίτερη προσοχή δίνεται στον υδράργυρο που σχετίζεται με την κατανάλωση ψαριών. Η νέα ανάλυση επιτρέπει να αποκλειστεί ο κίνδυνος από τον ανόργανο υδράργυρο, όμως η κατάσταση είναι διαφορετική για τον μεθυλυδράργυρο, τη μορφή που απαντάται συχνότερα στα ψάρια. Τα επίπεδα έκθεσης σε αυτή τη μορφή υδραργύρου παραμένουν παρόμοια με εκείνα που είχαν καταγραφεί στην προηγούμενη μελέτη. Οι υψηλότερες συγκεντρώσεις εντοπίζονται σε αρπακτικά ψάρια που βρίσκονται στην κορυφή της τροφικής αλυσίδας, όπως ο τόνος.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Παιδιά με ΔΕΠΥ στην Ελλάδα: Νέα μελέτη ρίχνει φως στη σύνδεση αισθήσεων και συμπεριφοράς
Σε ό,τι αφορά τον μόλυβδο, η εικόνα είναι πιο θετική. Η μελέτη καταγράφει σημαντική μείωση της διατροφικής έκθεσης σε σχέση με την TDS2. Στα παιδιά η μείωση κυμαίνεται μεταξύ 27% και 41%, ενώ στους ενήλικες μεταξύ 37% και 49%. Η εξέλιξη αυτή αποδίδεται κυρίως στις δημόσιες πολιτικές που εφαρμόστηκαν τις τελευταίες δεκαετίες, όπως η κατάργηση του μολύβδου από τη βενζίνη, τις σωληνώσεις και τα χρώματα. Παρ’ όλα αυτά, το πόσιμο νερό εξακολουθεί να αποτελεί σημαντική πηγή έκθεσης, μαζί με το ψωμί, τα λαχανικά και, στην περίπτωση των ενηλίκων, τα αλκοολούχα ποτά.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Επείγουσα εγκύκλιος στα σχολεία: Τοξικό και επικίνδυνο το φυτό πικροδάφνη στα προαύλια
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ανάκληση δημοφιλούς παιχνιδιού PAW PATROL λόγω ανίχνευσης καρκινογόνου αμιάντου – Πωλείται και στην Ελλάδα (φωτογραφία)
Το ακρυλαμίδιο αποτελεί διαφορετική κατηγορία επιμολυντή, καθώς δεν προέρχεται από το περιβάλλον αλλά δημιουργείται κατά τη θερμική επεξεργασία των τροφίμων. Πρόκειται για οργανική ένωση που σχηματίζεται όταν τρόφιμα πλούσια σε άμυλο θερμαίνονται πάνω από 120 βαθμούς Κελσίου, όπως συμβαίνει στο τηγάνισμα, το ψήσιμο και το φρυγάνισμα. Τρόφιμα όπως οι τηγανητές πατάτες, τα πατατάκια, οι σοταρισμένες πατάτες και τα μπισκότα είναι από τις βασικές πηγές έκθεσης. Η μελέτη καταγράφει μείωση των συγκεντρώσεων σε ορισμένα προϊόντα και ιδιαίτερα στον καφέ, όπου σε πολλές περιπτώσεις δεν ανιχνεύθηκε πλέον ακρυλαμίδιο. Η εξέλιξη αυτή συνδέεται με τις τεχνολογικές και παραγωγικές προσαρμογές που έχει εφαρμόσει η βιομηχανία τροφίμων τα τελευταία χρόνια. Παρ’ όλα αυτά, η συνολική έκθεση των καταναλωτών παραμένει υψηλότερη από τα επιθυμητά επίπεδα.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ |Ανακαλούνται σάλτσες λόγω φουσκωμένων συσκευασιών – Ποιες συσκευασμένες τροφές είναι πιο επιρρεπείς σε αλλοίωση
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Το διατροφικό λάθος που κάνουμε μετά τα 50 και επιταχύνουμε την απώλεια μυϊκής μάζας
Ιδιαίτερη σημασία εξακολουθεί να έχει και το κάδμιο, το οποίο συγκαταλέγεται στους σημαντικότερους διατροφικούς επιμολυντές. Οι κύριες πηγές έκθεσης είναι παρόμοιες με εκείνες που είχαν εντοπιστεί και στην προηγούμενη μελέτη και περιλαμβάνουν το ψωμί και γενικά τα προϊόντα σιταριού, τα ζυμαρικά, τα μπισκότα και τα προϊόντα ζαχαροπλαστικής, αλλά και τις πατάτες και ορισμένα λαχανικά. Για ορισμένες ομάδες καταναλωτών σημαντική συμβολή στην έκθεση έχουν επίσης τα μαλάκια και τα καρκινοειδή.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Μεταλλικά θραύσματα σε καφέ φίλτρου από βλάβη στο μηχάνημα συσκευσίας
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Λήγει το αλεύρι;
Τα αποτελέσματα που δημοσιεύθηκαν αποτελούν μόνο το πρώτο μέρος της TDS3. Η Anses θα συνεχίσει τα επόμενα χρόνια τη δημοσίευση των υπόλοιπων κεφαλαίων της μελέτης, τα οποία θα εξετάζουν άλλες κατηγορίες επιμολυντών στη διατροφή, μεταξύ των οποίων ουσίες που προέρχονται από υλικά συσκευασίας τροφίμων όπως τα δισφαινόλες και οι φθαλικές ενώσεις, υπολείμματα φυτοφαρμάκων και οι λεγόμενες «αιώνιες χημικές ουσίες» PFAS. Οι επόμενες αυτές δημοσιεύσεις αναμένεται να προσφέρουν μια ακόμη πιο ολοκληρωμένη εικόνα για τους χημικούς κινδύνους που συνδέονται με τη σύγχρονη διατροφή.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Πώς θα επιλέξετε το πιο υγιεινό τυρί cottage
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Πόσο «κρατάει» το μαγειρεμένο κοτόπουλο στο ψυγείο, σύμφωνα με τους ειδικούς;
Διαβάστε τα αποτελέσματα που δημοσιεύθηκαν από το πρώτο μέρος της TDS3:
Φωτογραφία άρθρου Shutterstock
Το Cibum είναι εξειδικευμένο site ενημέρωσης για την ασφάλεια τροφίμων. Οι πληροφορίες του άρθρου έχουν ενημερωτικό χαρακτήρα. Για περισσότερες λεπτομέρειες πατήστε ΕΔΩ.
