Τα ζυμαρικά αποτελούν ένα από τα πιο συχνά τρόφιμα, με περισσότερα από τα δύο τρίτα του πληθυσμού στον δυτικό κόσμο να τα καταναλώνουν τουλάχιστον μία φορά την εβδομάδα. Το γαλλικό περιοδικό «60 Millions de consommateurs», εξέτασε τι πραγματικά περιέχουν ορισμένες από τις πιο δημοφιλείς επιλογές στα ράφια των σούπερ μάρκετ. Η έρευνα περιέλαβε 36 συσκευασίες spaghetti και penne rigate, στις οποίες αναζητήθηκαν μεταξύ άλλων βαρέα μέταλλα, με ιδιαίτερη έμφαση στο κάδμιο, υπολείμματα φυτοφαρμάκων και στοιχεία που αφορούν τη διατροφική τους ποιότητα.
Τα ευρήματα της έρευνας του «60 Millions de Consommateurs» κάλυψαν 36 διαφορετικά προϊόντα (σπαγγέτι και πένες), στα οποία περιλαμβάνονται τόσο οι πιο δημοφιλείς πολυεθνικές μάρκες όσο και προϊόντα ιδιωτικής ετικέτας (supermarket) και βιολογικές μάρκες. Κανένα από τα προϊόντα των μεγάλων μαρκών δεν ξεπέρασε το ανώτατο νόμιμο όριο της Ε.Ε. (0,18 mg/kg για το σκληρό σιτάρι). Ωστόσο, αρκετές πασίγνωστες μάρκες βρέθηκαν στο μεσαίο προς υψηλό εύρος των επιτρεπόμενων επιπέδων, γεγονός που εγείρει προβληματισμό λόγω της συχνής κατανάλωσής τους.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | 29 άτομα με σαλμονέλωση από έτοιμες τορτίγιες – Οι έλεγχοι αποκάλυψαν σοβαρές ελλείψεις στην εγκατάσταση παρασκευής τους
Το βασικό εύρημα είναι ότι κάδμιο ανιχνεύθηκε περίπου στο 80% των προϊόντων που εξετάστηκαν. Τα βιολογικά ζυμαρικά (bio) δεν γλίτωσαν πλήρως: αν και παρουσιάζουν γενικά χαμηλότερα ποσοστά φυτοφαρμάκων, ανιχνεύθηκε κάδμιο και σε αρκετά από αυτά, καθώς το μέταλλο μπορεί να υπάρχει φυσικά στο έδαφος ή να μεταφερθεί από γειτονικές καλλιέργειες/νερό.
Το κάδμιο που απασχολεί τις υγειονομικές αρχές
Το κάδμιο είναι ένα βαρύ μέταλλο που μπορεί να συσσωρεύεται στον οργανισμό και η μακροχρόνια έκθεση σε αυτό αποτελεί ζήτημα δημόσιας υγείας. Η ουσία έχει ταξινομηθεί ως καρκινογόνος, μεταλλαξιογόνος και τοξική για την αναπαραγωγή. Η ανησυχία για τα ζυμαρικά δεν είναι τυχαία. Η πρώτη ύλη τους είναι κατά κανόνα το σκληρό σιτάρι και το κάδμιο μπορεί να περάσει από το έδαφος στα φυτά. Η γεωργική πρακτική, τα χαρακτηριστικά του εδάφους και η προέλευση του σιταριού μπορούν να επηρεάσουν τις τελικές συγκεντρώσεις.
Το ζήτημα έχει αποκτήσει ακόμη μεγαλύτερη σημασία στη Γαλλία μετά την πρόσφατη αξιολόγηση της ANSES. Σε γνωμοδότηση που δημοσιεύθηκε τον Μάρτιο του 2026, η γαλλική υπηρεσία επισήμανε ότι η διατροφή αποτελεί μακράν την κυριότερη πηγή έκθεσης του πληθυσμού στο κάδμιο. Για τους μη καπνιστές, η διατροφή μπορεί να αντιπροσωπεύει έως και το 98% της συνολικής έκθεσης. Στα τρόφιμα που συμβάλλουν στην έκθεση περιλαμβάνονται διάφορα προϊόντα δημητριακών, όπως τα δημητριακά πρωινού, το ψωμί, τα αρτοσκευάσματα, τα ζυμαρικά και το ρύζι. Η νέα έρευνα στα ζυμαρικά επομένως έρχεται να προστεθεί σε μια σειρά πρόσφατων ελέγχων που αναδεικνύουν το κάδμιο ως έναν από τους ρύπους που χρειάζεται να παρακολουθούνται στενά.
Δεν περιέχουν όλα τα ζυμαρικά την ίδια ποσότητα
Ένα από τα σημαντικότερα συμπεράσματα της έρευνας είναι ότι η παρουσία καδμίου παρουσιάζει μεγάλες διαφοροποιήσεις από προϊόν σε προϊόν. Το γεγονός ότι δύο συσκευασίες περιέχουν ως βασικό συστατικό σιμιγδάλι σκληρού σίτου δεν σημαίνει ότι έχουν απαραίτητα την ίδια συγκέντρωση καδμίου.
Η «60 Millions de consommateurs» εξετάζει μάλιστα το ζήτημα και σε σχέση με την προέλευση του σκληρού σίτου. Όπως εξηγεί η Christine Petit, γενική γραμματέας του γαλλικού συνδικάτου των βιομηχανιών ζυμαρικών, η μείωση της γαλλικής παραγωγής σκληρού σίτου σε συνδυασμό με τον έντονο ανταγωνισμό έχει οδηγήσει μεγάλο μέρος των ζυμαρικών που κυκλοφορούν στη Γαλλία να παρασκευάζεται από σιτάρι που προέρχεται από την Ιταλία, την Ισπανία ή άλλες ευρωπαϊκές και μη ευρωπαϊκές χώρες. Ωστόσο, η έρευνα δεν επιτρέπει να εξαχθεί ένα απλοϊκό συμπέρασμα ότι συγκεκριμένη χώρα προέλευσης οδηγεί πάντοτε σε υψηλότερο ή χαμηλότερο κάδμιο. Η συγκέντρωση εξαρτάται από περισσότερους παράγοντες και δεν μπορεί να αποδοθεί αποκλειστικά στην αναγραφόμενη χώρα προέλευσης.
Το κάδμιο είναι ουσία που μπορεί να προσλαμβάνεται επανειλημμένα από διαφορετικά τρόφιμα, γι’ αυτό και οι αρμόδιες αρχές εξετάζουν τη συνολική έκθεση του πληθυσμού.
Δεν ήταν μόνο το κάδμιο στο μικροσκόπιο
Η έρευνα εξέτασε επίσης την παρουσία υπολειμμάτων φυτοφαρμάκων και μυκοτοξινών (τοξίνες από μύκητες που αναπτύσσονται στο σιτάρι). Ενώ τα επίπεδα μυκοτοξινών ήταν γενικά υπό έλεγχο, σε ορισμένα συμβατικά ζυμαρικά ανιχνεύθηκαν ίχνη φυτοφαρμάκων (όπως το glyphosate ή εντομοκτόνα που χρησιμοποιούνται στις αποθήκες σιτηρών). Η εικόνα που προκύπτει είναι ότι η επιλογή ενός πακέτου ζυμαρικών δεν αφορά μόνο τη γεύση, την τιμή ή το αν η pasta είναι spaghetti ή penne. Η πρώτη ύλη, η προέλευση του σιταριού και ο τρόπος παραγωγής μπορούν να διαφοροποιούν σημαντικά το τελικό προϊόν.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το γεγονός ότι τα ζυμαρικά αποτελούν τρόφιμο καθημερινής κατανάλωσης για ένα μεγάλο μέρος του πληθυσμού. Αυτό σημαίνει ότι ακόμη και μικρές ποσότητες μιας ανεπιθύμητης ουσίας αποκτούν μεγαλύτερη σημασία όταν η ίδια κατηγορία τροφίμου καταναλώνεται επανειλημμένα.
Τι σημαίνουν τα ευρήματα για τον καταναλωτή
Η έρευνα δεν οδηγεί στο συμπέρασμα ότι οι καταναλωτές πρέπει να σταματήσουν να τρώνε ζυμαρικά. Τα ζυμαρικά παραμένουν μια βασική πηγή υδατανθράκων και, ανάλογα με τον τύπο τους, μπορούν να συμβάλλουν σημαντικά στην πρόσληψη φυτικών ινών και ορισμένων μετάλλων.
Το μήνυμα που προκύπτει περισσότερο από την έρευνα είναι η ανάγκη για ποικιλία στη διατροφή. Η επαναλαμβανόμενη κατανάλωση του ίδιου τροφίμου ως βασικής καθημερινής επιλογής αυξάνει τη σημασία οποιουδήποτε ρύπου περιέχεται σε αυτό. Η εναλλαγή διαφορετικών πηγών δημητριακών και αμυλούχων τροφίμων μπορεί να περιορίζει τη συστηματική έκθεση από μία μόνο κατηγορία τροφίμων.
Το ίδιο ισχύει και για την επιλογή ζυμαρικών διαφορετικού τύπου. Τα αποτελέσματα της έρευνας δείχνουν ότι δεν είναι όλα τα προϊόντα ίδια, ακόμη και όταν βρίσκονται στο ίδιο ράφι και έχουν παρόμοια συσκευασία.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
- Επείγουσα ανάκληση έτοιμης σαλάτας από μεγάλο σούπερ μάρκετ λόγω επικίνδυνου βακτηρίου
- Ντομάτες: Πότε η καθημερινή κατανάλωση κρύβει κινδύνους
- Λήγουν τα φακελάκια τσαγιού; Τι επισημαίνουν οι ειδικοί για τη διάρκεια ζωής και τη σωστή αποθήκευσή τους
- Ζυμαρικά: Αν έχουν περισσότερα από τόσα συστατικά στην ετικέτα, αφήστε τα πίσω στο ράφι!
Το Cibum είναι εξειδικευμένο site ενημέρωσης για την ασφάλεια τροφίμων. Οι πληροφορίες του άρθρου έχουν ενημερωτικό χαρακτήρα. Για περισσότερες λεπτομέρειες πατήστε ΕΔΩ.
