Πώς το σωστό πλύσιμο μειώνει δραστικά μικρόβια όπως η E. coli και η Listeria
Η πατάτα είναι ένα από τα πλέον διαδεδομένα και σημαντικά τρόφιμα στον κόσμο: καλλιεργείται σε πάνω από 125 χώρες και περισσότερα από ένα δισεκατομμύριο άνθρωποι την καταναλώνουν σχεδόν καθημερινά. Το συνολικό παγκόσμιο μέγεθος παραγωγής της πατάτας ανήλθε σε περίπου 370–385 εκατομμύρια τόνους τα τελευταία χρόνια. Στην Ευρώπη η κατανάλωση της πατάτας παραμένει σημαντική, ενώ στην Ελλάδα η κατανάλωση ανά άτομο το 2021 εκτιμάται στα περίπου 49,5 κιλά ετησίως.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ανακαλείται κονσέρβα που… κοροϊδεύει τον κόσμο! [φωτο]
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Πρόστιμο σε σουβλατζίδικο στην Αργυρούπολη για παραπλανητική πρακτική
Ωστόσο, η παρουσία δυνητικά επιβλαβών μικροοργανισμών, ιδιαίτερα εντερικών βακτηρίων και ιών, στην επιφάνεια των πατατών αποτελεί σημαντική ανησυχία, καθώς υπάρχουν τεκμηριωμένες αναφορές για εξάρσεις ασθενειών που συνδέονται με προϊόντα πατάτας — για παράδειγμα, τουλάχιστον 292 εξάρσεις μεταξύ 2000 και 2020 στην ΗΠΑ, με 9.197 νοσηλείες και 8 θανάτους. Όσον αφορά τις πηγές μόλυνσης της πατάτας, η προέλευση είναι πολυπαραγοντική: μπορεί να μολυνθεί από το έδαφος μέσω εδάφους που περιέχει μολυσματικούς μικροοργανισμούς, από άρδευση με μολυσμένο νερό, από χρήση κοπριάς ή άλλων οργανικών υλικών που δεν έχουν υποστεί επαρκή επεξεργασία, καθώς και κατά τη συγκομιδή, το πλύσιμο και τη μεταφορά· για παράδειγμα, η επαφή με ζωικά απόβλητα ή μη καθαρό νερό άρδευσης μπορεί να προκαλέσει μετάδοση του Escherichia coli O157:H7 σε ρίζες και πατάτες.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Αυτές είναι οι πασίγνωστες μάρκες που «σέρνονται» στα δικαστήρια για τρόφιμα που προκαλούν παιδικό διαβήτη και λιπώδες ήπαρ
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Μπαράζ ανακλήσεων στεγνωτηρίων σε όλη την Ευρώπη λόγω σοβαρού κινδύνου πυρκαγιάς – Η λίστα με τις μάρκες και τα μοντέλα
Μελέτη του Πανεπιστημίου Chung-Ang που δημοσιεύτηκε στο Journal of Food Science εξετάζει πόσο αποτελεσματικοί είναι δύο απολυμαντικοί παράγοντες, το υπεροξικό οξύ (PAA) και το διοξείδιο του χλωρίου (ClO₂), στον καθαρισμό πατάτας από επικίνδυνους μικροοργανισμούς και στην αποτροπή επιμόλυνσης κατά τη διαδικασία πλυσίματος στις μονάδες επεξεργασίας. Παρόλο που τα PAA και ClO2 έχουν εγκριθεί ευρέως και έχουν μελετηθεί εκτενώς ως απολυμαντικά για φρέσκα προϊόντα, υπάρχουν περιορισμένες πληροφορίες σχετικά με την αποτελεσματικότητά τους στη μείωση των παθογόνων που μεταδίδονται μέσω των τροφίμων και στον μετριασμό της διασταυρούμενης μόλυνσης σε ριζώδη λαχανικά, όπως οι πατάτες, υπό προσομοιώσεις πλύσης σε εργαστηριακή κλίμακα. Οι επιστήμονες χρησιμοποίησαν πατάτες που είχαν επιμολυνθεί σκόπιμα με τρία παθογόνα: Escherichia coli, Listeria monocytogenes και τον ιό ποντικού MNV, που λειτουργεί ως υποκατάστατο του ανθρώπινου νοροϊού.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Παγωτό και πάγος με κολοβακτηρίδια και εντερόκοκκο: Αποτελέσματα – σοκ ελέγχων σε ζαχαροπλαστεία και καταστήματα εστίασης
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ανακαλούνται 1,1 τόνοι μπιφτέκια – Ο αόρατος εχθρός των εργοστασίων τροφίμων επέστρεψε
Τα πειράματα έγιναν σε συνθήκες που προσομοιάζουν βιομηχανικό πλύσιμο. Χρησιμοποιήθηκαν διαφορετικές συγκεντρώσεις PAA και ClO₂, καθώς και νερό βρύσης ως σύγκριση. Το υπεροξικό οξύ πέτυχε μείωση της E. coli έως και 2,5 log μονάδες ανά πατάτα σε συγκεντρώσεις 40 ppm, ενώ το διοξείδιο του χλωρίου πέτυχε ανάλογη μείωση μόνο σε υψηλότερες συγκεντρώσεις, 80 ppm. Στην περίπτωση της Listeria monocytogenes, η μείωση έφτασε έως 2,6 log μονάδες με PAA και 2,5 log με ClO₂. Για τον ιό MNV, παρατηρήθηκε μείωση έως 2,3 log μονάδες με PAA, ενώ το ClO₂ δεν έδειξε αξιόλογη δράση.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Θεσσαλονίκη: 22χρονος δηλητηριάστηκε από ψάρια – Η αρχική διάγνωση ήταν καρκίνος
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | LIDL Fr: Ανακαλούνται για δεύτερη φορά μέσα σε ένα μήνα τα ίδια προϊόντα ιδιωτικής ετικέτας και για τον ίδιο λόγο – Δείτε φωτογραφία
Κατά το πλύσιμο με απλό νερό, σημειώθηκε έντονη επιμόλυνση ανάμεσα σε μολυσμένες και καθαρές πατάτες, με επίπεδα E. coli και Listeria πάνω από 3 log μονάδες. Το υπεροξικό οξύ εμπόδισε πλήρως τη μετάδοση E. coli και μείωσε σημαντικά τη Listeria, χωρίς όμως να την εξαλείψει. Το διοξείδιο του χλωρίου επέτρεψε μικρό βαθμό μεταφοράς βακτηρίων. Ο ιός MNV δεν ανιχνεύθηκε μετά τη χρήση των απολυμαντικών. Όταν επαναχρησιμοποιήθηκε το νερό πλυσίματος, αυξήθηκε η επιμόλυνση από E. coli και Listeria, κάτι που δεν παρατηρήθηκε για τον MNV.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Μολυσμένες ντομάτες: Οι παραγωγοί αρνούνται ότι ευθύνονται τα προϊόντα τους για τα εκατοντάδες κρούσματα σαλμονέλας
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Πόσιμο νερό: Οι “αιώνιες χημικές ουσίες PFAS” περνούν από το νερό στο αίμα των καταναλωτών
Η μελέτη δείχνει ότι το υπεροξικό οξύ είναι πιο αποτελεσματικό από το διοξείδιο του χλωρίου στη μείωση βακτηρίων και ιών στις πατάτες, ακόμη και σε χαμηλές συγκεντρώσεις και μικρούς χρόνους επαφής. Ωστόσο, κανένα από τα δύο δεν εξάλειψε πλήρως τη Listeria, ιδιαίτερα όταν το νερό είχε οργανικά υπολείμματα από χώμα ή φλούδες. Οι ερευνητές επισημαίνουν ότι παράγοντες όπως το pH, η θερμοκρασία και η ποιότητα του νερού επηρεάζουν σημαντικά την απόδοση των απολυμαντικών.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Η καλύτερη ώρα για να πιείτε καφέ αν θέλετε να χάσετε βάρος
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Θεριεύει η σαλμονέλα στα πτηνοτροφεία: Η βιομηχανία γράφει τους κανόνες και οι Αρχές υποχωρούν – Πενταετής ανάλυση στοιχείων
Συνολικά, το συμπέρασμα είναι πως το υπεροξικό οξύ και το διοξείδιο του χλωρίου μπορούν να περιορίσουν αποτελεσματικά τα παθογόνα στις πατάτες και να μειώσουν τον κίνδυνο επιμόλυνσης κατά το πλύσιμο, εφόσον τηρούνται οι κατάλληλες συγκεντρώσεις και συνθήκες. Τα ευρήματα έχουν άμεση εφαρμογή στη βιομηχανία επεξεργασίας πατάτας και γενικότερα στην ασφάλεια τροφίμων. Οι ερευνητές τονίζουν την ανάγκη για σωστή διαχείριση του νερού και συστηματική παρακολούθηση των παραμέτρων καθαρισμού ώστε να διασφαλιστεί η υγιεινή των προϊόντων.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Επικίνδυνο συμπλήρωμα διατροφής υπόσχεται πρωτεΐνες, βιταμίνες και αντιοξειδωτικά αλλά περιέχει επικίνδυνο βακτήριο
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ανακαλύφθηκε φάρμακο κατά των ανθεκτικών στα αντιβιοτικά βακτηρίων – δολοφόνων
Σύνδεσμος για την επιστημονική δημοσίευση https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC12573068/
Αναφορά: Kwon H, Yeo D, Yoon D, Hwang S, Lim DJ, Jin S, Lee DU, Choi C. Cross-Contamination With Escherichia Coli, Listeria Monocytogenes, and Murine Norovirus During Potato Washing and Their Inactivation Using Peroxyacetic Acid and Aqueous Chlorine Dioxide. J Food Sci. 2025 Nov;90(11):e70632. doi: 10.1111/1750-3841.70632. PMID: 41164906; PMCID: PMC12573068.
Η μελέτη της Ευρωπαϊκής και Μεσογειακής Οργάνωσης Προστασίας Φυτών (EPPO) καθορίζει ποιες ουσίες μπορούν να χρησιμοποιηθούν για απολύμανση στον τομέα της παραγωγής πατάτας μέσα στην ΕΕ. Οι απολυμαντικές διαδικασίες θεωρούνται απαραίτητο μέρος της καλής φυτοϋγειονομικής πρακτικής, ειδικά μετά από επιβεβαιωμένο κρούσμα. Οι οδηγίες επισημαίνουν ότι τα μηχανήματα, τα κιβώτια, οι αποθήκες και τα οχήματα που έχουν έρθει σε επαφή με μολυσμένες πατάτες πρέπει να καθαρίζονται και να απολυμαίνονται πλήρως υπό την επίβλεψη της εθνικής αρμόδιας αρχής (NPPO).
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Κέικ: Πόσο καιρό από τη στιγμή παρασκευής του είναι ασφαλές για κατανάλωση;
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | 4 αντικείμενα που πρέπει ΠΑΝΤΑ να πλένετε με ζεστό νερό
Στο παράρτημα της μελέτης παρατίθενται απολυμαντικά εγκεκριμένα ή χρησιμοποιούμενα στην περιοχή της EPPO. Αναφέρονται κατηγορίες όπως ενώσεις αλδεϋδών (π.χ. Glu-cid, Unifect), ενώσεις χλωρίου και φαινολών, ιωδιούχα διαλύματα, οργανικά οξέα όπως το Menno Florades, καθώς και απολυμαντικά τύπου υπεροξειδίου/περοξυγόνου, στα οποία ανήκουν προϊόντα όπως τα Agrosteril, Jet 5, Persteril, Vanodox και Virkon S. Αυτά τα τελευταία είναι τα μόνα που περιλαμβάνουν ενώσεις όμοιες με το υπεροξικό οξύ, γεγονός που δείχνει ότι η χρήση τέτοιων απολυμαντικών επιτρέπεται υπό καθορισμένες συνθήκες και πάντα σύμφωνα με τις οδηγίες του κατασκευαστή και την εθνική νομοθεσία.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Γιατί το αλάτι που βάζουμε στο φαγητό πρέπει να είναι ιωδιούχο;
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Προσοχή! Η BMW ανακαλεί 26 από τα πιο δημοφιλή της μοντέλα λόγω σοβαρού κινδύνου πυρκαγιάς – Η λίστα
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Πότε είναι επικίνδυνο το γύρισμα της ομελέτας με σπάτουλα; Επιστημονική δοκιμή
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Γιατί οι άνδρες έχουν θηλές;
