200 δηλητηριάσεις και ένας θάνατος από σαλμονέλα σε σαλάτες – Τι κρύβεται πίσω από την μεγάλη διατροφική κρίση;
Μια νέα επιστημονική μελέτη φωτίζει τα αίτια και τις προεκτάσεις της μεγάλης επιδημίας Salmonella Umbilo που καταγράφηκε το 2024 στην Ευρώπη και σε χώρες εκτός Ε.Ε. Η επιδημία συνδέθηκε με κατανάλωση μολυσμένων λαχανικών (ρόκα και σπανάκι) που προέρχονταν από την επαρχία Σαλένο στην Καμπανία της Ιταλίας, ενώ αναφέρθηκαν περισσότερες από 200 τροφικές δηλητηριάσεις από σαλμονέλωση και ένας θάνατος. Τα μολυσμένα λαχανικά διανεμήθηκαν σε δεκάδες χώρες μεταξύ των οποίων και στην Ελλάδα. Μάλιστα το Cibum έλαβε και καταγγελία για τροφική δηλητηρίαση από σαλάτα ρόκα προέλευσης Ιταλίας, που αγοράστηκε από μεγάλο ελληνικό σουπερμάρκετ.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ελληνικά ζυμαρικά στα… “χαρακώματα”: Καταγγελία της ΜΕΛΙΣΣΑ-ΚΙΚΙΖΑΣ εναντίον την ΜΑΚΒΕΛ
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ποιο είναι το πιο νοθευμένο ή μολυσμένο μαγειρικό λάδι στην ΕΕ – Μελέτη 25 ετών αποκαλύπτει επικίνδυνες ουσίες
Οι ερευνητές εντόπισαν ότι η εστία μόλυνσης σχετιζόταν με μια κακώς διαχειρισμένη δεξαμενή κοπριάς κοντά σε θερμοκήπια παραγωγής. Χάρη στη χρήση γεωγραφικών συστημάτων πληροφοριών (GIS) χαρτογραφήθηκαν εκμεταλλεύσεις ζώων στην περιοχή, μέσα σε ακτίνα 1 χιλιομέτρου από τη δεξαμενή. Τρεις βουβαλοτροφικές μονάδες βρέθηκαν στο επίκεντρο, με ζώα που παρουσίαζαν συμπτώματα εντερικών λοιμώξεων. Δείγματα κοπράνων αποκάλυψαν Salmonella Umbilo γενετικά ταυτισμένη με το στέλεχος της πολυεθνικής επιδημίας.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | LIDL: Ευρωπαϊκός συναγερμός για προϊόν ιδιωτικής ετικέτας μετά από σοβαρό περιστατικό καταναλωτή – Απανωτές ανακλήσεις
Η επαρχία Σαλένο είναι γνωστή για την υψηλή πυκνότητα βουβαλοτροφίας, με πάνω από 113.000 ζώα, και αποτελεί κέντρο παραγωγής της διάσημης «Mozzarella di Bufala Campana» ΠΟΠ. Η συνύπαρξη εντατικής κτηνοτροφίας με καλλιέργειες λαχανικών που καταναλώνονται ωμά εντείνει τους κινδύνους. Σύμφωνα με την έρευνα, η ανεξέλεγκτη αποθήκευση κοπριάς και η απορροή υδάτων σε αρδευτικά κανάλια πιθανότατα έφεραν παθογόνους μικροοργανισμούς στα λαχανικά.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | “Φονικά” μακαρόνια: Τέσσερις νεκροί και δεκάδες νοσηλείες από ζυμαρικά ιδιωτικής ετικέτας μεγάλων σουπερμάρκετ
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Πρόστιμο σε εστιατόριο στην Καλλιθέα μετά από ανώνυμη καταγγελία
Οι επιστήμονες υπογραμμίζουν ότι τα ευρήματα ξεπερνούν την τρέχουσα επιδημία. Στη Σαλένο και σε άλλες περιοχές με παρόμοια χαρακτηριστικά, η καλλιέργεια φυλλωδών λαχανικών δίπλα σε εκτροφές ζώων αυξάνει τον κίνδυνο μετάδοσης ζωονοσογόνων μικροβίων. Το γεγονός ότι δεν υπάρχει εθνικό πρόγραμμα ελέγχου της σαλμονέλωσης σε μηρυκαστικά, σε αντίθεση με τη βρουκέλλωση και τη φυματίωση, αφήνει κενά στην προστασία της δημόσιας υγείας.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ανάκληση σοκολάτας μετά τον εντοπισμό μεταλλικού θραύσματος – Το “συγνώμη” της εταιρείας
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Μεγάλο λάθος στο περιεχόμενο βρεφικού γάλακτος – Κίνδυνος για νεογέννητα – Ευρωπαϊκή κινητοποίηση
Η μελέτη παρουσιάζει και ιστορικά στοιχεία: το στέλεχος S. Umbilo είναι σπάνιο, με λίγες καταγραφές στην Ευρώπη τα τελευταία χρόνια. Στην Καμπανία είχε ανιχνευθεί σε βουβάλια και αγριογούρουνα μεταξύ 2011 και 2021, ενώ στο Ηνωμένο Βασίλειο είχε εντοπιστεί παλαιότερα σε ρόκα επίσης ιταλικής προέλευσης. Η νέα επιδημία επιβεβαιώνει ότι το μικρόβιο μπορεί να περάσει από τα ζώα στο περιβάλλον και από εκεί στα τρόφιμα.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Μπαχαρικά: Διαχρονικός ο κίνδυνος για τη δημόσια υγεία – Χιλιάδες ειδοποιήσεις για σαλμονέλα, τοξίνες και φυτοφάρμακα
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ποιο είναι το πιο «υγιεινό» αλκοόλ για το συκώτι
Πέρα από το στέλεχος Umbilo, εντοπίστηκαν και άλλοι ορότυποι Salmonella (Livingstone και Senftenberg) σε βουβαλοτροφικές μονάδες της περιοχής, γεγονός που εντείνει την ανησυχία για τη μετάδοση μικροβίων με αντοχή στα αντιβιοτικά. Οι ερευνητές τονίζουν ότι η μικροβιακή αντοχή είναι μια «σιωπηλή» απειλή που ενισχύεται σε μολυσμένα περιβάλλοντα και μπορεί να εξαπλωθεί σε ολόκληρη την τροφική αλυσίδα.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ποια τρόφιμα είναι πιο μολυσμένα με καρκινογόνες αφλατοξίνες – Δεδομένα 14 ετών από το Ευρωπαϊκό RASFF
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ο υποτιμημένος κίνδυνος των φυτοφαρμάκων στα τρόφιμα – Νέα έρευνα αποκαλύπτει νευροεκφυλιστικές επιδράσεις
Στο πλαίσιο αυτό, εφαρμόστηκε Σχέδιο Υγειονομικής Διαχείρισης και Ελέγχου (PSG) για τις βουβαλοτροφικές εκμεταλλεύσεις, με στόχο τη βιοασφάλεια και τη συνεχή παρακολούθηση. Ωστόσο, οι συγγραφείς της μελέτης επισημαίνουν ότι χωρίς ευρύτερη συνεργασία όλων των εμπλεκόμενων – κτηνοτρόφων, γεωργών, επιστημόνων και αρχών – δεν είναι δυνατό να μειωθεί ουσιαστικά ο κίνδυνος νέων επιδημιών.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Γιατί δεν πρέπει να βιαστούμε να καθίσουμε σε ένα τραπέζι ταβέρνας ή καφετέριας όταν σηκωθούν οι προηγούμενοι πελάτες;
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Μεσογειακή Διατροφή: Επιστήμονες εντόπισαν νέο αναπάντεχο όφελος
Κρίσιμη παράμετρος, όπως αναφέρεται, είναι η πρόσβαση σε ανοιχτά δεδομένα. Η απουσία διαθέσιμων στοιχείων για τα ανθρώπινα περιστατικά, τις γεωγραφικές τοποθεσίες, τα προφίλ αντοχής και τα γονιδιωματικά δεδομένα περιορίζει την ικανότητα να ανασυγκροτηθεί η πλήρης εικόνα της επιδημίας. Η μελέτη καλεί για δημιουργία διαλειτουργικών βάσεων δεδομένων και αξιοποίηση τεχνολογιών όπως η επιτήρηση με drones για τον έλεγχο της υγιεινής και της διαχείρισης αποβλήτων στις φάρμες.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Υπολείμματα φυτοφαρμάκου πάνω από τα όρια σε κόκκινες πιπεριές – Δείτε την εταιρεία παραγωγής
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | LIDL: Βρέθηκαν περιττώματα τρωκτικών σε προϊόν ιδιωτικής ετικέτας της αλυσίδας στα Χανιά – Αηδιαστικές φωτογραφίες
Η επιδημία Salmonella Umbilo του 2024, σύμφωνα με τους επιστήμονες, πρέπει να λειτουργήσει ως καμπανάκι κινδύνου. Αναδεικνύει την αναγκαιότητα της προσέγγισης One Health – που συνδέει την ανθρώπινη, ζωική και περιβαλλοντική υγεία – και δείχνει ότι μόνο με συνεργασία, διαφάνεια και καινοτόμα εργαλεία μπορεί να αποτραπεί η επανάληψη τέτοιων κρίσεων δημόσιας υγείας.
Η μελέτη πραγματοποιήθηκε από ερευνητές του Τμήματος Γεωπονικών, Περιβαλλοντικών και Επιστημών Τροφίμων του Πανεπιστημίου του Molise (Campobasso), σε συνεργασία με τη Γενική Διεύθυνση Προστασίας Υγείας και Συντονισμού του Περιφερειακού Συστήματος Υγείας – Μονάδα Πρόληψης και Κτηνιατρικής Δημόσιας Υγείας (Νάπολη), καθώς και το Τμήμα Γεωπονικών, Δασολογικών και Επιστημών Τροφίμων του Πανεπιστημίου του Τορίνο. Σύνδεσμος https://www.mdpi.com/1660-4601/22/10/1478
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Το λάθος που κάνουμε οι περισσότεροι όταν ξεπαγώνουμε το κρέας, βάζοντας σε κίνδυνο την υγεία μας
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Επικίνδυνα πατατάκια Doritos: Η Ελλάδα εμπλέκεται στη διανομή παρτίδας με απαγορευμένο πρόσθετο
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Starbucks: Χιλιάδες εργαζόμενοι στο δρόμο παγκοσμίως μετά την απόφαση της εταιρείας να κλείσει εκατοντάδες καταστήματα
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Οι καλύτεροι τρόποι για να εξαφανίσετε την ψαρίλα από το σπίτι
