Νέα στοιχεία για τα φυτικά ροφήματα. Τι έδειξε η έρευνα Χαροκοπείου και Γεωπονικού για τα “γάλατα” φυτικής προέλευσης
Η στροφή των καταναλωτών προς φυτικά προϊόντα δεν είναι απλώς μια διατροφική μόδα, αλλά μια βαθιά μετατόπιση που συνδυάζει ανησυχίες για το περιβάλλον, τα δικαιώματα των ζώων και τη βιωσιμότητα. Σε αυτό το πλαίσιο, η αγορά φυτικών ροφημάτων τύπου γάλακτος –τα γνωστά plant-based milk alternatives ή PBMAs– αναπτύσσεται με εκρηκτικούς ρυθμούς. Από το αμύγδαλο και τη βρώμη, μέχρι τη σόγια και το ρύζι, τα φυτικά «γάλατα» υπόσχονται ελαφρύτερη διατροφή, μειωμένο περιβαλλοντικό αποτύπωμα και συχνά, πρόσθετα οφέλη για την υγεία. Σύμφωνα με διεθνείς προβλέψεις, η παγκόσμια αξία αυτής της αγοράς αναμένεται να ξεπεράσει τα 36 δισ. δολάρια έως το 2034.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | LIDL SI: Ανακαλούνται μακαρόνια ιδιωτικής ετικέτας – Ενημέρωση καταναλωτών
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Λουκέτο σε μεγάλο κρεοπωλείο – βιομηχανία επεξεργασίας κρέατος στην Καλλιθέα με απόφαση ΕΦΕΤ και Περιφέρειας
Μια νέα ελληνική μελέτη, που πραγματοποιήθηκε από τα Εργαστήρια Χημείας–Βιοχημείας–Φυσικοχημείας Τροφίμων του Χαροκοπείου Πανεπιστημίου και του Γεωπονικού Πανεπιστημίου Αθηνών, επιχειρεί να ρίξει φως σε μια πτυχή των φυτικών ροφημάτων που μέχρι σήμερα παρέμενε σχετικά αδιερεύνητη: την παρουσία και τη συγκέντρωση των φαινολικών ενώσεων, δηλαδή των φυσικών φυτικών συστατικών με ισχυρή αντιοξειδωτική δράση και πιθανές ευεργετικές επιδράσεις για την υγεία.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Αυτά είναι τα μοντέλα BMW και MINI με τις ελαττωματικές ζώνες ασφαλείας – Ειδοποίηση RAPEX για σοβαρό κίνδυνο τραυματισμού
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Πόσο “έξυπνα μας κλέβουν” αρτοποιεία και ζαχαροπλαστεία – Νέο πρόστιμο στη Καισαριανή για κρυφές χρεώσεις της συσκευασίας
Οι φαινολικές ενώσεις είναι ουσίες που συναντώνται σε πολλά φυτά και περιλαμβάνουν φλαβονοειδή, φαινολικά οξέα και ισοφλαβόνες. Είναι γνωστές για τη συμβολή τους στην προστασία από την οξείδωση, τη φλεγμονή και τις καρδιοπάθειες. Παρότι έχουν μελετηθεί σε τρόφιμα όπως το ελαιόλαδο, το κρασί και τα φρούτα, λίγα ήταν έως τώρα γνωστά για τη συγκέντρωσή τους στα φυτικά ροφήματα που πωλούνται στο εμπόριο.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Νερό βρύσης: Τι πραγματικά συμβαίνει όταν απολυμαίνεται και πώς μπορεί να αποτραπεί ο κίνδυνος καρκίνου – Γνωμοδότηση της FASFC
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Περιστατικά σηψαιμίας και δεκάδες δηλητηριάσεις σε πολυτελές εστιατόριο – 13 πιάτα και επιφάνειες κουζίνας μολυσμένα με Listeria!
Η ερευνητική ομάδα ανέλυσε 28 διαφορετικά φυτικά ροφήματα που διατίθενται στην ελληνική αγορά, μεταξύ των οποίων προϊόντα με βάση το αμύγδαλο, τη σόγια, το καρύδι, την καρύδα, τη βρώμη και το ρύζι. Η ανάλυση έγινε με τη χρήση προηγμένης τεχνολογίας υγρής χρωματογραφίας υψηλής ανάλυσης συνδεδεμένης με φασματομετρία μάζας (UHPLC–Orbitrap MS), μιας μεθόδου που επιτρέπει τον ακριβή εντοπισμό και ποσοτικό προσδιορισμό χημικών ενώσεων σε πολύ μικρές συγκεντρώσεις.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Τζελ μαλλιών: Κρυφές επικίνδυνες ουσίες απειλούν την υγεία – Τι έδειξε εργαστηριακή δοκιμή σε γνωστές μάρκες
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Μην στραγγίζετε τα τηγανητά σε λάθος χαρτί – Ο κίνδυνος που αγνοούν οι περισσότεροι
Τα αποτελέσματα έδειξαν σημαντικές διαφορές ανάμεσα στις κατηγορίες των ροφημάτων. Εκείνα που βασίζονται στη βρώμη περιείχαν τις υψηλότερες συνολικές συγκεντρώσεις φαινολικών ενώσεων, με κυρίαρχες τις υδροξυκινναμικές ενώσεις όπως το trans-χλωρογενικό και το νεοχλωρογενικό οξύ, καθώς και τρεις διαφορετικές μορφές αβεννανθραμιδίων — ενώσεις που έχουν συνδεθεί με αντιφλεγμονώδη και αντιοξειδωτική δράση. Τα ροφήματα σόγιας, από την άλλη, ξεχώρισαν για την παρουσία ισοφλαβονών όπως η δαϊδζεΐνη, η γενιστεΐνη και η γλυκιτεΐνη, ουσίες που θεωρούνται φυτοοιστρογόνα και συνδέονται με την προστασία του καρδιαγγειακού συστήματος και την ορμονική ισορροπία.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ανακαλείται ψωμί του τοστ λόγω απουσίας σημαντικής πληροφορίας προς τους καταναλωτές
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Κοτόπουλο ελληνικής εταιρείας μολυσμένο με Salmonella, εντοπίστηκε στην Ιταλία – Ειδοποίηση στην ΕΕ για επικίνδυνο προϊόν
Τα ροφήματα αμυγδάλου εμφάνισαν μικρότερη συνολική συγκέντρωση φαινολικών συστατικών, αλλά μεγαλύτερη ποικιλία ενώσεων, με κυρίαρχες το χλωρογενικό οξύ και τη βανιλίνη — πιθανώς λόγω των αρωματικών προσθέτων που χρησιμοποιούνται στη βιομηχανική παραγωγή. Αντίθετα, τα προϊόντα με βάση την καρύδα και το ρύζι εμφάνισαν πολύ χαμηλότερα επίπεδα φαινολικών ενώσεων, κυρίως φερουλικό και κουμαρικό οξύ σε μικρές ποσότητες, γεγονός που υποδηλώνει περιορισμένη αντιοξειδωτική δράση.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Η τσίχλα, το καλαμάκι, το κινητό και 6 ακόμη καθημερινές συνήθειες που σε γερνούν γρήγορα
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Βρέφος 6 μηνών στην εντατική από φυστικοβούτυρο – Το πρώτο επιβεβαιωμένο περιστατικό αλλαντίασης από το προϊόν
Οι ερευνητές επισημαίνουν ότι οι διαφορές αυτές δεν οφείλονται μόνο στο είδος του φυτού, αλλά και στις διαδικασίες παραγωγής, όπως η εμβάπτιση, η διήθηση και η θερμική επεξεργασία, που συχνά μειώνουν σημαντικά τη συγκέντρωση των φαινολικών ενώσεων. Το είδος των προσθέτων, η παρουσία γλυκαντικών ή αρωματικών ουσιών και το ποσοστό νερού επηρεάζουν επίσης το τελικό προφίλ των ροφημάτων.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Τυριά μολυσμένα με γρίπη των πτηνών: Για πόσο καιρό μπορεί να παραμείνει ενεργός ο ιός;
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Η μεγάλη φαρμακευτική εταιρεία Sanofi καταδικάστηκε να πληρώσει αποζημίωση 150,7 εκατ. ευρώ με απόφαση του Εφετείου
Ενδιαφέρον παρουσιάζει το γεγονός ότι, σε σύγκριση με το αγελαδινό ή κατσικίσιο γάλα, τα φυτικά ροφήματα εμφάνισαν πλουσιότερο και πιο διαφοροποιημένο φαινολικό προφίλ. Στο γάλα ζωικής προέλευσης, τα φαινολικά συστατικά προέρχονται έμμεσα από τη διατροφή των ζώων και απαντώνται σε πολύ μικρές ποσότητες, ενώ στα φυτικά ροφήματα προέρχονται απευθείας από τα ίδια τα φυτά, καθιστώντας τα πιο δραστικά από πλευράς αντιοξειδωτικής ικανότητας.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Μούχλα στο σπίτι: Πώς θα την εντοπίσετε ακόμη κι όταν δεν τη βλέπετε
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Συχνότητα ούρησης: Πόσες φορές την ημέρα είναι το φυσιολογικό;
Η μελέτη δεν περιορίζεται μόνο στη σύγκριση των προϊόντων, αλλά θέτει και βάσεις για την καθιέρωση προτύπων αναλύσεων, αφού μέχρι σήμερα δεν υπήρχε κοινή μεθοδολογία για την ποσοτικοποίηση των βιοδραστικών ενώσεων στα φυτικά υποκατάστατα γάλακτος. Οι ερευνητές προτείνουν τη χρήση τυποποιημένων αναλυτικών πρωτοκόλλων ώστε να διασφαλιστεί η αξιοπιστία και η συγκρισιμότητα των δεδομένων μεταξύ διαφορετικών μελετών και αγορών.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ημερομηνία λήξης: Τι συμβαίνει όταν είναι δυσανάγνωστη
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Αόρατος εχθρός στο ευρωπαϊκό ψωμί – Νέα προειδοποίηση για μόλυνση από ισχυρές νευροτοξικές και αγγειοσυσπαστικές τοξίνες
Συνολικά, τα ευρήματα των δύο πανεπιστημιακών εργαστηρίων φωτίζουν τον ρόλο των φυτικών ροφημάτων όχι απλώς ως εναλλακτικών επιλογών για όσους αποφεύγουν τα ζωικά προϊόντα, αλλά ως πηγών φυτοχημικών με πιθανές ευεργετικές δράσεις για την υγεία. Παρότι δεν μπορούν να αντικαταστήσουν πλήρως τη θρεπτική αξία του αγελαδινού γάλακτος, τα φυτικά ροφήματα, και κυρίως εκείνα που βασίζονται στη βρώμη και στη σόγια, φαίνεται να προσφέρουν πρόσθετα οφέλη χάρη στη φυσική τους περιεκτικότητα σε φαινολικές ενώσεις.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Πότε είναι επικίνδυνη η ταχυκαρδία;
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Η σοκολάτα που το δείχνει αλλά δεν το γράφει – Ανάκληση για μη αναγραφή του δυνητικού κινδύνου που υπάρχει στην εικόνα της συσκευασίας
Σύνδεσμος για την επιστημονική δημοσίευση https://www.mdpi.com/2297-8739/12/10/282
Αναφορά: Γερογιάννη Βελισάρια-Ελένη, Χριστιάνα Μαντζουράνη, Μαρία Α. Θεοδωροπούλου, Αντωνία Χίου και Μαρούλα Γ. Κοκοτού. 2025. “Φαινολικές Ενώσεις σε Εναλλακτικές Προϊότα Γάλακτος Φυτικής Προέλευσης από την Ελληνική Αγορά”
Separations 12, αρ. 10: 282. https://doi.org/10.3390/separations12100282
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Δύο ανακλήσεις παγωτών από μεγάλα σουπερμάρκετ λόγω πιθανού κινδύνου για την υγεία
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Το ύπουλο πράγμα που συμβαίνει όταν ξύνουμε τον κεσέ με γιαούρτι/ βούτυρο για να εξοικονομήσουμε και την τελευταία “σταγόνα”
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Έτοιμα γεύματα, μεγάλοι κίνδυνοι: Οι συχνότερες απειλές και πώς θα προστατευθείτε
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Με τι μπορείτε να αντικαταστήσετε τη μαγιονέζα σε σάντουιτς – Πιο υγιεινό, πιο φθηνό και πιο νόστιμο
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Τα παπούτσια που ανακαλούνται λόγω κινδύνου… πυρκαγιάς ή έκρηξης [φωτο]
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Επικίνδυνη ουσία σε δημοφιλές οικιακό σκεύος – Η μάρκα πωλείται και στην Ελλάδα – Πώς θα το αναγνωρίσετε [φωτο]
